Behandeling met radioactief jodium-131

Veel radioactieve stoffen bestaan al zo lang als de aarde zelf. Deze natuurlijke stralingsbronnen zijn aanwezig in de lucht, in de muren van uw huis, in ons voedsel en in ons eigen lichaam. Daarnaast bestaan er ook kunstmatige stralingsbronnen, zoals Jodium-131, wat onder andere wordt gebruikt bij behandeling van schildklierkanker.
Te veel blootstelling aan radioactieve straling kan schadelijke effecten hebben voor mensen op de lange termijn. De dosis radioactiviteit waaraan u wordt blootgesteld bij uw schildklierbehandeling wordt zorgvuldig bepaald, opdat deze effectief is in de behandeling van kanker met minimale nadelige effecten.

Jodium is de belangrijkste bouwstof voor het schildklierhormoon. Daarom wordt jodium opgenomen door de schildklier. U krijgt voor deze therapie een capsule waar in Jodium-131 (I131) zit. I131 geeft straling af die de tumorcellen doodt. Hierdoor verdwijnt de tumor, of wordt deze veel kleiner.

Meestal worden patiënten voor deze behandeling opgenomen. Als dit niet zo is wordt dit tijdens het intakegesprek met u besproken.

• Na de therapie met radioactief jodium is het stralingsniveau dat u uitstraalt hoger dan de waardes waaraan u uw omgeving mag blootstellen. De limieten hiervoor zijn is wettelijk vastgelegd. Als u veel drinkt en regelmatig plast, raakt u veel van het radioactieve jodium kwijt die uw lichaam niet heeft opgenomen, dit heeft geen negatieve invloed op de behandeling maar zorgt er wel voor dat het stralingsniveau dat u uitstraalt daalt. De urine wordt via ons afvoersysteem in speciale tanks opgeslagen waardoor het niet in het algemene riool terecht komt.
• Daarnaast kunnen er bijwerkingen optreden na toediening.

Als u zwanger bent, of denkt te zijn, mag u de therapie met radioactief jodium beslist niet ondergaan. Er wordt op de dag van opname bij alle vrouwelijke patiënten in de leeftijd tussen 12 en 55 jaar dan ook standaard een zwangerschapstest gedaan.

Als u een CT scan met contrastvloeistof afgelopen 3 maanden heeft ondergaan of op de planning heeft staan, dan dient u contact op te nemen met uw behandeld arts.

Vier dagen voorafgaand aan de radioactief jodium behandeling dient u een jodiumbeperkt dieet te volgen. Verderop in de folder vindt u hier meer informatie over.
Voor een effectieve behandeling moet het resterende schildklierweefsel gestimuleerd worden om het radioactieve jodium op te nemen. Dit doen we door het schildklier-stimulerend hormoon (TSH) te verhogen. Dit kan op twee manieren:

• 4 weken stoppen met het slikken van schildklierhormonen
• Injecties met recombinant (nagemaakt) TSH

De nucleair geneeskundige en de verpleegkundig specialist bespreken met u welke voorbereiding u moet volgen. U hoeft nooit beide te doen. Hieronder volgt meer informatie over beide mogelijkheden, en over de verdere voorbereiding.

Voorbereiding door middel van 4 weken stoppen met schildklierhormoon

Door het stoppen met het slikken van schildklierhormonen ontstaat een tekort aan schildklierhormonen in het lichaam. Dit noemen we hypothyreoïdie. Hierdoor wordt het TSH verhoogd, waardoor het resterende schildklierweefsel wordt geprikkeld om jodium op te nemen.
Door het schildklierhormoontekort kunt u, net als misschien na uw operatie, last krijgen van vermoeidheid, kouwelijkheid, obstipatie, concentratieverlies en neerslachtigheid, maar dit hoeft niet.
Meestal mag u de dag nadat u de therapie heeft gehad weer starten met de schildklierhormonen. De klachten door het tekort aan schildklierhormoon zullen dan geleidelijk aan verdwijnen.

Voorbereiding door middel van recombinant TSH injecties

Bij deze methode wordt een hoog TSH-gehalte in het bloed bereikt door twee injecties met recombinant (nagemaakt) TSH in de bil of bovenbeen. Deze injecties worden thuis door een verpleegkundige gegeven op de twee dagen voorafgaand aan de nabehandeling met radioactief jodium. U mag de schildklierhormoontabletten rond de behandeling doorgebruiken.

