De X van vader uitgeschakeld
Hikke van Doorninck en
Ilse van den Berg
- Verlosk. en Vrouwenziekten
Vrouwen hebben twee X chromosomen en mannen maar één X chromosoom (en een Y). Om te zorgen dat de hoeveelheid gen-producten toch ongeveer gelijk is tussen vrouwen en mannen, zetten vrouwen één van de twee X chromosomen uit. Dit gebeurt in alle cellen van het lichaam . Ongeveer de helft van de cellen heeft de éne X uit staan en de andere helft van de cellen de andere X. Dit proces heet willekeurige ( random) X chromosoom inactivatie.
Kort geleden is ook gevonden dat al in het allervroegste stadium van een muizen-embryo (wanneer het niet meer dan 8 cellen heeft), een speciale vorm van X inactivatie plaatsvindt. In dat geval staat altijd het X chromosoom van vader uit. Als het embryo doorgroeit en zich splitst in een placenta gedeelte en een echt embryo, begint pas de random X inactivatie.
Tot nu toe werd gedacht dat menselijke embryos niet zo’n eerste vorm van X inactivatie hebben. Maar dat zou best wel eens beter onderzocht kunnen worden! Ons onderzoek maakt gebruik van embryo’s die overblijven van IVF behandelingen en anders weggegooid zouden worden.
In deze stage gebruiken de leerlingen zelf geen menselijke embryo’s, maar ze doen wel dezelfde experimenten om te kijken of X inactivatie plaatsvindt.
Eén van de dagen kan op het IVF lab worden meegekeken.
