Palliatieve zorg
Palliatieve zorg en symptoomcontrole.
Kankerpatiënten kunnen diverse gezondheidsklachten ontwikkelen. Deze klachten, oftewel symptomen, kunnen veroorzaakt worden door de kanker zelf of door de behandelingen waarmee de ziekte wordt bestreden. Symptomen kunnen gedurende verschillende stadia van het ziektebeloop aanwezig zijn: reeds bij diagnose, gedurende het ziektebeloop, of zelfs nog na een succesvolle behandeling. Wanneer het niet lukt de kanker met succes te behandelen, zijn symptomen nogal eens nadrukkelijker of langduriger aanwezig. Het is belangrijk gezondheidsklachten zo goed mogelijk te bestrijden. Palliatieve zorg en symptoomcontrole zijn gericht op het behandelen en verlichten van deze symptomen. De term 'symptoomcontrole' kan gedurende alle stadia van kanker worden gebruikt en richt zich op de bestrijding van symptomen die of door de ziekte zelf, of door de complicaties van de behandelingen tegen kanker worden veroorzaakt (zoals bijvoorbeeld koorts ten gevolge van chemotherapie). Palliatieve zorg is de zorg die wordt gegeven wanneer genezing niet meer mogelijk is. Kenmerkend is het streven naar een optimale kwaliteit van leven. Palliatieve zorg omvat nadrukkelijk ook aandacht voor de psychosociale en de levensbeschouwelijke aspecten van de kwaliteit van leven.
Op de lokatie Daniel den Hoed van het Erasmus MC richt unit B1, de unit voor Palliatieve Zorg en Symptoom Controle, zich op bovengenoemde vormen van zorg. De unit is één van de drie verpleegafdelingen van de afdeling Interne Oncologie. De unit beschikt over negen 1-persoons- en twee 2-persoonskamers. Hier worden patiënten opgenomen met ernstige klachten zoals pijn, koorts, kortademigheid en braken. De dagelijkse zorg wordt gecoördineerd door een verpleegkundige en een arts in opleiding tot internist-oncoloog. Zij werken intensief samen met een team van hulpverleners bestaande uit gespecialiseerde verpleegkundigen, internist-oncoloog, anaesthesist, neuroloog, psychiater, longarts, medisch maatschappelijk werker en sociaal-psychiatrisch verpleegkundige. Zo nodig worden andere hulpverleners betrokken, zoals een fysiotherapeut of geestelijk verzorger. Regelmatig zijn ook stagiaires aanwezig. De zorg is erop gericht dat gezondheidsklachten zo veel mogelijk worden bestreden. Hierbij staan de wensen van de patiënt en de kwaliteit van leven centraal. Voor de meeste mensen lukt het symptomen zodanig te bestrijden dat ontslag terug naar huis mogelijk is. Soms wordt in samenspraak met patiënt en naasten besloten tot een opname elders, bijvoorbeeld in een hospice of verpleeghuis. Het kan zijn dat patiënten voor de behandeling van hun symptomen ook na ontslag technische hulpmiddelen nodig hebben, bijvoorbeeld een pomp voor de toediening van pijnstillers. Dan dragen gespecialiseerde verpleegkundig consulenten zorg voor een goede coördinatie van deze zorg. Na ontslag houden zij contact met de patiënt of zijn hulpverleners om het beloop te volgen en adviezen te geven bij problemen. Omdat de unit voor Palliatieve Zorg en Symptoom Controle de symptoombestrijding verder wil verbeteren vindt ook onderzoek plaats. Patiënten die daarvoor in aanmerking komen worden gevraagd of ze hieraan willen meewerken.
Op de Centrumlokatie van het Erasmus MC participeren een internist-oncoloog en gespecialiseerde verpleegkundig consulenten samen met anaesthesisten en neurologen in het consultatieteam voor pijn en palliatieve zorg. Het team kan in consult gevraagd worden voor kankerpatiënten die opgenomen zijn op één van de verpleegafdelingen en last hebben van pijn en/of andere symptomen.