Verdere voorbereidingen thuis

U krijgt per telefoon en e-mail een oproep voor opname op de afdeling Nucleaire Therapie van het Erasmus MC (Afdeling Ca2). Hierin staat de datum en tijd van opname.
Om uw opname zo soepel mogelijk te laten verlopen, adviseren wij u bij uw opname het volgende mee te nemen:

• Identiteitsbewijs (paspoort, ID-kaart of rijbewijs); deze heeft u nodig om uw dagticket op te kunnen halen.
• Uw thuismedicatie; de schildklierhormoontabletten kunt u de dag na de behandeling weer gaan gebruiken, en overige medicatie kunt u gewoon doorgebruiken, tenzij uw behandelend arts iets anders met u besproken heeft.
• Gemakkelijk zittende kleding voor overdag
• Iets om uzelf bezig te houden, zoals een boek, tijdschrift, tablet of laptop, vergeet ook uw oplader niet. Een televisie is op uw kamer aanwezig.
• Pantoffels of slippers, u mag niet op sokken of blote voeten lopen door uw kamer en de therapieruimte.
• Als u blijft overnachten neem dan ook toiletartikelen, pyjama en een kamerjas mee. Handdoeken zijn aanwezig op de afdeling.
• Gebruikt u een loophulpmiddel zoals een rollator of een wandelstok geef dit dan aan tijdens uw intakegesprek. Er wordt voor u een leen-hulpmiddel besteld. In verband met het risico op besmetting mag u uw eigen hulpmiddel niet meenemen in de therapieruimte.
• Tijdens uw verblijf krijgt u ‘s morgens en ‘s middags een broodmaaltijd en ‘s avonds een warme maaltijd aangeboden. Daarnaast is koffie, thee, frisdrank en fruit aanwezig in de therapieruimte. Desgewenst kun u uw eigen snacks, snoep (kauwgum) en/of uw favoriete drankje meenemen. Volgt u een dieet - buiten het jodiumbeperkt dieet -of heeft u allergieën geef dit dan aan tijdens het intakegesprek.
• Het is niet toegestaan om alcohol mee te nemen. Het Erasmus MC heeft een non-alcohol beleid.
• In het Erasmus MC is roken verboden. Uw behandelend arts kan u eventueel een nicotinepleister voorschrijven, indien u hier behoefte aan heeft, geef dit dan aan tijdens het intakegesprek.

Op de dag van opname wordt bij alle vrouwelijke patiënten in de leeftijd tussen 12 en 55 jaar standaard een zwangerschapstest gedaan. Hiervoor moet u, voordat u naar de afdeling komt, naar de centrale bloedafname, waar u wat urine moet inleveren. Op uw dagticket staat waar u deze kunt vinden

Op de dag van opname meldt u zich (nadat u indien van toepassing uw urine heeft ingeleverd) bij de balie van de afdeling Nucleaire Geneeskunde (Cb-206). Vervolgens kunt u plaats nemen in de wachtruimte naast de balie. U zult daarna begeleid worden naar uw kamer op de afdeling door een van de verpleegkundigen van de afdeling Nucleaire Therapie. Uw begeleiders/familie mogen niet mee naar de afdeling vanwege de radioactieve straling
Let op: Tijdens uw verblijf mag u geen bezoek ontvangen.

Op de dag van opname mag u een licht verteerbaar ontbijt nuttigen en helder vloeibaar (drinken waar je door heen kan kijken) drinken volgens het jodiumbeperkt dieet tot circa 4 uur voor de behandeling. Nadat u de capsule met Jodium-131 heeft gekregen mag u een uur lang niet eten of drinken. Wij adviseren om op de dag van opname het jodium beperkt dieet nog te volgen.

Afdeling Nucleaire Therapie – Ca2

De afdeling Nucleaire Therapie beschikt over 8 éénpersoonskamers en een loungeruimte. Binnen de therapieruimte kunt u vrij rondlopen tenzij de behandelend arts anders beslist. Overal kunt u gebruik maken van onze gratis wifi via de hotspot.

