Erasmus MC : Prof. dr. Frank J.P.M Huygen

Anesthesiologie is het specialisme dat zich vooral bezighoudt met het geven van anesthesie. Anesthesie komt van het Griekse άναισθησία en betekent "geen gewaarwording". Dit is het proces om de waarneming van pijn en andere negatieve symptomen te blokkeren.

Naast het werk op de operatiekamer past de anesthesioloog zijn kennis en vaardigheid betreffende levensondersteuning toe op de intensive care en de afdeling spoedeisende hulp. In de jaren negentig begon de anesthesioloog zich bezig te houden met het opvangen van pijn in complexere en langduriger trajecten en later ook symptoomcontrole in het kader van palliatieve geneeskunde.

Pijngeneeskunde is de medische discipline die zich bezig houdt met de diagnostiek en behandeling van pijn en zich richt op symptoomcontrole daar waar curatieve behandeling niet meer mogelijk is.

Pijn wordt gedefinieerd als een onplezierige sensorische en emotionele gewaarwording geassocieerd met actuele of potentiële weefsel beschadiging of beschreven in termen van beschadiging. Onderscheid kan worden gemaakt in acute, chronisch benigne en oncologische pijn.

Kennis van pijngeneeskunde moet in principe behoren tot de basisvaardigheid van alle geneeskundigen. Een aantal medische specialisten, zoals anesthesiologen, neurologen, revalidatieartsen en psychologen, houdt zich verdiepend bezig met onderdelen van de pijngeneeskunde. De behandelmethoden voor pijngeneeskunde lijken vooral effectief als zij ingebed zijn in een multidisciplinaire benadering.

Sinds eind jaren 90 heeft in de pijngeneeskunde een verschuiving plaatsgevonden van de empirische behandeling naar het begrijpen van de mechanismen. De behandeling wordt hierdoor veel rationeler. De implicatie hiervan is dat het meten van pijn, de diagnose en de behandeling veranderen. Het doel zal zijn het identificeren in individuele patiënten welk mechanisme verantwoordelijk is voor de pijn en een specifieke behandeling hier op afstemmen.

Pijngeneeskunde staat steeds meer in de belangstelling. Dat blijkt, bijvoorbeeld, uit de rol van de overheid. Door financiering van pijnkenniscentra heeft zij getracht de kennis en kunde op het gebied van pijngeneeskunde te bevorderen. Ziekenhuizen worden door de Inspectie voor de Gezondheidszorg verplicht systematisch bij te houden hoeveel patiënten ernstige pijn lijden na een operatie. De Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie is in Nederland de eerste wetenschappelijke vereniging die in 2007 pijn en palliatieve geneeskunde expliciet opgenomen heeft in haar opleidingsplan voor AIOS. In 2009 is binnen de Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie een register geopend voor Anesthesiologen met aandachtsgebied Pijngeneeskunde.

De maatschappelijke relevantie van de leerstoel pijngeneeskunde wordt ingegeven door het feit dat epidemiologische studies een hoge prevalentie van onbehandelde pijn in de algemene populatie laten zien. Een aanzienlijk deel van de bevolking lijdt onder chronische pijn met een grote variëteit van etiologie. Door vergrijzing zal dit in de komende jaren nog duidelijk toenemen.

Onbehandelde chronische pijn vormt een belangrijk probleem voor het individu maar heeft ook sterke sociaal economische consequenties voor het gezondheidszorgsysteem en de gemeenschap in het algemeen.

De behandeling van pijn leidt aantoonbaar tot een verbetering van de kwaliteit van leven en een vermindering van sociaal economische schade.

Pijngeneeskunde is een vakgebied dat nader uitgebouwd dient te worden.