Wanneer een oog verwijderd wordt.
U wordt binnenkort opgenomen voor een operatie waarbij een oog verwijderd moet worden. Dit is een ingrijpende gebeurtenis. Wij verwachten dat een dergelijke ingreep vragen oproept. Met deze informatie proberen wij een aantal veel voorkomende vragen te beantwoorden. Heeft u nog andere vragen of is iets niet duidelijk, dan kunt u dit met uw oogarts bespreken.
Waarom wordt een oog verwijderd ?
Reden om een oog te verwijderen kan zijn dat net oog door een
ongeluk of ontsteking niet alleen blind is, maar ook pijnlijk. Ook in het
geval van een kwaadaardig gezwel in het oog moet het oog soms verwijderd
worden.
Voor de operatie
Voor u opgenomen wordt, bent u op de polikliniek al nagekeken. Er
is bloed bij u geprikt en een hartfilmpje (E.C.G.) gemaakt. Tijdens dit
polikliniekbezoek heeft u ook een informatief gesprek met de
verpleegkundige van de polikliniek oogheelkunde.
De opname
De opname duurt meestal 3 dagen. Algemene informatie over het
Erasmus MC vindt u in de brochure "Wegwijs in Erasmus MC" die u bij de
opname krijgt uitgereikt. Een gastvrouw of -heer brengt u op de dag van
opname naar de verpleegafdeling.
We werken op de afdeling volgens het principe van patiëntgericht verplegen. Dit houdt in dat zoveel mogelijk dezelfde verpleegkundige bij dezelfde patiënt werkt. Op de dag van opname heeft u een opnamegesprek met de verpleegkundige die op uw kamer werkt. In de loop van de dag komt een assistent-oogarts voor een laatste onderzoek. Op verzoek van uw behandelend oogarts kan er ook nog een andere specialist bij u langskomen. In de middag zal de verpleegkundige u voorbereiden op en informeren over de operatie. Aan het eind van de middag ziet u de anaesthesioloog (= narcotiseur). Aan hem/haar kunt u vragen stellen over de narcose. Graag zien wij dat u 's middags op de afdeling blijft. Als u toch weg wilt, overlegt u dit dan eerst even met de verpleegkundige.
De operatie
Met verwijderen van de oogbol vindt meestal onder algehele narcose plaats.
De duur van de operatie is ongeveer een uur.
Na de operatie wordt u wakker in een uitslaapkamer. Hier houden we uw
toestand goed in de gaten: uw bloeddruk, polsslag en ademhaling worden
regelmatig gecontroleerd. Na een paar uur, als u goed hersteld bent, gaat u
weer terug naar uw kamer op de afdeling. De verpleegkundige neemt de zorg
op de afdeling weer over totdat u weer naar huis gaat.
Hoe ziet de wond er direct na de operatie uit ?
Om te begrijpen hoe de wond er na het verwijderen van het oog
uitziet, moet u iets over de bouw van het oog weten. Het oog heeft ongeveer
de vorm van een bolletje met een doorsnede van 24 millimeter. Het oog
bevindt zich in een holte in de schedel. Deze holte heet de oogkas. In de
oogkas bevinden zich ook nog zes spieren, die het oog laten bewegen.
Daarnaast is de oogkas gevuld met vet. Als het oog verwijderd is, ontstaat
in de oogkas een ruimte, die even groot is als het verwijderde oog. Om die
ruimte weer op te vullen zet de oogarts er, indien mogelijk, tijdens de
operatie een kunststof bolletje in. Dit kunststof bolletje heeft een
doorsnede van 18 millimeter. Het blijft in principe altijd in de oogkas
aanwezig. Omdat het bolletje kleiner is dan het oorspronkelijke oog, blijft
er nog plaats over voor een oogprothese, het kunstoog. Meestal zetten we de
oogprothese 3 tot 6 weken na de operatie in. Het kunststof bolletje kunt u
na de operatie niet zien zitten. Normaal is het oog omgeven door bindvlies.
De oogarts zet dit bindvlies voor het bolletje vast. Na de operatie ziet u
dus op de plaats van het oorspronkelijke oog een ondiepe holte, die bekleed
is met roze bindvlies. Daardoor heeft de holte ongeveer dezelfde kleur als
tandvlees. Kort na de operatie kijkt u overigens niet direct in deze holte.