Lounge

In de loungeruimte is er een gedeelde keuken waar u drinken, eten en snacks kunt pakken en uw (brood)maaltijden kunt nuttigen. Het ontbijt en de lunch dient u zelf te bereiden, de facilitair medewerker wijst u waar u de benodigdheden kunt vinden. De warme maaltijden kunt u bestellen via de tablet die zich op uw kamer bevindt. De facilitair medewerker zal u hierbij zo nodig begeleiden.

Oproepsysteem

Tijdens de opname krijgt u een persoonlijk alarmbandje met een oproepsysteem. Indien u een vraag heeft of hulp nodig heeft dan kunt u gebruik maken van het oproepsysteem door op de rode knop te drukken. Ook naast uw bed bevindt zich een oproepsysteem.

Het verblijf

Tijdens uw verblijf bent u zelf verantwoordelijk voor uw persoonlijke verzorging. Er wordt geen schoonmaakservice aangeboden in verband met de straling. Daarom verwachten wij van u dat u zelf uw kamer en badkamer op orde houdt. Dit geldt ook voor de gezamenlijke loungeruimte met de keuken, deze dient u samen met de andere patiënten opgeruimd te houden.
We komen tijdens uw opname geregeld in de therapieruimte om te kijken hoe het met u gaat, dan kunt u ook eventuele vragen stellen. Daarnaast zijn overdag de verpleegkundigen en facilitair medewerker bereikbaar via het oproepsysteem. In de avond en nacht zijn medisch studenten op de afdeling voor hulp en ondersteuning.

Kleding

Tijdens uw verblijf kunt u uw eigen kleding dragen, deze mag u na afloop gewoon meenemen naar huis. Het is mogelijk dat uw kleding besmet raakt met radioactiviteit door ongelukjes met urine, braaksel of bloed. Om besmetting van de kleding met urine te voorkomen, kunt u inlegverband dragen. Dit ligt in de kast op uw kamer.
Als er urine, braaksel of bloed op uw kleding is gekomen, is een machinewasbeurt voldoende om de radioactiviteit effectief te verwijderen.

Over de behandeling met radioactief jodium-131 (I-131)

• U wordt opgenomen door een verpleegkundige van de afdeling Nucleaire Therapie, die u uitleg geeft over de gang van zaken rond de therapie.
• U krijgt een capsule met radioactief jodium toegediend door de nucleair geneeskundige. Deze slikt u door met water.
• Nadat u de capsule heeft ingenomen mag u 1 uur niet eten. U mag in dit uur wel water drinken. Hierna is het belangrijk om veel te drinken, regelmatig te bewegen en vaak naar het toilet om de niet opgenomen radioactiviteit zo snel mogelijk weer uit te plassen.
• De dag na de therapie krijgt u 10 vitamine C-tabletten, elk uur dient u 1 vitamine C tablet in te nemen. De vitamine C-tabletten beschermen uw speekselklieren tegen opname van het radioactief jodium.

Ook raden we u aan om vanaf 1 dag na de behandeling regelmatig (elke paar uur) een zuur snoepje te nemen, gedurende ongeveer 4 dagen

Bijwerkingen

U kunt tijdens of na de behandeling last van bijwerkingen krijgen. De meest voorkomende bijwerkingen zijn: misselijkheid en pijn in de speekselklieren of een wat strak gevoel rond de hals. Tijdens uw opname en ook gedurende de periode daarna zijn weinig andere bijwerkingen te verwachten.

Aandachtpunten tijdens opname

• Na toediening van het radioactieve Jodium-131 mag u de therapieruimte niet verlaten. Tenzij u anders verteld wordt.
• Tijdens uw opname is het belangrijk dat u 1,5-2 L per dag drinkt om de overtollige radioactiviteit die niet is opgenomen door het lichaam uit te plassen. Eenmaal thuis is extra drinken niet meer noodzakelijk, wel is belangrijk dat u voldoende blijft drinken (minimaal 1 L per dag)
• Na gebruik van het toilet moet u uw handen goed wassen, de kranen kunt u het beste met de ellebogen bedienen.
• Mocht er toch een ongelukje met urine, ontlasting en/of braaksel plaatsvinden, meldt dit altijd direct aan het verplegend personeel. Ga NIET zelf vegen en/of poetsen en/of met water schoonmaken.
• Werp handdoeken na gebruik in de daarvoor bestemde wasmand.
• Het is verboden in de douche te urineren, als u dit toch doet, besmet u mogelijk de hele badkamer met I-131.
• Maak uitsluitend zittend gebruik van het toilet.
• Werp nooit papieren handdoeken in het toilet, dit kan verstopping in het riool veroorzaken.
• Incontinentiemateriaal, zoals inleggers, mogen uitsluitend weggegooid worden in de daarvoor bestemde loodemmers en NIET in het toilet of de afvalbak.

