Om te voorkomen dat de huid uitdroogt en te zorgen dat de huid zoveel mogelijk intact blijft:

• Indien gewenst 1-2 maal per dag poederen met ongeparfumeerde poeder. Dit voorzichtig deppend aanbrengen (voorkomen van klonteren)
• Wassen met lauw water
• De huid deppend drogen met een zachte doek
• In bestraald gebied geen lotions, after shave e.d. gebruiken
• Mannen: elektrisch scheren i.p.v. met een scheermes
• Geen schurende kleding dragen
• Geen pleisters plakken in bestraald gebied
• Indien uw huid gedurende de behandelperiode droog en/of gespannen aanvoelt, kunt dit het beste via de laborant of tijdens de controle bij uw radiotherapeut aangeven.

Na de bestralingsbehandeling dient u op het volgende te letten:

• De huid blijft gevoelig voor straling, daarom is het raadzaam de huid tijdens het zonnen te beschermen met een sjaaltje of ander kledingstuk
• Smeer het eerste jaar na uw behandeling gedurende de zomerperiode regelmatig het gebied in waar u bestraald bent geweest met een zonnecreme met een hoge beschermingsfactor 

Haaruitval treedt alleen op indien uw haar binnen het bestralingsgebied valt (hoofd-, baard-, schaam-, borst- en en okselhaar). De mate van haaruitval is afhankelijk van de dosis die u krijgt en de grootte van het bestralingsgebied.

Als haaruitval van het hoofd als gevolg van uw behandeling wordt verwacht kunt u in overleg met uw radiotherapeut een pruik aanvragen. Na verloop van tijd zal uw haar weer gaan groeien
Download hier de folders “Persoonlijke verzorging bij kanker” en “Workshop goed verzorgd, beter gevoel” (links aanbrengen)
U kunt ook contact opnemen met het Haarwerkersgilde

Door bestraling kunnen de volgende klachten ontstaan in mond- en keelholte: slijmvorming, gevoelige of pijnlijke slijmvliezen, vieze/veranderde smaak of smaakverlies, droge mond, slikklachten of heesheid

U kunt het volgende doen:

• mond vochtig houden en/of spoelen met water, zoutoplossing (via de apotheek) of kamillethee
• tanden poetsen met zachte tandenborstel en eventueel mentholvrije tandpasta 
• in overleg met uw radiotherapeut kunt u voor verzorging van de mond de mondhygieniste bezoeken
• in overleg met uw radiotherapeut kunt u voor voedingsadviezen de dietiste bezoeken
• lippen invetten met vaseline
• bij slikklachten of een pijnlijke mond of keel dit via de bestralingslaborant of tijdens de controle bij uw radiotherapeut aangeven 
• stem ‘sparen’ bij heesheid (voorkom hard spreken, zingen)

U kunt ook de KWF folders "Voeding bij kanker" en "Radiotherapie" raadplegen.

Indien u slikklachten, pijn tijdens het slikken, of moeite met doorslikken krijgt kunt u het volgende doen:

• bij slikklachten of een pijnlijke mond of keel kunt u dit via de bestralingslaborant of tijdens de controle bij uw radiotherapeut aangeven
• in overleg met uw radiotherapeut kunt u voor voedingsadviezen de diëtiste bezoeken
• U kunt ook de KWF folder "voeding bij kanker" raadplegen
  

U kunt door bestraling in gynaecologische gebieden te maken krijgen met de volgende bijwerkingen:

• gewichtstoename
• opvliegers
• vaginale droogheid / dunner worden van slijmvlies
• incontinentie
• diarree
• misselijkheid/braken
• pijn
• hormoonstoornissen en menopauzale klachten

Wat kunt u hiertegen doen:

• bij toename van het gewicht rekening houden met eetpatroon (vermijden te veel vet/koolhydraten, verhogen lichamelijke activiteiten)
• bij opvliegers vermijd warm weer/warme kamers, vermijd cafeine/sterk gekruid eten/alcohol/roken, draag kleding van natuurlijke stoffen, gebruik katoenen lakens
• bij vaginale droogheid kunt u een glijmiddel gebruiken of speeksel
• bij incontinentie de vochtinname voor een geplande activiteiten beperken, plan tijd voor urineren/catheterisatie/wassen voor geplande activiteiten

Voor meer informatie kunt u ook contact opnemen met Stichting OLIJF: netwerk van en voor vrouwen met gynaecologisch kanker
Telefoon (bij voorkeur op maandag): 020 6157430 of via de website www.kankerpatient.nl/olijf

Veel mensen hebben als gevolg van de bestralingsbehandeling:

• verminderde energie
• een uitgeput, leeggezogen gevoel
• prikkelbaarheid
• neerslachtigheid
• minder zin in seks
• minder belangstelling voor anderen

Wat kunt u hieraan doen:

• aanpassen van uw activiteiten: wat heeft prioriteit, tempo aanpassen, tijdig rusten afgewisseld met activiteiten, zonodig hulp of hulpmiddelen inschakelen
• goede voeding  
• bevorderen van de slaap: vermijden van koffie, alcohol, nicotine, slapen overdag, ontspannings- of afleidingsactiviteiten, het nemen van een bad of douche 
   
  

U kunt door de bestralingsbehandeling van de onderbuik verschijnselen krijgen die lijken op blaasontsteking (pijn bij plassen, vaker plassen), dunnere en frequentere ontlasting of huidbeschadigingen in de lies of bij de anus. U kunt dan het volgende doen:

• bij blaasklachten extra drinken zodat de urine niet te geconcentreerd wordt
• voor vrouwen: tijdens het plassen de vulvastreek spoelen met lauw water werkt verzachtend
• bij dunnere ontlasting: vezelrijk voedsel eten, veel drinken
• bij diarree of huidbeschadiging dit via de bestralingslaborant of tijdens de controle bij uw radiotherapeut aangeven