Celskelet en transport binnen de cel
Anna Akhmanova
- afd Celbiologie
Net als een menselijk skelet – een systeem van botten dat ons lichaam stevig maakt en nodig is om te kunnen bewegen - hebben alle onze cellen ook een skelet. Dit is een netwerk van buisjes en draadjes. Het geeft de cellen vorm en maakt beweging mogelijk. Ook binnen in de cel staan de onderdelen (organellen) niet stil, maar zijn constant in beweging.
Ons onderzoek gaat over microtubuli – dunne buisjes die een onderdeel van het celskelet zijn. Tijdens de celdeling zorgen microtubuli voor de verdeling van het erfelijk materiaal, chromosomen, tussen de twee dochtercellen. Microtubuli zijn constant in beweging, ze groeien en krimpen, wat zeer belangrijk is voor celdeling. Sommige chemische stoffen remmen de groei van microtubuli, waardoor er dus geen celdeling kan plaatsvinden. Dit kan soms nuttig zijn, bijvoorbeeld als je abnormale cellen (zoals sneldelende kankercellen) wilt doden. We bestuderen hoe microtubuli groeien en hoe dit proces gereguleerd wordt.
Als een cel niet deelt, zijn microtubuli ook belangrijk, doordat ze bijvoorbeeld als rails dienen voor transport van onderdelen binnen een cel. Cellen bevatten celmotoren, net zoals normale voertuigen gewone motoren bevatten. Een celmotor werkt niet anders dan een gewone motor, hij moet ook energie verbruiken om dingen te kunnen verplaatsen.
Wij proberen te begrijpen hoe zulke celmotoren –of motoreiwitten- werken en hoe ze gecontroleerd worden. Daarvoor bestuderen wij (levende) cellen met behulp van microscopen, die het mogelijk maken dat wij de bewegingen binnen de cellen direct kunnen volgen. Door genetische manipulatie kunnen we verschillende onderdelen van het celskelet en de transportmachinerie van de cel modificeren, en kijken wat voor gevolgen dat heeft voor de cel en de cellulaire transportsystemen.