Leefregels thuis

Als u naar huis gaat is het stralingsniveau dusdanig laag dat het risico voor uw omgeving acceptabel is , mits u zich aan de leefregels houdt zal. Deze leefregels dient u na uw ontslag gedurende het aantal besproken dagen in acht te nemen. De periode met leefregels begint vanaf de dag van ontslag. De leefregels zijn opgesteld om ervoor te zorgen dat personen in uw omgeving, met name uw huisgenoten, geen hogere stralingsdosis van u ontvangen dan wat nog veilig is. In de brief die u mee naar huis krijgt staan deze leefregels vermeld. Ook staat in deze brief vermeld hoe lang de periode is dat deze leefregels gelden.

Hieronder kunt u de algemene leefregels lezen, zoals vastgesteld door de overheid en experts in stralingsbescherming en nucleaire geneeskunde. In specifieke gevallen krijgt u aanvullende persoonlijke adviezen mee.
De belangrijkste regel is dat u ten alle tijden probeert de afstand tot anderen zo groot mogelijk te houden, en de tijd dat u bij iemand op kortere afstand bent, probeert zo kort mogelijk te houden. Tevens is (toilet)hygiëne uiterst belangrijk.
Voor bijzondere situaties zijn op maat gemaakte leefregels mogelijk.

• U wordt geadviseerd afstand bewaren tot uw huisgenoten en bezoekers, met een minimum van 1 meter, bij voorkeur meer. Slaap op minstens 3 meter afstand van elkaar, het liefst in aparte kamers. De straling gaat ook door muren, dus zorg dat er niet aan de andere kant iemand vlakbij de muur slaapt (bv. ook geen buren), anders wordt de benodigde afstand alsnog niet gehaald. Is uw huisgenoot ouder dan 60 jaar, dan hoeft u niet apart te slapen. De straling gaat ook door de muren, vloer, plafond en ramen.
• Hoewel afstand houden een lagere stralingsbelasting van uw partner geeft, vinden wij kwaliteit van leven ook belangrijk. Een korte knuffel is geen probleem, dit duurt vaak zo kort dat de ander bijna geen straling oploopt. Zoenen en seks kunt u beter niet doen gedurende de periode van leefregels, omdat uw partner op die manier ook radioactief jodium binnen kan krijgen. De eerste 6 maanden na behandeling met radioactief jodium wordt zwanger worden of kinderen verwekken, afgeraden.
• De verzorging van kinderen tot 10 jaar moet in principe door een andere huisgenoot gedaan worden. Korte momenten van aanraking en verzorging leiden niet tot problemen, maar dagelijkse verzorging van kinderen wordt afgeraden vanwege de straling. Indien het niet mogelijk is om de verzorging van uw kinderen door een andere huisgenoot te laten doen, wordt sterk geadviseerd om de kinderen elders te laten logeren.
• U mag bezoek ontvangen. Voor hen geldt, net als voor uw huisgenoten, dat zij minimaal 1 meter afstand moeten bewaren. Kortdurend contact (bijvoorbeeld een omhelzing) is geen probleem.
• Met zwangere vrouwen en kinderen tot 10 jaar mag u kortdurend contact hebben op minder dan 1 meter, daarna is het belangrijk dat u weer 2 meter afstand van elkaar houdt. Het liefst zo weinig mogelijk contact.
• Bijeenkomsten waarbij u langer dan één uur naast dezelfde persoon zit, zoals in het theater, de kerk of tijdens een vergadering moet u vermijden.
• Tenzij u werkzaam bent in het basisonderwijs, kinderopvang of zorgsector, hoeft u uw werk niet te verzuimen. Echter, het blijft van belang om afstand te houden. Afhankelijk van uw beroep, mag u twee dagen na de start van de behandeling weer gaan werken. Daarbij moet u zich houden aan de leefregels. Is het bijvoorbeeld niet mogelijk om afstand te houden tot collega's, u aan de regels voor toiletbezoek te houden of werkt u met kinderen t/m 10 jaar of zwangeren, dan zult u zich gedurende de periode van leefregels moeten ziekmelden.
• Als u met het openbaar vervoer reist, zorg er dan voor dat u niet langer dan 1 uur dichtbij dezelfde persoon of personen zit
• Wordt u vervoerd met een taxi ga dan schuin achter de chauffeur zitten (voor een zo groot mogelijke afstand). Geef bij het reserveren van de taxi aan dat u niet met andere personen in een taxi vervoerd mag worden en dat de taxichauffeur niet zwanger mag zijn.
• Indien u binnen 4 tot 6 weken na de therapie een vliegreis, internationale treinreis of bootreis maakt gelden andere regels; overleg of u een “vliegbrief” nodig heeft.
• Als u naar het toilet gaat, ga dan altijd zitten. Dit geldt ook voor mannen. Gebruik elke keer toiletpapier, ook als u alleen moet plassen. Trek daarna het toilet twee keer door. Was na afloop uw handen, liefst in de toiletruimte. Let op druppeltjes urine op de toiletbril, de toiletpot en vloer. Ruim deze druppels met toiletpapier op zonder te wrijven. Spoel het papier daarna door het toilet. Was vervolgens nog een keer uw handen. Wij adviseren u zo veel mogelijk zelf het toilet schoon te maken, liefst met handschoenen aan. Als iemand anders het toilet schoonmaakt, dan moet degene huishoudhandschoenen aandoen. Als u meerdere toiletten heeft, gebruik dan één toilet en laat uw huisgenoten of bezoekers een ander toilet gebruiken.
• Bij ernstige klachten tijdens de periode waarin de leefregels van toepassing zijn, dient u altijd eerst contact op te nemen met het Erasmus MC. U kunt tijdens kantooruren de afdeling Nucleaire Therapie bellen 010 7039894. Buiten kantooruren kunt u bellen met 010 7040704, u krijgt dan de centrale aan de lijn. Geef bij hen en bij de Spoed Eisende Hulp aan dat u een behandeling met radionucliden heeft gehad, als dit minder dan 19 dagen geleden is. Zij zullen de stralingsdeskundige op de hoogte stellen dat u zich gemeld heeft.
• Indien een ziekenhuisopname wegens nieuwe medische klachten noodzakelijk is, dan dient dit in principe ook in het Erasmus MC plaats te vinden. Mocht u echter onverhoopt toch in een ander ziekenhuis op de spoedeisende hulp of afdeling opgenomen worden, dan is het van belang dit direct te melden aan de stralingsdeskundige van dat ziekenhuis.
• Soms overwegen patiënten om tijdens de leefregel periode een hotel, vakantiehuis, of iets dergelijks te boeken on de dosis naar hun familie te minimaliseren. In die gevallen zou het de voorkeur hebben dat de huisgenoten het huis verlaten en de patiënt thuis verblijft. In een hotel of vakantieverblijf wordt badkamer, toilet en beddengoed door een niet-nucleair-geschoold persoon schoongemaakt met daarmee een kans op radioactieve besmetting. De blootstellingsgrens voor deze groep, zoals schoonmaakpersoneel en andere hotelgasten, is 10 keer strenger dan voor volwassen huisgenoten. Ook liggen bedden van naastliggende kamers vaak op te korte afstand.

Tot slot

Uw huisgenoten kunnen van u een geringe stralingsdosis ontvangen, omdat het radioactief jodium (I-131) in de periode na uw behandeling nog straling blijft afgeven. Deze straling is niet overdraagbaar, u kunt uw huisgenoten dan ook niet ‘besmetten’ met radioactiviteit die u uitstraalt. Zij kunnen dit niet overdragen aan derden. Uw huisgenoten mogen hierom wel contact hebben met kinderen of zwangere vrouwen.

U kunt het afgeven van radioactieve straling vergelijken met de warmte van een kachel; uw huisgenoten kunnen de warmte wel voelen (ontvangen), maar niet meenemen.
Een goede persoonlijke en toilethygiëne zorgt ervoor dat de radioactiviteit die u uitscheidt niet of nauwelijks leidt tot een dosis voor uw omgeving, want (ongemerkt) contact met urine kan wel tot een besmetting leiden.

De dosisbeperkingen in de wet zijn zeer veilig gesteld en gelden alleen voor personen. Huisdieren leven in de regel veel korter dan de mens en hoeven geen schadelijke effecten te verwachten. Hier bestaat geen regelgeving voor. Naar eigen inzicht kunt u ook afstand houden tot uw huisdier.

Ongeveer vijf tot zeven dagen na de therapie vind een post-therapiescan scan plaatst. Er wordt een scan gemaakt van uw hoofd tot en met de bovenbenen. Er wordt dan gekeken waar het radioactief jodium is opgenomen in het lichaam. U kunt een volwassen begeleider meenemen. De begeleider mag niet zwanger zijn.

De scan duurt ongeveer 1,5 -2 uur. Voor dit onderzoek hoeft u niet nuchter te zijn. Indien u medicijnen gebruikt, kunt u deze innemen zoals u gewend bent. In verband met het onderzoek is het belangrijk om kleding aan te doen waar geen metaal in zit. Het is belangrijk dat u schone kleren en schoon ondergoed aantrekt op de dag van het onderzoek.

De uitslag krijgt u een paar dagen telefonisch na de scan van de nucleaire geneeskundige. In sommige gevallen krijgt u de uitslag binnen maximaal 2 weken op de polikliniek bij de endocrinologie.

Met de arts of verpleegkundig specialist zal besproken worden in welk ziekenhuis de poliklinische controles plaats zullen vinden.

2 maanden na de radioactief jodium therapie

U ontvangt twee maanden na de radioactief jodium therapie een uitnodiging voor een controleafspraak op de polikliniek endocrinologie. U wordt verzocht om een week voorafgaand aan de controleafspraak bloed te prikken. De schildklierfunctie wordt gecontroleerd en ook de thyreoglobuline (tumormarker).

6 maanden na de radioactief jodium therapie

U ontvangt zes maanden na de radioactief jodium therapie een uitnodiging voor een controle afspraak op de polikliniek endocrinologie. U wordt verzocht om een week voorafgaand aan de controleafspraak bloed te prikken. De schildklierfunctie wordt gecontroleerd en ook de thyreoglobuline (tumormarker). Aanvullend wordt ook een echo van de hals gemaakt. Soms wordt de echo van de hals uitgebreid met ander aanvullend onderzoek, dit is afhankelijk van eerdere resultaten en de uitslag van de post-therapiescan.

Met medische vragen kunt u bij uw (behandelend) arts terecht. Mocht u nog vragen over de behandeling, straling en/of risico's hebben, dan kunt u tijdens kantooruren contact opnemen met de verpleegkundigen van de afdeling Nucleaire Therapie via telefoonnummer 010 703 98 94.

Nucleaire geneeskunde (010) 704 0132
Schildkliercentrum@erasmusmc.nl

Jodiumbeperkt dieet

De schildkliercellen zijn de enige cellen in het menselijk lichaam die jodium kunnen opnemen uit de voeding. Hierdoor zitten deze cellen vol met jodium waardoor er weinig radioactief jodium in kan worden opgenomen. Jodium komt van nature voor in bijna alle voedingsmiddelen. Het is dan ook bijna onmogelijk om via de voeding helemaal geen jodium binnen te krijgen. Door het volgen van het jodiumbeperkt dieet krijgt u voeding binnen met weinig jodium. Als gevolg hiervan bevatten de schildkliercellen ook weinig jodium. Dit vergroot het effect van de behandeling met radioactief jodium.

Vier dagen voor de ziekenhuisopname begint u met het jodiumbeperkt voorbereidingsdieet. Na de behandeling met radioactief jodium in de ochtend, kan het dieet gestopt worden.

Leidingwater

Het drinken van water uit de kraan (leidingwater) is toegestaan. Ook voor het koken van aardappelen, groente, rijst en dergelijke kunt u leidingwater gebruiken. Uit onderzoek is namelijk gebleken dat leidingwater betrekkelijk weinig jodium bevat

Keukenzout

Het gebruiken van gejodeerd keukenzout is tijdens het volgen van het jodiumbeperkt dieet niet toegestaan. Tijdens het dieet kan gebruik gemaakt worden van jodiumloos keukenzout. De toegestane soorten keukenzout zijn JOZO Naturel (voorheen NEZO zout) en Salina. Andere soorten keukenzout zijn tijdens het volgen van het dieet niet toegestaan.

