In het Sophia Kinderziekenhuis worden kinderen behandeld voor complexe aandoeningen. Soms eindigt de behandeling helaas met het overlijden van een patiënt. Dit verlies is een emotionele gebeurtenis voor ouders, broertjes en zusjes, en het laat ook diepe indrukken achter bij zorgverleners. Verpleegkundige Femke en haar collega’s hebben onderzocht hoe ze de (na)zorg rondom overlijden zo goed mogelijk kunnen begeleiden.
Femke werkt vijf jaar op de medium care afdeling van het Kinderthoraxcentrum, waar overlijdens gelukkig weinig voorkomen. Toen het toch gebeurde, realiseerde zij zich samen met haar collega’s hoe belangrijk het is om dit goed te regelen. ‘Toen ik voor het eerst een overlijden meemaakte, was ik net gediplomeerd. Het voelde alsof ik tekortschoot. Ik was zoekende naar wat ik ouders kon bieden en wat er allemaal komt kijken bij de zorg rondom een overlijden,’ vertelt Femke. ‘Had ik alles goed gedaan voor het gezin? Je kunt het maar één keer goed doen.’
Zoektocht
Deze ervaring leidde tot een zoektocht naar hoe andere afdelingen hiermee omgaan. ‘Ik werd aandachtsvelder voor de (na)zorg rondom overlijden en ontdekte dat elke afdeling dit anders aanpakte. Zo maakte de ene afdeling bijvoorbeeld gipsafdrukken en de andere niet. Sommige afdelingen stuurden een kaart naar het gezin, terwijl andere dat niet deden, en ook de timing verschilde. Ik merkte dat meer verpleegkundigen met dezelfde onzekerheden worstelden. Daarom besloten we de samenwerking te versterken en het proces rondom het overlijden van een patiënt grondig te analyseren en waar mogelijk te standaardiseren, zodat er geen twijfel meer bestaat over de juiste ondersteuning en gezinnen op alle afdelingen dezelfde (na)zorg ontvangen.’
Verpleegkundige Femke van Dijk – de Wit
De Parelkoffer
In hun zoektocht naar verbetering kwamen Femke en haar collega’s in contact met Stichting Rouwkost. Deze stichting ondersteunt ouders in hun rouw na het verlies van een kind en heeft de Parelkoffer ontwikkeld. De koffer is gevuld met materialen die ouders helpen na het verlies van hun kind. Het doel is om zowel praktische als emotionele steun te bieden,’ legt Femke uit. Door deze koffer standaard aan te bieden, hebben zorgverleners een duidelijk hulpmiddel om ouders te ondersteunen.
Inhoud van de Parelkoffer
Administratieve processen
Ze keken ook naar de administratieve processen, die per afdeling verschillend werden uitgevoerd. ‘Een overlijden komt vaak onverwachts. Op de IC Kinderen, waar dit vaker voorkomt, hadden ze al de juiste formulieren en protocollen. Deze hebben we gestandaardiseerd en voor alle afdelingen beschikbaar gesteld op KMS,’ vertelt Femke.
Ook is er een gezamenlijke opslagruimte ingericht voor de Parelkoffers en alle andere materialen, zodat alles centraal beschikbaar is. Zo hoeven zorgverleners niet te zoeken en weten ze altijd wat er voorradig is.
Wij bieden ouders straks overal dezelfde zorg, waaronder de Parelkoffer en de mogelijkheid om een gipsafdruk van een handje of voetje te maken. Daarnaast sturen we altijd kort na het overlijden en een jaar later een persoonlijke kaart vanuit de afdeling naar het gezin voor extra steun. Hiervoor zijn we samen een aantal mooie kaarten aan het ontwerpen.
Coaching van collega’s
Een andere belangrijke verbetering is de ondersteuning van IC-collega’s bij overlijdens op de medium care. ‘Verpleegkundigen en verzorgenden van de IC helpen ons enorm met hun ervaring. Zij coachen ons en zorgen ervoor dat we op het juiste moment de juiste zorg bieden. Heel fijn dat we een beroep op hen mogen doen.’ zegt Femke.
Samenwerken over de afdelingen heen
De veranderingen die Femke en haar collega’s hebben doorgevoerd, leiden tot een betere aanpak van de (na)zorg rondom het overlijden van een patiënt in het Sophia Kinderziekenhuis. Dit is een mooi voorbeeld van samenwerking tussen afdelingen. Het zorgt ervoor dat ouders de juiste steun krijgen tijdens een emotionele periode van hun leven, terwijl het ook meer rust en daarmee werkplezier biedt voor verpleegkundigen.
Het initiatief wordt ondersteund door de nieuwe sector SamenZorg & Kwaliteit, die streeft naar het zo goed mogelijk organiseren van de zorg rondom patiënten en hun familie. Daarbij is het versterken van de veerkracht van gezinnen een belangrijk speerpunt.
