Karakteristieke genetische afwijkingen in T-cel leukemie
Ton Langerak
- afd Immunologie
Leukemie of bloedkanker is een woekering van kwaadaardig getransformeerde cellen. Er zijn diverse typen leukemie; één daarvan betreft acute leukemie van het T-cel type (T-ALL). Bij T-ALL worden karakteristieke genetische afwijkingen gevonden waarbij de chromosomen 7 en 14 zijn betrokken. Op de chromosomen 7 en 14 liggen de genen die coderen voor de T-cel receptor (TCR) moleculen, waarmee de T-lymfocyten (een type witte bloedcellen) lichaamsvreemde eiwitten (bijvoorbeeld van virussen) herkennen. Onder normale omstandigheden ondergaan deze TCR genen zogeheten recombinatieprocessen om te zorgen voor een uniek TCR gen in elke T-lymfocyt. Soms verloopt zo’n recombinatieproces echter niet geheel vlekkeloos, met als gevolg dat de TCR genen van chromosoom 7 en/of 14 worden gekoppeld aan genen op een ander chromosoom. Deze foute koppeling leidt meestal tot activering van oncogenen, dat zijn genen waarvan bekend is dat ze betrokken zijn bij kankervorming. Uiteindelijk draagt dit bij tot het ontstaan van een T-cel leukemie.
Doel van het onderzoek is om meer inzicht te krijgen in de precieze mechanismen die leiden tot breuken in TCR genen en oncogenen en de consequenties hiervan op de uitrijping van T-lymfocyten; hierbij wordt gebruik gemaakt van normale voorloper T-lymfocyten (ook wel thymocyten genoemd, vanwege het voorkomen in de thymus).
Technieken die hierbij worden gebruikt zijn onder andere: het sorteren van celpopulaties, flow-cytometrie, PCR, sequencing, en eventueel fluorescentie in situ hybridisatie.