Fusie-genen en leukemie
Liesbeth Dekking
- afd Immunologie
Leukemie is een kwaadaardige woekering (kanker) van bloedcellen afkomstig uit het beenmerg. Snelle diagnose en classificatie (bepaling van het precieze type leukemie) is van groot belang voor de prognose van de patiënt en voor het geven van de juiste behandeling. Een manier om leukemieën te classificeren is door te onderzoeken of de leukemiecellen afwijkende genen bevatten, bijvoorbeeld fusie-genen.
Fusie-genen ontstaan als gevolg van chromosoombreuken die verkeerd gerepareerd worden: twee stukken DNA van verschillende chromosomen worden dan foutief aan elkaar gekoppeld (dit heet ook wel translocatie). Het zo ontstane fusie-gen wordt vertaald in een fusie-eiwit, dat oncogene (kankervormende) eigenschappen heeft. Hierdoor ontspoort de cel en ontstaat leukemie.
Fusie-genen worden opgespoord met behulp van cytogenetica (bekijken van chromosomen onder de microscoop) of PCR ( polymerase chain reaction, vermenigvuldigen van stukjes DNA). Deze technieken kosten veel tijd en zijn erg specialistisch.
Het doel van ons onderzoek is het ontwikkelen van een snelle, gemakkelijke test die heel specifiek verschillende fusie-eiwitten kan aantonen. Voor deze test maken we gebruik van bolletjes gecoat met antistoffen gericht tegen de ene kant van het fusie-eiwit en een antistof met een fluorescerende stof die gericht is tegen de andere kant van het fusie-eiwit. De bolletjes worden gedetecteerd met behulp van flow-cytometrie. Omdat er vaak geen goede antistoffen beschikbaar zijn tegen fusie-eiwitten, worden nieuwe antistoffen in ons lab ontworpen en geproduceerd. Voor het fusie-eiwit BCR-ABL, dat optreedt als gevolg van translocatie t(9;22), is deze test al in een vergevorderd stadium en wordt getest op patiëntenmonsters. Voor andere fusie-eiwitten is de test nog in ontwikkeling.