target menu
... / ... / ... / Ziektebeelden / Perifeer Arterieel Vaatlijden (PAV)
 

Perifeer Arterieel Vaatlijden (PAV)

Informatie over het Perifeer Arterieel Vaatlijden en de behandeling hiervan in het Erasmus MC.



Inleiding

Ruim een half miljoen Nederlanders lijden aan perifeer arterieel vaatlijden (PAV). De ernst van PAV varieert van claudicatio intermittens (etalagebenen) tot kritieke ischemie (ischemische rustpijn, chronische wonden, gangreen). Gezien de trends in een aantal relevante risicofactoren voor hart- en vaatziekten en de demografische ontwikkelingen, waaronder stijging van de levensverwachting en toename van diabetes mellitus, zal de zorgvraag rondom perifeer vaatlijden de komende jaren sterk stijgen. De behandeling van patiënten met PAV is tweeledig. Enerzijds behandeling van de arteriële vernauwing of obstructie in nauwe samenwerking met de afdeling interventieradiologie. Het doel van deze interventies is behandeling van ischemische pijn, bevordering van wondgezing, en/of voorkoming van amputatie van een been. Anderzijds secundaire preventie van atherosclerose teneinde de progressie van deze chronische volksziekte te remmen en verdere cardiovasculaire complicaties zoals hartinfarct en beroerte, welke belangrijke maatschappelijke consequenties hebben, te voorkomen.

Ten aanzien van zowel de endovasculaire en chirurgische behandeling als het cardiovasculaire risico management heeft het Erasmus MC grote klinische en wetenschappelijke expertise en vervult het een voorbeeldfunctie in binnen- en buitenland. Derhalve bestaat een aanzienlijk deel van onze patiënten uit verwijzingen vanuit omliggende perifere ziekenhuizen. De sector vaatchirurgie van het Erasmus MC heeft voor patiënten met complexe vaatchirurgische problematiek en/of ernstige co-morbiditeit een last-resort functie.

Nieuwe ontwikkelingen

  1. Om optimale service voor de vaatchirurgische patiënt te bieden, beschikken we sinds enkele maanden over een mobiele telefoon “de Vaatmobiel” die door een van de vaatchirurgen wordt bemand en die door iedereen zowel binnen het Erasmus MC als extern geraadpleegd kan worden voor alle vasculaire problemen. Tevens beschikken we over een centraal emailadres (vaatcentrum@erasmusmc.nl) waar medewerkers, externe collega’s en patiënten ons team kunnen contacteren.  
  2. Om efficiënte zorg voor de sterk groeiende patiëntenpopulatie met PAV te waarborgen, is recent het Erasmus MC zorgpad “Vaatstraat” ontwikkeld met als doel het logistieke proces te optimaliseren. Door de inzet van een multidisciplinair team bestaande uit vaatchirurgen, radiologen en nurse practitioner vaatchirurgie, en een reorganisatie van de polikliniek heelkunde bieden wij sinds kort ééndags diagnostiek aan voor alle nieuwe PAV patiënten. Wij garanderen dat elke patiënt met PAV binnen 1week na verwijzing door huisarts of specialist op de polikliniek vaatchirurgie terecht kan. In een tijdsbestek van enkele uren worden anamnese, lichamelijk onderzoek en aanvullende vasculaire diagnostiek verricht, bestaande uit enkel/arm index bepaling, loopbandtest, laboratorium onderzoek, duplex onderzoek van de slagaders in de benen en zo nodig aanvullende CT scan. Op basis van de resultaten van deze onderzoeken wordt aansluitend door de vaatchirurg een behandelplan opgesteld met twee speerpunten, namelijk vermindering van de klachten ten gevolge van PAV, en cardiovasculair risico management volgens de geldende nationale en internationale richtlijnen.      
  3. Een nurse practitioner vaatchirurgie is onlangs aangesteld om de zorg voor de vaatchirurgische patiënt te coördineren. Door intensieve samenwerking tussen deze verpleegkundig specialist en de vaatchirurg is het mogelijk de ééndags service te leveren. Daarnaast draagt de nurse practitioner zorg voor de lange termijn begeleiding van de chronisch zieke patiënt met PAV. De nurse practitioner is op alle werkdagen via mobiele telefoon direct bereikbaar voor de patiënt en vormt het eerste aanspreekpunt voor alle voorkomende vragen en problemen.
  4. De nurse practitioner vaatchirurgie zal ook zelfstandig, onder supervisie van vaatchirurg en internist, een secundair preventie spreekuur gaan verzorgen. Hierbij wordt aandacht besteed aan geprotocolliseerde behandeling van de belangrijkste risicofactoren voor atherosclerose, zoals medicamenteuze behandeling van hypertensie en dyslipidemie alsmede stoppen met roken. Adequaat risico factor management leidt tot een significante reductie van myocardinfarct, beroerte en cardiovasculaire mortaliteit. Een secundair preventie spreekuur vormt derhalve een belangrijke toevoeging ter verbetering van de kwaliteit van zorg voor de patiënt met PAV.
  5. Een van de pijlers van de conservatieve behandeling van patiënten met claudicatio intermittens (PAV Fontaine stadium 2) is looptherapie. Gesuperviseerde looptherapie leidt tot een verbetering van loopafstand en kwaliteit van leven bij maar liefst 50% van de patiënten. Het maximale effect van looptherapie is circa 150% toename in de loopafstand en wordt bereikt na 6 maanden. De meest effectieve therapie is lopen op de loopband aangevuld met fiets- en krachttraining in een frequentie van 2-3 keer per week gedurende minimaal 30 minuten per sessie. Supervisie door fysiotherapeuten en compliance door de patiënt zijn essentieel voor het slagen van deze behandeling. De kosteneffectiviteit van gesuperviseerde looptherapie is aangetoond. Ten behoeve van de implementatie van gesuperviseerde looptherapie in de regio Rijnmond hebben we recent vanuit het Erasmus MC een netwerk van gespecialiseerde fysiotherapeuten in Rotterdam en omstreken opgezet, het Netwerk Looptherapie Rotterdam. Bovendien is voor deze fysiotherapeuten geaccrediteerde bijscholing georganiseerd over perifeer vaatlijden en de specifieke aspecten van looptherapie. Patiënten met claudicatio intermittens die in aanmerking komen voor looptherapie worden door de vaatchirurg verwezen naar een van de aangesloten fysiotherapeuten in de directe woonomgeving. Ter controle van de kwaliteit van dit netwerk wordt gebruik gemaakt van een web-based elektronisch patiënten dossier toegankelijk voor zowel fysiotherapeut als vaatchirurg.