Hartfalen, harttransplantatie en kunsthart
Hartfalen kan het gevolg zijn van vrijwel alle aangeboren of verworven (op latere leeftijd ontstane) hartziekten. Van hartfalen is sprake als de pompkracht van het hart onvoldoende is en de patiënt te maken krijgt met de lichamelijke gevolgen daarvan. Er zijn verschillende oorzaken, zoals hoge bloeddruk, een hartinfarct, vernauwde of niet goed sluitende hartkleppen of cardiomyopathie (hartspierziekte). Patiënten hebben vaak last van vermoeidheid. Andere klachten zijn slapeloosheid, vocht vasthouden, kortademigheid en koude handen en voeten. Bij sommige patiënten zijn de klachten mild, anderen hebben juist ernstige klachten.
Behandeling
Binnen de afdeling Cardiologie van Erasmus MC is bijzondere expertise in en belangstelling voor de behandeling van ernstig, acuut en chronisch hartfalen. Patiënten worden behandeld in de hartfalenpolikliniek, op de intensive cardiac care unit (ICCU) of de hartfalen/harttransplantatieafdeling. Veel patiënten kunnen met leefregels en medicijnen met hartfalen leren leven. In sommige gevallen is een operatie nodig en mogelijk.
Hartfalenpolikliniek
In de hartfalenpolikliniek werken cardiologen en gespecialiseerde verpleegkundigen samen aan de behandeling en begeleiding van patiënten met hartfalen. Patiënten kunnen er onder andere terecht voor poliklinische controles na ontslag uit het ziekenhuis. Zij krijgen begeleiding van verpleegkundigen met het aandachtsgebied hartfalen. Twee tot vier dagen na ontslag neemt de verpleegkundige contact op voor een telefonische follow-up. Binnen twee weken volgt de eerste poliklinische controle. Verpleegkundigen en cardiologen hebben daarnaast regelmatig overleg over de behandeling, om die zo goed mogelijk af te stemmen op de patiënt.
Harttransplantatie en bridge-to-transplant
Een deel van de patiënten krijgt een harttransplantatie. Het Erasmus MC is een van de drie erkende centra voor harttransplantatie in Nederland. Omdat dit een zeer zware ingreep is met strenge voorwaarden en er bovendien weinig donorharten beschikbaar zijn, komen maar weinig patiënten hiervoor in aanmerking. Het aantal harttransplantaties dat uitgevoerd wordt, is afhankelijk van het aanbod van donorharten.
Mechanische ondersteuning van het hart met een kunsthart is beschikbaar voor patiënten die sterk achteruitgaan tijdens het wachten op een harttransplantatie. Deze vorm van transplantatie noemen we bridge-to-transplant en dient als overbrugging naar transplantatie met een donorhart.
Wetenschappelijk onderzoek
De resultaten van onderzoek naar het effect van de inzet van ‘Telemedicine’ in de begeleiding van hartfalenpatiënten werden gepubliceerd. Bij Telemedicine wordt de hartfalenpatiënt “op afstand” bewaakt. Gewicht, hartslag en bloeddruk van de patiënt thuis worden door de verpleegkundigen in het ziekenhuis gevolgd. Adviezen over medicijnen, over dieet en leefwijze verschijnen bij de patiënt thuis op een speciaal TV-kanaal.. Hierdoor hoeft de patiënt minder vaak naar de polikliniek te komen.Omdat verwacht kan worden dat Telemedicine de zorg efficiënter zal maken, heeft één van de Nederlandse ziektekostenverzekeraars deze vorm van zorg al in haar vergoedingenpakket opgenomen.
Belangrijkste betrokken klinische disciplines
- cardiologie
- cardiothoracale chirurgie [chirurgie van hart en borstkas]
- interne geneeskunde (transplantatiegeneeskunde)
Belangrijkste betrokken fundamentele disciplines
- experimentele cardiologie
- transplantatielaboratorium