Naar topnavigatiemenu Naar hoofdnavigatiemenu Naar hoofdinhoud

Veelgestelde vragen het coronavirus - Klinische immunologie

De belangrijkste vragen en antwoorden rondom het coronavirus voor patiënten met immunologische ziekten.

Vragen over vaccinatie

Specifieke groep patiënten met afweerstoornis ontvangt in oktober uitnodiging 3de coronavaccinatie

Een specifieke groep mensen met een ernstige afweerstoornis (immuun gecompromitteerd) ontvangt een uitnodiging voor een 3de vaccinatie tegen COVID-19. Het gaat om patiënten die onder behandeling zijn van een medisch specialist voor een specifieke aandoening of bepaalde medicijnen voorgeschreven krijgen.

Mensen die in aanmerking komen kunnen hun uitnodiging verwachten vanuit het Erasmus MC vanaf 18 oktober tot eind oktober. Alleen mensen met een uitnodiging kunnen een 3de vaccinatie halen bij de GGD.

U krijgt een vaccinatie met een mRNA vaccin (Pfizer, Moderna), dat kan een ander merk vaccin zijn dan uw eerdere vaccinaties. Op www.coronavaccinatie.nl/bijsluiters kunt u de bijsluiters van deze vaccins lezen

Op de website van het RIVM staan vragen en antwoorden over de 3de vaccinatie voor mensen met een afweerstoornis.

Specifieke groep patiënten

Veel mensen met een afweerstoornis zijn al wel voldoende beschermd met 2 COVID-19 vaccinaties. Maar binnen specifieke groepen zijn er patiënten die na 2 vaccinaties mogelijk nog niet goed beschermd zijn tegen COVID-19. Dat is gebleken uit recent onderzoek. Daarom wordt voor deze mensen een 3de vaccinatie geadviseerd.

Wie zorgt ervoor dat immunologische patiënten een vaccin krijgen en hoe is dit geregeld?

Zoals het er op dit moment (23-04-2021) naar uitziet zal dit bij patiënten tussen 18- 60 jaar door de GGGD verzorgd worden. De huisartsen zullen deze patiënten van de poli immunologie, die allen een medische indicatie hebben en dus ook in het systeem voor  de griepvaccinatie van de huisarts zouden moeten zitten, aanmelden bij de GGD voor vaccinatie met een corona vaccin. 

Klinische Immunologie heeft in februari 2021 een algemene brief naar de huisartsen gestuurd. Een update met advies voor de huisarts voor onze patiënten wordt in week 19 verstuurd. Hierin staat wederom dat al onze patiënten een medische indicatie hebben om het corona vaccin te krijgen. Op 7-5 jl is er weer een verandering in het vaccinatiebeleid gekomen. De link die in de brief (“update”) gegeven wordt is accuraat en geeft aan dat ipv het Astra-Zeneca vaccin een mRNA aan patiënten tussen 18-59 jaar gegeven moet worden. De tekst hieronder is ook aangepast, maar de brief niet.

Advies voor immunologische patiënten zónder primaire immuundeficiëntie 

(dus patiënten die op de afdeling klinische immunologie behandeld worden)

Sinds 23-04-2021 is er voor  immunologische patiënten zónder primaire immuundeficiëntie veranderd een aanpassing voor de groep < 60 jaar (zie https://www.rivm.nl/covid-19-vaccinatie/professionals/prioritering-medische-risicogroepen). Voor de patiënten > 60 zijn er vooralsnog geen veranderingen (zie https://lci.rivm.nl/handleiding-covid-19-vaccinatie-van-immuungecompromitteerde-patienten, 26-3-2021). Vanwege de programmatische aanpak bij de vaccinatiecampagne worden pas ná de hoogrisicogroepen en alle 60-64-jarigen, de overige groepen met een medische indicatie uitgenodigd. 

Immunologische patiënten mét primaire immuundeficiëntie

Voor deze patiënten geldt dat de ziekenhuizen op korte termijn de vaccinatie zullen uitvoeren. Deze zeer beperkte groep patiënten van de afdeling Klinische Immunologie zijn vanaf 18 maart telefonisch benaderd voor een afspraak voor vaccinatie in het ziekenhuis en zullen op korte termijn gevaccineerd worden.

Actuele informatie

Afhankelijk van het beleid vanuit de overheid kunnen de data en vaccinatievoorschriften voor immunologische patiënten veranderen. Voor meer informatie zie https://www.erasmusmc.nl/nl-nl/artikelen/wacht-uitnodiging-af-voor-eventuele-vaccinatie.

Is vaccineren bij patiënten met immunologische aandoeningen veilig?

