target menu
... / ... / ... / Nieuws / Wat is een neptijdschrift?
 

Wat is een neptijdschrift?

Het is niet altijd makkelijk om een neptijdschrift of fake-journal te herkennen, zegt dr. Rini de Crom, directeur Onderwijs en Onderzoek van het Erasmus MC.

wetenschappelijke publicaties
Langer bekend

Het bestaan van tijdschriften die tegen betaling van enkele duizenden dollars wetenschappelijke artikelen publiceren zonder deze deugdelijk na te kijken, is langer bekend. Onderzoekscollectief ICIJ en De Volkskrant berichtten pasgeleden dat er meer dan 1.200 van dat soort online bladen zijn.

Controlerondes
De media worden doorgaans gerund vanuit landen als India, China en Turkije. De uitgevers verdienen geld aan onderzoekers die hun werk gewoon ergens gepubliceerd willen zien. Naar de inhoud wordt niet gekeken. In echte vakbladen ondergaan ingediende artikelen meerdere controlerondes door vakinhoudelijke experts.

Vrije toegang
Deze media zijn open acces (vrije toegang). Iedereen kan ze lezen zonder abonnementsgeld te betalen. Een probleem is dat veel gerenommeerde vakbladen ook open access zijn.

Onbetrouwbaar
Dit soort online bladen vormen een probleem, omdat ze wetenschappelijke informatie verspreiden die niet goed is gereviewd, waardoor conclusies onjuist kunnen zijn. Als andere onderzoekers hierop voortbouwen, ontstaat een brij aan onbetrouwbare medische informatie.

Reputatie geschaad
De Crom: "Ervaren wetenschappers publiceren niet bewust in dit soort bladen, omdat dit hun reputatie kan schaden. Naar aanleiding van de recente publiciteit hebben wij onze onderzoekers er nog eens op gewezen om alert te zijn op dit soort malafide praktijken."

Herkennen

Er bestaan lijsten van faketijdschriften, zoals die van de Amerikaanse bibliothecaris Jeffrey Beall (Beall's List). Ook zijn er criteria waaraan deze nepmedia kunnen worden herkend.

Alarmsignalen zijn:
o Het online vakblad vermeldt geen duidelijke locatie en adres, alleen e-mail.
o Er is geen uitleg over het reviewproces of de eisen waaraan een bijdrage moet voldoen.
o Er is onduidelijkheid over de editoral board, die de manuscripten laat reviewen.
o De editorial board bevat namen van wereldbekende onderzoekers.
o De correspondentie aan de onderzoeker bevat taalfouten of is overdreven vleiend.
o De website lijkt een kopie van die van gerenommeerde uitgevers.
o De kosten van publicatie worden vooraf niet duidelijk gemaakt.
o Vakgenoten kennen de naam van dit vakblad niet.
o Het medium staat niet vernoemd in DOAJ, een lijst met betrouwbare open access-vakbladen.

gepubliceerd: 9 augustus 2018.

Deel deze pagina: