Naar topnavigatiemenu Naar hoofdnavigatiemenu Naar hoofdinhoud
Patiëntenfolder

Niet-vitale zwangerschap en miskraam

Een niet-vitale graviditeit (niet-intacte zwangerschap) betekent dat er een zwangerschap is vastgesteld, maar dat deze zich niet ontwikkelt tot een levend kind. Wanneer een niet-vitale zwangerschap uit de baarmoeder wordt gestoten wordt dit een miskraam genoemd.

Download PDF

Bij een niet-vitale zwangerschap stopt het embryo met ontwikkelen (geen groei en geen hartslag (meer)). Dit kan kort na de bevruchting plaatsvinden of als u al een langere tijd zwanger bent.
Van alle zwangerschappen eindigt ongeveer 10 tot 15% in een miskraam (1 op 10 tot 1 op 8 zwangerschappen).
Het doormaken van een miskraam is voor veel mensen verdrietig. Het betekent echter niet meteen dat er iets mis is met uw gezondheid of dat u niet meer zwanger kunt worden. De meest gestelde oorzaak van een miskraam is een fout in de aanleg bij het ontstaan van het embryo (zie ook verder). Het betreft vaak een dusdanig ernstige fout, dat (gezond) door-ontwikkelen van een kind niet mogelijk is.

Er bestaan verschillende termen in de medische wereld en volksmond voor een niet-vitale zwangerschap:
  • Missed abortion: Een vorm van een niet-vitale zwangerschap waarbij er vaak geen directe symptomen zoals bloedverlies of pijn zijn, maar bij een echo blijkt dat het hartje niet (meer) klopt.
  • Biochemische zwangerschap: Er is een spontane daling/ verdwijning van zwangerschapshormoon in het bloed of urine nog voordat een zwangerschap zichtbaar is met echoscopie
  • Miskraam: Het uitstoten van de zwangerschap uit de baarmoeder. Dit gaat vaak gepaard met bloedverlies en krampen
  • Dreigende miskraam: Er is bloedverlies en geringe buikpijn bij een goede zwangerschap op de echo.
  • Zwangerschap op onbekende locatie (ZOL): Soms is er een zwangerschapstest positief, maar is er op de echo nog niets in de baarmoeder te zien. Dit kan duiden op een vroege miskraam, een miskraam die nog moet komen, of een buitenbaarmoederlijke zwangerschap.
Een zwangerschap ontstaat uit de samensmelting van 1 eicel en 1 zaadcel. De chromosomen uit de eicel en de zaadcel komen samen. Aangezien het veel chromosomen zijn en deze ingewikkeld in elkaar zitten, kan er bij de samensmelting iets fout gaan. Een vruchtje is vanaf dat moment niet levensvatbaar en zal vroeger of later in de zwangerschap stoppen met ontwikkelen. Als dit gebeurt, is hier helaas niets aan te doen en zult u een miskraam krijgen.

Ongeveer de helft van de miskramen wordt veroorzaakt door een fout in de samensmelting. De kans neemt toe met het toenemen van de leeftijd (van de vrouw).

Een miskraam gaat vaak gepaard met:
  • Vaginaal bloedverlies (varieert van licht tot hevig vergelijkbaar met een ruime menstruatie).
  • Buikkrampen (vergelijkbaar met menstruatiepijn/ weeen).
  • Verlies van stolsels of weefsel.
Bij de meeste niet-vitale zwangerschappen zal een miskraam vanzelf optreden binnen 1 tot 2 weken. Wanneer dit echter uitblijft, zijn er drie mogelijkheden
  1. Afwachten: ook na 2 weken is er kans dat het lichaam de zwangerschap vanzelf afstoot.
  2. Medicamenteus: met medicatie (combinatie mifegyne en misoprostol) wordt het proces van de miskraam opgewekt. Mifepriston neemt u 1 dag in voor misoprostol.
  3. Curettage: Een operatieve ingreep via de vagina om de baarmoeder leeg te maken.
De keuze hangt af van uw medische situatie en persoonlijke voorkeur. De voor en nadelen zullen in een poliklinische afspraak met u worden besproken.

  • Bloedverlies: Na een miskraam duurt het bloedverlies meestal nog 1 tot 2 weken, soms langer. Is het bloedverlies ruim, waarbij u per uur meerdere maandverbanden moet wisselen, duizelig wordt of zorgen maakt? Neem dan met ons contact op via spoednummer, zie ook flyer aan eind van dit document
  • Menstruatie: De eerste menstruatie komt meestal na 4 tot 6 weken en kan wat anders verlopen dan u gewend bent.
  • Rhesusfactor: Indien u rhesus-negatief bent, krijgt u op indicatie een injectie (anti-D) om problemen bij een volgende zwangerschap te voorkomen. Dit is bij alle miskramen met zwangerschapsduur ≥ 10 weken en bij miskramen met zwangerschapsduur ≥7 weken die met medicatie worden opgewekt of middels curettage plaatsvinden.
  • Nacontrole: Als u een curettage heeft gehad zullen wij een (telefonische) nacontrole inplannen
  • Fysieke klachten: Neem contact op met uw arts bij koorts, hevige buikpijn of zeer hevig bloedverlies.
  • Nieuwe zwangerschap: Het is niet noodzakelijk om een menstruatie af te wachten voordat u opnieuw zwanger probeert te worden.
Een miskraam kan een traumatische ervaring zijn en emotioneel zwaar wegen. Het is belangrijk om de tijd te nemen voor verwerking en eventueel hulp te zoeken. Lotgenotencontact is mogelijk via organisaties zoals Freya.
Voor afspraak bij medische psychologie of maatschappelijk werk kunt u contact opnemen met onze polikliniek voor doorverwijzing.

Sommige patiënten maken meer dan 1 miskraam door. We spreken dan van herhaalde miskramen. Hoewel we niet altijd weten waarom de miskramen ontstaan, kan het nuttig zijn om extra informatie en onderzoek in te zetten.

Als dit gewenst is kun je vragen om een verwijzing voor een consult ‘herhaalde miskramen’.

Voor meer informatie over miskraam en de behandeling van een miskraam kunt u ook kijken op de site van www.degynaecoloog.nl of op www.thuisarts.nl


In het Erasmus MC doen we wetenschappelijk onderzoek naar miskramen. Dit onderzoek is nodig om de zorg voor u en toekomstige patiënten te blijven verbeteren. Wanneer u bij ons onder controle bent, kunt u gevraagd worden om vrijwillig deel te nemen aan wetenschappelijke onderzoek. Ook willen wij gebruik maken van medische gegevens, voor dossieronderzoek. Uiteraard bent mag u bezwaar maken tegen het gebruik van uw gegevens.

Poli verloskunde

E-mail: polivrouw@erasmusmc.nl

Telefoon: (010) 704 01 48 (maandag tot en met vrijdag 9:00 – 11:00 uur en 14:00 – 16:00 uur)

Poli voortplantingsgeneeskunde

E-mail: voortplantingscentrum@erasmusmc.nl

Telefoon: (010) 704 01 16 (maandag tot en met vrijdag 8:00 - 16:30 uur)

Vermeld altijd uw (meisjes)naam, voorletters, geboortedatum en patiëntnummer

Heeft u last van spoed-klachten? Bijvoorbeeld:
  • Koorts
  • (toename) buikpijn
  • Algehele malaise
  • (toename) vaginaal bloedverlies
Neem dan contact op met ons spoednummer: 06 14773719.

Extra telefoonnummer verloskamers

‘s Avonds, ‘s nachts en in het weekend bereikbaar: (010) 703 62 34