target menu
 
Erasmus MC Persbericht Rotterdam, 25 september 2018
Longkankerscreening met CT voorkomt sterfgevallen
Screening verlaagt kans om aan longkanker te overlijden met 26%
Het Nederlands-Belgisch proefbevolkingsonderzoek naar longkanker (NELSON) heeft aangetoond dat door het ondergaan van een CT-scan van de longen, longkanker in een veel gunstiger stadium kan worden ontdekt. Hierdoor wordt de kans om aan deze ziekte te overlijden met 26% verlaagd. Het onderzoek onder 16.000 vrijwilligers omvatte ook bijna 7.000 personen die in de 10 jaren voor start van de studie waren gestopt met roken. Nederlandse onderzoekers presenteerden deze wereldprimeur vandaag op het Wereld Longkanker Congres in Toronto.
In drie regio’s in Nederland en rondom Leuven (België) werden in de periode 2003-2006 ruim 600.000 mensen in de leeftijdsgroep 50-74 aangeschreven via de bevolkingsregisters. Zij werden gevraagd naar hun gezondheid. Voor ruim 30.000 personen van deze groep werd op basis van hun antwoorden geschat dat zij een verhoogd risico op longkanker hadden. Zij werden uitgenodigd om mee te doen aan het proefbevolkingsonderzoek, waarop 16.000 personen positief reageerden. De helft van de deelnemers (de screengroep) werd screening door middel van vier CT-scans aangeboden. Tussen de CT-scans zat een tijdsverschil van achtereenvolgens 1, 2 en 2,5 jaar. De andere helft (de controlegroep) kreeg geen CT scan. Er was toen namelijk nog geen bewijs dat men van deze vroege opsporing profijt zou hebben. De scans werden gemaakt in het Spaarne Gasthuis te Haarlem, het Universitair Medisch Centrum Utrecht, het Universitair Medisch Centrum Groningen en het Universitair Ziekenhuis Leuven.

Uiteindelijk werd na 10 jaar bij 443 personen uit de screengroep longkanker ontdekt, terwijl in de controle groep bij 394 personen longkanker aan het licht kwam, meestal naar aanleiding van klachten. In deze controle groep werd bijna 50% in het meest ongunstige en ongeneeslijke stadium (IV) gevonden, terwijl in de gescreende groep dit slechts bij 10% het geval was. De CT scan kon dus jaren eerder een belangrijk vlekje in de longen als longkanker aanduiden, en behandeling vroeg laten inzetten. Na 10 jaar waren in de controle groep 214 mannen overleden aan longkanker ten opzichte van 157 mannen in de gescreende arm: een verschil van 26%. Opmerkelijk was dat onder de kleinere groep vrouwen die meedeed, het verschil in de sterfte aanzienlijk nog groter was, rond de 40-60%.

“Inderdaad een resultaat van wereldklasse”, zegt prof. de Koning van de afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg van het Erasmus MC, en hoofdonderzoeker van NELSON (Nederlands Leuvens Longkanker Screenings Onderzoek). Er is tot nu toe slechts één grote studie in de Verenigde Staten die heeft aangetoond dat een CT-scan maken de sterfte aan longkanker omlaag kan brengen en daarmee beter is dan het maken van een ouderwetse longfoto. Maar in die studie werd maar liefst bijna 25% van de gescreende personen eerst voor vervolgonderzoek doorgestuurd naar het ziekenhuis. In de NELSON studie werd slechts 2,3% van de deelnemers na een CT scan doorgestuurd. Dit omdat de radiologen op basis van het volume en de groeisnelheid van vlekjes in de longen schatten welke personen een heel hoge kans op longkanker hadden. “Een relatief nieuwe techniek, dat onrust voorkomt en geld bespaart. We zijn nu de eerste en vermoedelijk enige studie die aantoont dat dit innovatieve maar stringente beleid ook veel gezondheidswinst oplevert, en zelfs meer dan in de Amerikaanse studie was vastgesteld. Stoppen met roken, of er helemaal niet mee beginnen, blijft een top prioriteit, maar hiermee zijn jaarlijks duizenden volwassenen geholpen, ook zij die netjes al jaren met roken gestopt zijn, maar nog steeds veel risico lopen. Als je nooit of relatief weinig gerookt hebt, heeft dit onderzoek (gelukkig) geen nut: dan loop je sowieso weinig risico.”
Erasmus MC is het grootste Universitair Medisch Centrum van Nederland. Het zet zich in voor een gezonde bevolking. Bijna 13.000 medewerkers spannen zich dagelijks in voor excellente zorg door internationaal baanbrekend onderzoek en onderwijs. Zij vergroten de kennis over ziekte en gezondheid en verbinden de nieuwste wetenschappelijke inzichten met praktisch én preventief handelen, zodat patiënten hier optimaal van profiteren en gezonde mensen gezond kunnen blijven. Zichtbaar beter zijn en voorop blijven lopen op het gebied van complexe, innovatieve en acute zorg door samenwerking met anderen, zijn belangrijke ambities van het Erasmus MC.