Zoeken
... / ... / Patiëntinformatie / Algemene informatie
 

Algemene informatie

Voorkomen en oorzaken
Zwellingen in de hals komen veelvuldig voor en variëren in ernst van onschuldig tot kwaadaardig. Het is vaak niet eenvoudig direct tot een weloverwogen oordeel over de aard van de zwelling te komen. Het belangrijkste deel van het lymfedrainagesysteem van de huid, het gezicht en hals en van het bovenste deel van de luchtpijp en slokdarm liggen in de hals. Veel zwellingen gaan daardoor uit van lymfeklieren en worden veroorzaakt door ontstekingsprocessen of kwaadaardige tumoren, gelegen op plaatsen waarvoor de betreffende klier als regionaal station fungeert. Een tweede grote groep in deze categorie wordt gevormd door zwellingen en knobbels van de schildklier. Deze zijn niet al te moeilijk te herkennen: ze liggen laag en centraal in de hals en gaan met slikken op en neer, omdat de schildklier met de luchtpijp is verbonden.

Vóór de leeftijd van 40 jaar is een (onschuldige) ontsteking de meeste voorkomende oorzaak van een zwelling in de hals. Indien een zwelling langer dan vier weken bestaat of als de zwelling steeds groter wordt, is het raadzaam een huisarts te bezoeken. De huisarts zal dan besluiten of onderzoek door de kno-arts noodzakelijk is.
Boven het 40e levensjaar is de kans dat een zwelling in de hals wordt veroorzaakt door een tumor groter. Indien ook nog risicofactoren voor het ontstaan van tumoren bestaan zoals roken en overmatig alcoholgebruik, is het raadzaam om versneld een zwelling in de hals te laten onderzoeken. Andere alarmsignalen zijn onbegrepen gewichtsverlies (meer dan 10% in zes maanden) of nachtelijk zweten. Ook is het noodzakelijk om een zwelling in de hals snel te laten onderzoeken als deze hard aanvoelt en/of niet pijnlijk is bij aanraken.

Naar de kno-arts bij een zwelling in de hals
De hals hoort bij het specialisme van de kno-arts. Een afwijking die duidelijk van de schildklier uitgaat kan het best naar endocrinoloog of chirurg verwezen worden. Veel structuren in de hals, zoals de mond-, keelholte en het strottenhoofd kunnen goed worden onderzocht door de kno-arts. Daarnaast is hij als geen ander bekend met aandoeningen die zwellingen in de hals kunnen veroorzaken. Grofweg kunnen we zwellingen in de hals indelen in vijf groepen:
- Aangeboren (congenitale) zwellingen
- Zwellingen van de hals ten gevolge van ontstekingen of infecties
- Goedaardige tumoren
- Kwaadaardige tumoren
- Overige zwellingen

Zeker in het geval van een zwelling in de hals is het noodzakelijk om kwaadaardige tumoren uit te sluiten. Hierbij is het van groot belang dat juist de mond-, keelholte en het strottenhoofd goed worden onderzocht.

Incidentie van een zwelling in de hals
Incidentiecijfers geven een indruk van hoe vaak een bepaalde ziekte voorkomt. Onder incidentie verstaat men het aantal nieuw optredende ziektegevallen per jaar per 1.000 individuen van een populatie (n/1.000). De incidentie van een vergrote lymfeklier in de hals in de huisartsenpraktijk is ongeveer 6-7 per 1.000 patiënten per jaar. In 75% is er sprake van één enkele vergrote lymfeklier en in 25% van de gevallen zijn er meerdere lymfeklieren tegelijk gezwollen. Een tweede grote groep in de categorie 'zwellingen in de hals' worden gevormd door zwellingen van de schildklier.

                                       
                                                                           Lymfeklieren                                              dikke klieren, dikke keel, dikke nek, opgezette klieren