Dat komt doordat het ooglid naar beneden hangt. Het lijkt nu alsof het oog
gewoon gesloten is. Soms wordt aan het eind van de operatie al een plastic
plaatje achter de oogleden achtergelaten. Dit verwisselen we na ongeveer
drie weken met de voorlopige oogprothese.
Hoe is de gang van zaken na de operatie ?
Na de operatie legt de verpleegkundige van de afdeling u uit hoe u
de wond thuis eenvoudig kunt verzorgen. Bij ontslag uit het ziekenhuis
krijgt u een brief mee voor de huisarts. Hier staat in dat er bij u een oog
is verwijderd. U krijgt ook een afspraak mee voor een eerste
controle-bezoek op de polikliniek. Dit bezoek valt ongeveer drie weken na
de operatie. Bij dit bezoek passen wij, als het kan, de voorlopige prothese
aan. Tijdens deze aanpassing legt de verpleegkundige u uit hoe u het
kunstoog inzet, uithaalt en verzorgt. Eventuele vragen die u nog heeft
worden dan ook beantwoord. In het algemeen zult u het advies krijgen de
prothese 24 uur per dag in te houden. De meeste mensen zullen moeten wennen
aan het kijken met een oog. Dit geldt voor zowel het wennen aan diepte zien
als voor deelname aan het verkeer zoals auto rijden, fietsen, enzovoorts.
Deze punten kunt u bij een van de polikliniekbezoeken met uw oogarts
bespreken.
Hoe ziet het er uiteindelijk uit ?
Een oogprothese is schelpvormig van glas of van kunststof. Het is
te vergelijkenmet een schaaltje dat aan de voorkant bol is en aan de
achterkant hol. Hij past goed in de holte die na de operatie is
overgebleven. Aan de voorkant ziet de oogprothese er bijna net zo uit als
een normaal oog. Het heeft bijvoorbeeld vrijwel dezelfde kleur als uw
andere oog. Ook beweegt het kunstoog mee met de bewegingen van uw andere
oog. Dit komt doordat de oogarts de oogspieren aan het kunststof bolletje
heeft vastgezet. De bewegingen zijn wel iets kleiner dan die van uw normale
oog. Kort na de operatie zijn de weefsels vaak nog wat gezwollen. Na
ongeveer drie maanden heeft de holte zijn uiteindelijke vorm aangenomen.
Dan is het tijd de definitieve prothese aan te meten. Deze wordt meestal
helemaal op maat gemaakt en zo natuurgetrouw mogelijk gekleurd. Zo-doende
heeft u een optimaal resultaat. Het aanmeten van de definitieve prothese
gebeurt in principe bij een van de firma's die de definitieve prothese ook
leveren. De adressen van de firma's waarheen wij onze patiënten verwijzen
staan achter in deze folder. De voorlopige prothese houdt u als
reserve.
Wat voor klachten kan een oogprothese geven ?
De uiteindelijke oogprothese geeft zelden klachten. Vooral bij regelmatig
schoonhouden vallen er vrijwel geen problemen te verwachten. Er is normaal
een beetje afscheiding van helder traanvocht. Soms ontstaat er na enige
tijd meer afscheiding. Het is verstandig dan contact op te nemen met uw
oogarts. Misschien is er sprake van een beschadiging van de prothese. Bij
normaal gebruik gaat de prothese ongeveer twee jaar mee. Daarom vergoedt
het ziekenfonds vervanging van een oog-prothese elke twee jaar. Daarnaast
kan het zijn dat de prothese na langere tijd niet meer goed zit. Dit is ook
een reden om uw oogarts advies te vragen.
Adressen
PROTHESE VAN GLAS
F.Ad. MullerSohne Nederland B.V.
Albrechtlaan 16
1404 AL Bussum
Tel.: 09 - 49 6121 524 864 (via Wiesbaden in Duitsland)
PROTHESE VAN KUNSTSTOF
- Mevrouw de Groet, oculariste
1e de Riemerstraat 14
2513 CV Den Haag
Tel.: 070-363 41 21
- Haags Kunstogen Laboratorium
Valkenboslaan 56a
2563 CM Den Haag
Tel.: 070-345 1293
NOOD OOGPROTHESE VAN GLAS
Erasmus MC - Centrumlokatie
Polikliniek Oogheelkunde kamer Ba 106
Dr. Molewaterplein 40
3015 GD Rotterdam
Tel.: 010 - 704 0 704, vragen naar de heer C.A. van Santen,
verpleegkundige,
zoemer 34277