target menu
... / Perskamer / Q&A's wisselwerking anti-kankermedicatie en...
 

Q&A's wisselwerking anti-kankermedicatie en andere medicijnen

Bijna de helft van de kankerpatiënten slikt, zonder het te weten, medicijnen die nadelig kunnen zijn voor hun kankerbehandeling. De medicijnen kunnen de werking van de anti-kankergeneesmiddelen verminderen of de bijwerkingen ervan verergeren. De meest gestelde vragen over wisselwerkingen tussen anti-kankergeneesmiddelen en andere medicijnen

Wat is er precies onderzocht?

Onderzoekers van het Erasmus MC hebben onderzocht of patiënten die orale anti-kankergeneesmiddelen (met bijvoorbeeld tabletten of capsules) krijgen, daarnaast nog andere medicatie krijgen. Dat kunnen bijvoorbeeld medicijnen zijn die een andere specialist of de huisarts voorschrijft. De onderzoekers hebben vervolgens gekeken of die medicijnen een wisselwerking kunnen hebben met de anti-kankergeneesmiddelen of de ondersteunende medicijnen (bv anti-braak middelen). Dat wil zeggen: het anti-kankergeneesmiddel kan slechter gaan werken of juist versterkt worden. Ook kan het andere medicijn door de anti-kankerbehandeling beïnvloed worden. Zo’n wisselwerking bleek bij bijna de helft van de patiënten (46 procent) het geval.

Loopt dus de helft van de patiënten gevaar?

Dat kunnen de onderzoekers niet zeggen op basis van dit onderzoek. We weten nu dat de helft van de patiënten het risico loopt dat de medicijnen en anti-kankergeneesmiddelen elkaar beïnvloeden. De kans op bijwerkingen is bij iedere patiënt echter anders en kan variëren in ernst van mild tot gevaarlijk. Sommige patiënten hebben dus nergens last van ondanks de combinatie, terwijl andere patiënten veel en/of ernstige bijwerkingen kunnen ervaren. Het Erasmus MC doet nu vervolgonderzoek naar de vraag of patiënten die anti-kankergeneesmiddelen krijgen, ook daadwerkelijk last krijgen van bijwerkingen door dit soort wisselwerkingen. Ook onderzoekt het Erasmus MC of deze wisselwerkingen vermeden kunnen worden door bijvoorbeeld de dosering van een medicijnen aan te passen of het medicijn te stoppen.

Als medicijnen de anti-kankergeneesmiddelen versterken is dat toch niet erg?

Als andere medicijnen de anti-kankergeneesmiddelen (bv chemotherapie) versterken, betekent het niet per se dat de kanker beter bestreden wordt. Patiënten kunnen wèl meer last krijgen van bijwerkingen doordat het anti-kankergeneesmiddel bijvoorbeeld vertraagd wordt afgebroken door het lichaam. Het gevolg kan zijn dat patiënten er zieker van worden.

Waarom hebben oncologen geen zicht op alle medicijnen die de patiënt krijgt?

Het systeem waarin de anti-kankergeneesmiddelen worden geregistreerd is meestal een ander systeem dan waarin alle overige medicatie wordt bijgehouden, dus o.a. medicatie die andere specialisten of huisartsen voorschrijven. De ziekenhuisapotheker die normaal gesproken de medicatiebewaking uitvoert, ziet dus niet direct welke medicijnen een patiënt nog meer krijgt als een anti-kankergeneesmiddel  wordt voorgeschreven.

Ik krijg nu/binnenkort een anti-kankergeneesmiddel en slik daarnaast medicatie. Wat moet ik doen?

Als uw oncoloog op de hoogte is van deze medicatie, houdt hij/zij al zo veel mogelijk rekening met bijwerkingen. Neem dus altijd een actueel overzicht mee van de geneesmiddelen die u gebruikt. Zo nodig past de oncoloog de antikanker behandeling daarop aan, of overlegt hij met de apotheker of andere voorschrijver of de andere medicatie (tijdelijk) kan worden gestopt of aangepast.

Welke anti-kankergeneesmiddelen hebben een wisselwerking met medicijnen?

Dit kunnen er heel veel zijn, maar niet allemaal met ernstige gevolgen. Mocht u twijfelen dan kunt u altijd terecht voor advies bij uw apotheker.

Ik slik geen medicijnen die door een arts zijn voorgeschreven, maar koop middelen bij een drogist. Wat moet ik nu doen?

Het is onverstandig om tijdens een anti-kankerbehandeling op eigen initiatief medicatie te gebruiken. Als u dat wel doet, meld dan in ieder geval aan uw oncoloog wat u precies gebruikt. Dat geldt zeker ook voor kruiden- of voedingssupplementen want ook deze kunnen de werking van een anti-kankergeneesmiddel beïnvloeden.

Waarom is dit nu pas onderzocht?

De overlevingskansen van kanker zijn de afgelopen jaren aanzienlijk gestegen. Daarnaast worden patiënten steeds ouder en nemen meer medicijnen tegelijkertijd. Waar artsen en wetenschappelijk onderzoekers zich in the verleden vooral richtten op het kleiner maken van de tumor, is er tegenwoordig ook meer aandacht voor de kwaliteit van leven van de patiënt en voor het beter afstemmen van de dosis op een individuele patiënt. Daarom kijkt men steeds beter naar de bijwerkingen van medicijnen en hoe ze die kunnen voorkomen. Dit onderzoek maakt daar onderdeel van uit.

Wat gebeurt er met dit onderzoek?

Erasmus MC is begonnen met een wetenschappelijk vervolgonderzoek. De onderzoekers willen graag weten of patiënten de bijwerkingen in de praktijk ook daadwerkelijk hebben gekregen en in welke mate. Zo nodig wordt de medicatie daar dan op aangepast.

Hoe kan het probleem worden opgelost?

Door ervoor te zorgen dat de oncoloog en (ziekenhuis-)apotheker alle benodigde informatie krijgt over medicatie die zijn patiënt nog meer gebruikt. Hiervoor is het belangrijk dat er een landelijk elektronisch patiëntendossier komt waarin al die informatie staat. Dan kunnen behandelaars zien of hun patiënten nog andere medicijnen krijgen en of die wel samengaan met de anti-kankergeneesmiddelen.