Wij als immunologen in het Erasmus MC staan achter de algemene adviezen van het RIVM en de NVVI waarbij het vaccineren veilig is en het niet uitmaakt welk vaccin gebruikt wordt. 
Alleen bij anti-B cel therapie (Rituximab en Belimumab) moet met de behandelend arts afgesproken worden hoe dit gecombineerd en afgestemd moet worden met de vaccinaties.
De algemene boodschap van het RIVM, NVR (Nederlandse Vereniging voor Reumatologie)  en NVVi (Nederlandse Vereniging voor Immunologie) is: Voor patiënten met reumatologische en immunologische aandoeningen geldt zonder uitzondering: Laat je vaccineren. Dit is veilig!

Wanneer u een oproep krijgt voor de vaccinatie wordt door de Rijksoverheid bepaald. Houd deze website https://www.rijksoverheid.nl en die van de RIVM https://www.rivm.nl in de gaten voor nieuwe informatie.

Specifiek advies van de Nederlandse Vereniging voor Immunologie (NVVI) 14-1-2021: https://lci.rivm.nl/handleiding-covid-19-vaccinatie-van-immuungecompromitteerde-patienten

  • Als u een verminderde weerstand heeft of als u jaarlijks wordt opgeroepen voor de griepprik valt u in de risicogroep en wordt u opgeroepen voor vaccinatie volgens de landelijk vastgestelde volgorde.
  • De vaccinatie wordt ook bij een verminderde weerstand veilig geacht en het is niet nodig te overleggen met uw behandelaar alvorens deelname aan de vaccinatie.
  • In deze fase van de pandemie zal vaccinatie niet worden uitgesteld, ook al is er een kans op verminderde werking door de onderliggende ziekte of behandeling. Dit omdat de kans op een COVID-19 infectie op dit moment groot is en patiënten met een verminderde weerstand een ernstiger beloop van de COVID infectie kunnen hebben. Het risico van eventuele bijwerkingen weegt ook niet op tegen het risico van een infectie.
  • Belangrijk is dat alle standaard adviezen ter voorkoming van een infectie blijven gelden na vaccinatie, omdat we niet weten hoe goed de vaccinatie werkt.
  • Op dit moment worden huisgenoten van patiënten met een verminderde weerstand niet met voorrang gevaccineerd. 
 

Is elke vaccinatie geschikt voor mij?

De gezondheidsraad heeft momenteel alleen een voorkeur voor de mRNA vaccins voor patiënten met een primaire immuundeficiëntie zoals bijvoorbeeld CVID, voor alle andere vaccinaties is geen voorkeur.

Zijn er specifieke maatregelen voor bepaalde medicatie nodig als ik een vaccin krijg?

Nee, alleen als u Rituximab of Belimumab krijgt zal uw arts contact met u opnemen om deze behandeling af te stemmen met de vaccinatie.

Vragen over medicatie

Wat te doen met uw medicatie als u verder niet ziek bent?

Vanwege de lange uitwasperiode van de meeste afweer onderdrukkende ontstekingsremmende medicatie (zoals methotrexaat, sulfasalazine, leflunomide) en biologische geneesmiddelen (zoals adalimumab, infliximab, ustekinumab) is het stoppen van de medicatie voor de meeste patiënten geen goede optie. Ook ontstekingsremmende medicatie (zgn. NSAID, zoals ibuprofen, naprosyne, diclofenax, etoricoxib) kunt u doorgebruiken.

De beslissing kan anders zijn bij het starten van medicatie. Deze beslissing moet per individu worden afgewogen. Indien u twijfelt om te starten met nieuwe medicatie, neem dan contact op met uw specialist,

Wat te doen met uw medicatie als u (mogelijk) een coronavirus infectie hebt?

Het algemene advies is bij (zeer) milde klachten de medicijnen door te gebruiken, en bij matig tot ernstige infecties de medicijnen tijdelijk te stoppen. Stop niet zonder overleg met uw arts met de medicatie, gezien de risico’s van een opvlamming. Diverse medicijnen zoals methotrexaat en biologicals kunnen door het werkingsmechanisme van deze medicijnen zorgen voor een verminderde afweer tegen infecties.

Bij een matig tot ernstige infectie, gekenmerkt door nieuwe luchtwegklachten en toenemende kortademigheid en/of koorts,  raden wij u aan uw volgende dosering medicatie uit te stellen en zo snel mogelijk contact met uw arts op te nemen. Dit geldt niet voor prednisolon; een prednisolon dosering mag u nooit zonder overleg met uw arts overslaan.

Kan ik NSAID’s blijven gebruiken?

Ja, u kunt NSAID’s blijven gebruiken. Er is op dit moment onvoldoende bewijs dat NSAID’s een ongunstig effect hebben op het krijgen van en/of het beloop van een COVID-19 infectie.

Ik gebruik immuun-medicatie: kan ik wel gaan werken?