Overige producten

Naast voedingsmiddelen zijn er ook andere producten die jodium kunnen bevatten.
Bijvoorbeeld: (alternatieve) geneesmiddelen, vitaminepreparaten

Lezen van etiketten

Bij een aantal voedingsmiddelen in de dieetlijst wordt de zin 'Let op het etiket!' weergegeven. Dit houdt in dat u op het etiket dient te kijken om zelf af te lezen of er jodium in het voedingsmiddel aanwezig is.

Als jodium in het product zit, is dit op het etiket te herkennen in de ingrediëntenlijst als:

− jodium; − gejodeerd keukenzout; − jodiumhoudend keukenzout; − jozo-zout; − broodzout; bakkerszout; − gejodeerd broodzout; − zeezout; − E-127 (dit is een rode kleurstof)

Let op: wanneer er op het etiket staat dat er zout in zit, betekend dit niet automatisch dat er ook jodium in zit.

Product(groep)	Toegestaan	Niet toegestaan
Aardappelen, rijst, pasta	Aardappelen (Zilvervlies)rijst en pasta	Aardappelpuree uit een pakje Volkorenpasta
Boter, margarine, halvarine en olie	Alle soorten gezouten en ongezouten boter, margarine, halvarine en olie
Bouillon en soep	Alle zelf bereide bouillon (blokje of poeder) en soep, bereid met ongejodeerd zout en toegestane voedingsmiddelen	Soepmixen en kant-en-klare soep
Brood en broodvervangers	- Zelfgebakken brood bereid met ongejodeerd zout - Natriumarm brood Fabrieksmatig verpakte producten zoals beschuit, roggebrood, crackers, krentenbrood, ontbijtkoek en rijstwafels: alleen toegestaan als er geen gejodeerd zout in zit.	Brood van de bakker of fabrieksbrood Verse producten van de bakker zoals beschuit, roggebrood, krentenbrood, crackers, ontbijtkoek
Broodbeleg	Vleeswaren, maximaal 2 plakken (=40 gram) per dag. Alleen toegestaan als er geen gejodeerd zout in zit. Let op het etiket ! Kaas, maximaal 1 broodbeleg (=20 gram) per dag Overige broodbeleg. Alleen als er geen gejodeerd zout in zit, let op het etiket	Broodbeleg met lever Buitenlandse kaassoorten Chocoladevlokken, chocoladehagelslag, chocolade- en hazelnootpasta Pindakaas en sandwichspread
Dranken	- Koffie, thee, bouillon en limonade - Vruchtensappen en fruit: maximaal 2 glazen of 2 stuks fruit per dag (zie overzicht toegestaan fruit) - Frisdranken en bier. Maximaal een halve liter frisdrank per dag of 2 glazen bier.	- Overige alcoholische dranken
Ei (en voedingsmiddelen met ei)		Ei en voedingsmiddelen met ei zoals eiersalade, gebak, cake, eierkoek, advocaat, mayonaise
Fruit en vruchtensap	Zie overzicht toegestaan fruit, groente en peulvruchten. Al het toegestane fruit en vruchtensappen, maximaal 2 stuks of glazen per dag Cocktailkersen, geconfijte kersen en vruchtencocktails. Zie algemene richtlijnen. Let op het etiket
Groente en peulvruchten	Zie overzicht toegestaan fruit, groente en peulvruchten. Maximaal 3 groentelepels (=150 gram) per dag
Jus	Alle jus (zelfbereid of uit een pakje)

Kant-en- klare maaltijden		Niet toegestaan
Melk en melkproducten	Alle melk en melkproducten, maximaal 1 glas (=150 ml) of schaaltje (=150 ml) per dag. Hieronder vallen alle soorten melk, koffiemelk, yoghurt, vla, kwark, en dergelijk	- Koffiecreamer - Koffiemelkpoeder
Reformproducten	Bevat vaak zeezout, algen en zeewier. Deze voedingsmiddelen bevatten jodium. Let op het etiket
Sauzen	Zelf bereide sauzen met ongejodeerd zout, aardappelmeel en toegestane voedingsmiddelen	gemaakt van het kookvocht van groenten Sausmixen, bindmiddel, kant-en-klare sauzen
Versnaperingen	- Fabriekskoeken - Krenten, rozijnen, chips en kauwgom - Amandelen en walnoten, maximaal 100 gram per dag	- Koeken/koekjes van de bakker - Kroepoek, chocola, marsepein, pinda's, cashewnoten, hazelnoten, borrelnoten en alle overige noten
Vlees	Alle soorten ongekruid vlees, maximaal 100 gram per dag (rauw gewogen); let op het etiket	Lever en voedingsmiddelen waarin lever is verwerkt
Vleesvervangers	Alle soorten op basis van soja, granen, rijst, groente en aardappelen. Bijvoorbeeld: Tival, tofu, tahoe, tempé	Seitan, Valess en alle andere soorten
Vis, schaal- en schelpdieren, zeewier en algen		Zeevis, schaal- en schelpdieren, zeewier en algen
Diversen	Alle verse en gedroogde kruiden en specerijen, specerijenmengsels, vleeskruiden, Aromat, knoflook, azijn, mosterd, ketjap, ketchup, tomatenpuree, aardappelmeel, suiker en zoetstof	Gelatinepudding en bindmiddelen:
Fruitsoorten	(zowel vers, uit blik, uit glas of diepvries) Aalbes, Aardbei, Abrikoos, Appel Banaan, Bramen Citroen Dadels, Druiven Framboos Grapefruit Kersen, Kokosnoot, Kruisbes Mandarijn, Mango, Meloen Peer, Perzik, Pruim, Rozenbottels, Sinaasappel, Vijgen, Watermeloen
groente en peulvruchten	(zowel vers, uit blik, uit glas of diepvries) Aubergine Bruine bonen, Bleekselderij, Bloemkool Chinese kool, Courgette Doperwten IJsbergsla Kapucijners, Knoflook, Komkommer, Koolraap, Koolrabi, Kropsla Maïs, Mierikswortel Paprika, Pastinaak, Pompoen, Prei Rabarber, Rode bieten, Snijbonen, Sojabonen, Spruitjes, Tomaten, Tuinbonen, Uien, Witte bonen, Zuurkool

Voorbeeld menu:
Ontbijt:

• Havermout gemaakt met water (in plaats van melk) en een handje van vers fruit (zoals aardbeien).
• Een glas versgeperst pure sinaasappelsap zonder toevoeging van zout of jodium.
• Koffie of thee (zonder melk en met of zonder suiker).

Let wel op dat sommige havermoutproducten eventueel verrijkt kunnen zijn met jodium (bijvoorbeeld via toegevoegd jodiumhoudend zout

---

Tussendoortje:

• Rijstwafels met een dunne laag aardbeienjam (let op het etiket)

---

Lunch:

• Salade met gemengde sla, komkommer, paprika, wortel, avocado, en een dressing van olijfolie en citroensap (zonder zout of sojasaus).

Of

• Zelfgebakken of natriumarm brood of cracker (zonder jodium toegevoegd in het bakproces).
• Kipfilet (gegrild of gekookt, zonder zout of jodiumhoudende kruiden).
• Kaas
• Ongezouten halvarine of roomboter

---

Tussendoortje:

• Plakken meloen of een appel
• Een handje ongezouten amandelen of walnoten
• Koffie of thee zonder melk

---

Avondeten:

• Gebakken Kipfilet (met olijfolie, zonder zout of jodiumbevattende kruiden).
• Aardappelpuree gemaakt met water en een beetje olijfolie (zonder melk).
• Gekookte broccoli (zonder jodiumhoudend zout).

Of

• Vegatarische gele linzen lasagne zonder bechamelsaus (lasagne bladen van gele linzen)
• 1 grote ui, gesnipperd
• 2 teentjes knoflook, fijngehakt
• 2 wortels, in kleine blokjes gesneden
• 1 courgette, in kleine blokjes gesneden
• 1 rode paprika, in blokjes gesneden
• 800 g tomatenblokjes (uit blik of vers, zonder toegevoegd zout)
• 2 el olijfolie (voor bakken)
• 1 el Italiaanse kruiden (zonder zout)
• Peper en eventueel zout zonder jodium, naar smaak
• 150 ml melk (maximale hoeveelheid voor 1 dag)
• 3 el aardappelzetmeel (om de saus te binden)
• 1 el olijfolie (voor de saus)

---

Avondsnack:

• Een kop thee.