Naar topnavigatiemenu Naar hoofdnavigatiemenu Naar hoofdinhoud
Patiëntenfolder

Extreem aantal miskramen

U heeft in het verleden meerdere miskramen doorgemaakt. Helaas is er uit het verrichtte onderzoek geen oorzaak gevonden voor deze miskramen. In het zorgpad ‘extreem aantal miskramen’ begeleiden wij patiënten met een hoog aantal miskramen. Wij kunnen desgewenst aanvullend onderzoek inzetten, dan wel behandeling inzetten, waarvoor op basis van de huidige literatuur geen indicatie (meer) bestaat.

Download PDF

We spreken van een extreem aantal miskramen wanneer u:
  • 5 of meer miskramen heeft gehad vóór uw 36e jaar, of
  • 4 of meer miskramen vóór uw 30e jaar.
Uw huidige leeftijd moet jonger dan 38 jaar zijn en u moet een gezonde leefstijl hebben.

Hoewel we begrijpen dat ook andere patiënten met meerdere miskramen in aanmerking willen komen voor dit zorgpad, hebben we een leeftijdsgrens in onze definitie ingevoerd, omdat de kans op een nog niet-ontdekte oorzaak in deze groep groter is.

Het EMA-zorgpad is experimenteel. We onderzoeken mogelijke oorzaken van veel miskramen en bieden behandelingen die mogelijk kunnen helpen. De onderzoeken en behandelingen zijn (nog) niet bewezen zinnig en worden daarom in onderzoek verband uitgevoerd. U en uw partner (indien van toepassing) zijn akkoord met het (anoniem) gebruik van uw gegevens voor wetenschappelijk onderzoek.


  • Oorzaken van herhaalde miskramen beter opsporen.
  • Behandelingen aanbieden die mogelijk helpen en niet schadelijk zijn.
  • Meer kennis opbouwen voor betere zorg in de toekomst.
  • Welke onderzoeken vinden plaats?
Aanvullend op het standaard onderzoek wat wordt ingezet bij patiënten met herhaalde miskramen (zie folder herhaalde miskramen) kan in overleg worden onderzocht:
  • Bloedonderzoek:
    • Homocysteïne bloed onderzoek
    • Erfelijke stollingsafwijkingen (Factor V Leiden mutatie, prothrombine gen mutatie (G20210A), antithrombin deficientie, protein C deficientie, of protein S deficientie)
    • ANA bepaling
    • TPO bepaling
    • Vitamine D bepaling
    • Foliumzuur bepaling
    • Vitamine B12 bepaling
  • Cyclus monitoring met halverwege tweede cyclushelft bepaling van progesteron waarde
  • Uitgebreid echoscopisch onderzoek naar endometriose/ adenomyose
  • Onderzoek naar chronische endometritis middels een mini-curettage
  • Onderzoek naar semen en sperma DNA fragmentatie. Dit is onderzoek wat in kader van een aparte wetenschappelijke studie wordt verricht, de REMI 3 studie. Deze studie is momenteel gesloten
  • Onderzoek naar genetische oorzaak die herhaalde miskramen kan verklaren (Zie ook folder WGS onderzoek- herhaalde miskramen)
Indien in een nieuwe zwangerschap opnieuw een miskraam optreedt:
  • Onderzoek naar genetische afwijkingen (let op, hiervoor worden aanvullende kosten in rekening gebracht)
  • Onderzoek naar chronische histiocytaire intervillositis (alleen bij klinische verdenking)
In overleg met u en uw partner kunnen bij afwijkende bevindingen uit het aanvullend onderzoek de volgende behandelingen worden gestart:

  • Bij hyperhomocysteïnemie:
    • Vitaminesuppletie van foliumzuur, vitamine B6- en vitamine B12 bij bestaande tekorten
  • Bij laag midluteaal progesteron:
    • Progesteron vanaf positieve LH test tot 16 weken zwangerschapsduur
  • Bij erfelijke stollingsafwijkingen:
    • Antistollingsinjecties in lage dosering onder 7 weken zwangerschapsduur
  • Bij chronische endometritis:
    • Antibiotische behandeling gedurende 2 weken buiten zwangerschap
  • Bij onverklaarde herhaalde miskramen
    • Progesteron vanaf positieve zwangerschapstest tot 16 weken zwangerschapsduur
    • Evt lage dosering aspirine 1dd80mg

Mogelijke bijwerkingen: maagklachten, huidreacties bij injecties, misselijkheid of diarree door antibiotica, vermoeidheid of stemmingsverandering door progesteron

Zoals u ziet zijn de mogelijkheden binnen ons zorgpad niet eindeloos. We onderzoeken mogelijke onderliggende oorzaken waar een waarschijnlijk mechanisme voor bestaat en/of waar een eventuele (niet schadelijke) behandeling voor bestaat. Dat betekent dat wij niet alle factoren zullen onderzoeken, die in eerder onderzoek in verband zijn gebracht met herhaalde miskramen.
Wij zullen ook niet een combinatie van experimentele behandelingen opstarten, omdat hierdoor niet duidelijk is welk effect de behandeling heeft.

Los van bovenstaande behandelingen zal met u ook deelname aan de PREMI studie worden besproken. Voor meer informatie kunt u terecht op https://www.zorgevaluatienederland.nl/evaluations/premi


De zorg binnen het zorgpad extreem miskraam aantal is ‘experimenteel’ en wordt daarom in onderzoek verband uitgevoerd. Dit onderzoek is nodig om de zorg voor u en toekomstige patiënten te blijven verbeteren. Wanneer u deel neemt aan het zorgpad, gaan wij ervan uit dat u akkoord bent met het (anoniem) gebruiken van uw gegevens in toekomstig onderzoek. Uiteraard bent mag u bezwaar maken tegen het gebruik van uw gegevens.

Poli verloskunde

E-mail: polivrouw@erasmusmc.nl

Telefoon: (010) 704 01 48 (maandag tot en met vrijdag 9:00 – 11:00 uur en 14:00 – 16:00 uur)

Poli voortplantingsgeneeskunde

E-mail: voortplantingscentrum@erasmusmc.nl

Telefoon: (010) 704 01 16 (maandag tot en met vrijdag 8:00 - 16:30 uur)

Vermeld altijd uw (meisjes)naam, voorletters, geboortedatum en patiëntnummer.