Het gebruik van medicatie kan door het werkingsmechanisme van deze medicijnen zorgen voor een verminderde afweer tegen infecties. Er zijn nog geen gegevens specifiek voor COVID-19 beschikbaar.  Vanwege het mogelijk verhoogde risico op een COVID-19 besmetting worden patiënten die immuun medicatie gebruiken beschouwd als een kwetsbare groep. Volg daarom strikt de algemene maatregelen en volg de hygiëne maatregelen.

  • Vermijd ook in uw werksituatie hoog risico contacten en ga hierover in overleg met uw leidinggevende en/of de bedrijfsgeneeskundige dienst
  • Werk indien mogelijk thuis of probeer uw werktijden te spreiden
  • Houd waar mogelijk 1,5 meter afstand van andere mensen
  • Werkt u in de zorg dan wordt geadviseerd geen werkzaamheden te verrichten waarbij u in direct contact kan komen met patiënten met een (mogelijke) COVID-19 infectie
 

Ik gebruik immuun-medicatie en werk in de zorg?

Vermijd ook in uw werksituatie hoog risico contacten en ga hierover in overleg met uw leidinggevende en/of de bedrijfsgeneeskundige dienst
Werkt u in de zorg, dan wordt geadviseerd geen werkzaamheden te verrichten waarbij u in direct contact kan komen met patiënten met een (mogelijke) COVID-19 infectie. 

Kan ik weer gaan werken met een immunologische aandoening en mijn medicatie?

Het RIVM geeft aan dat werken met in acht neming van de regels mogelijk is: https://lci.rivm.nl/kwetsbare-medewerkers  

Of dat dat in uw werksituatie mogelijk is, kunt u het beste overleggen met uw bedrijfsarts.

 

Kunnen mijn kinderen weer naar school terwijl ik een immunologische aandoening heb en medicatie gebruik?

Het RIVM zegt daarover het volgende: 

“Een gezinslid behoort tot een risicogroep. Mag mijn kind dan naar school?
Wanneer een gezinslid in de risicogroep valt en onder specialistische behandeling is, overleg dan met uw arts en de schoolleiding.”


Op dit moment is het advies dat kinderen van ouders met een immunologische aandoening en medicatie gewoon naar school kunnen. Wel gelden uiteraard natuurlijk alle regels van de RIVM.
 

Zijn er specifieke maatregelen voor bepaalde medicatie nodig als ik een vaccin krijg?

Nee, alleen als u Rituximab of Belimumab krijgt zal uw arts contact met u opnemen om deze behandeling af te stemmen met de vaccinatie.

Overige vragen en meer informatie

Is het verstandig om voor onderzoek of behandeling van immunologische aandoeningen naar het ziekenhuis te komen?

Indien uw arts denkt dat het mogelijk is, wordt uw poliklinische controle omgezet in telefonische afspraken.

Patiënten wordt geadviseerd om:

  1. thuis een voorraad medicijnen te hebben;
  2. zoveel mogelijk thuis te blijven;
  3. vermijd contact met anderen;
  4. de richtlijnen van het RIVM te volgen.

Indien het voor uw behandeling noodzakelijk is om naar het ziekenhuis te komen, dan wordt geadviseerd om preventieve maatregelen te nemen: was regelmatig uw handen, hoest of nies in uw ellenboog of in een tissue en gooi de tissue in de afvalbak, maak dan uw handen schoon en vermijd nauw contact met andere personen. Denk na over uw vervoermiddel naar het ziekenhuis: vermijd bussen en treinen.

 

Is het risico op infectie met het coronavirus verhoogd voor patiënten met een immunologische aandoening?

Mensen die afweer/weerstand-onderdrukkende medicijnen gebruiken hebben in het algemeen een iets hoger risico op infecties (zoals griep, blaasontsteking), maar er is waarschijnlijk geen verhoogd risico op het krijgen van een Corona-infectie. Als u het coronavirus oploopt, is er licht verhoogd risico dat de ziekte ernstiger verloopt. Daarom is het voorkómen van infecties extra belangrijk. 

Video's met vragen en antwoorden over COVID-19 bij immunologische patiënten

Webinars Erasmus MC over COVID-19 bij speciale ziektegroepen en vaccinaties. 
Op deze presentaties worden veel vragen beantwoord en vindt u de ervaringen van onze artsen en meer informatie over COVID-19  bij immunologische patiënten 

COVID en ziekte van Behçet (begin op 3.45 minuten)

 

COVID19 en Sarcoïdose

COVID en Uveïtis

Contact

Wanneer moet ik contact opnemen en met welke arts?

Neem altijd contact op met uw immunoloog bij: verkoudheidsklachten, zoals hoesten en keelpijn in combinatie met:

  • verhoging/koorts >38.0 graden of een koortsgevoel

Neem contact met uw huisarts op bij:

  • na contact met een persoon met een bevestigde coronavirus infectie
    De huisarts kan laagdrempelig contact leggen met de behandelend specialist.
 

Contact met de afdeling Immunologie

Zo kunt u contact opnemen met de afdeling Immunologie: