EEN-therapie wordt voorgeschreven aan mensen met de ziekte van Crohn met ernstige ontstekingen in de darmen, met als doel de darmen tot rust te brengen ter overbrugging naar (nieuwe) medicatie of operatie. Daarnaast heeft EEN-therapie het doel om de voedingstoestand te verbeteren. Er wordt voor deze therapie gekozen als behandeling met medicatie niet wenselijk is, bijvoorbeeld door (mogelijke) bijwerkingen of als behandeling met medicatie onvoldoende resultaat geeft.
EEN therapie kunt u in de vorm van medische drinkvoeding en sondevoeding gebruiken. Medische drinkvoeding is een volledig vloeibare voeding met verschillende smaken waar alle voedingsstoffen inzitten die u nodig heeft. Alle smaken zijn toegestaan met uitzondering van chocolade.
Indien het niet lukt om de geadviseerde hoeveelheid drinkvoeding te gebruiken kan het nodig zijn om te starten met sondevoeding. Sondevoeding is een vloeibare voeding voor mensen die tijdelijk niet zelf kunnen eten of drinken. Sondevoeding wordt gegeven door een slangetje die via de neus, keel, slokdarm, in de maag of darm ligt. Zo’n slangetje heet een sonde. Sondevoeding bevat net als de drinkvoeding alle voedingstoffen die u nodig heeft.
Uw diëtist bepaalt samen met u welke en hoeveel drinkvoeding of sondevoeding u gaat gebruiken.
Neem contact op met de diëtist in de volgende gevallen:
- Hongergevoel
- Gewichtsverlies
- Onvoldoende inname van drinkvoeding/sondevoeding
- Waterdunne ontlasting
U heeft de eerste fase van volledige sondevoeding achter de rug. Naast de sondevoeding heeft u alleen water en/of thee gedronken. Nu mag u weer vaste voeding gaan introduceren.
Om de darmen te laten wennen aan het weer verteren van vaste voeding, adviseren we om de voeding in stapjes te introduceren. Uit ervaring blijkt dat met name de hoeveelheid voedingsvezel, lactose (melksuiker), en vet geleidelijk opgebouwd dient te worden, om klachten zoals buikpijn en opgeblazen gevoel te voorkomen. Tijdens het introduceren van vaste voeding wordt onderstaand stappenplan gehanteerd om toe te werken naar een gezonde, gevarieerde voeding. Elke stap wordt gedurende 2 dagen aangehouden. In overleg met de diëtist bouwt u de drinkvoeding of sondevoeding af.
Stap 1
| Ontbijt | Lunch | Warme maaltijd | Tussendoor | Drinken |
| 1-2 beschuitjes/ crackers/ knäckebröd (niet volkoren/ zonder zaden/ pitten). Dun besmeerd met halvarine. Beleg: honing, jam, vruchtenhagel, (appel)stroop, (basterd)suiker. | 1-2 beschuitjes/ crackers/ knäckebröd (niet volkoren/ zonder zaden/ pitten). Dun besmeerd met halvarine. Beleg: honing, jam, vruchtenhagel, (appel)stroop, (basterd)suiker. | 1 beker (drink)bouillon. 1-2 beschuitjes/ crackers/ knäckebröd (niet volkoren/ zonder zaden/ pitten). Dun besmeerd met halvarine. Beleg: honing, jam, vruchtenhagel, (appel)stroop, (basterd)suiker. | 2 x 1 biscuitje. | Water, thee, 1 glas helder vruchtensap |
Stap 2
| Ontbijt | Lunch | Warme maaltijd | Tussendoor | Drinken |
| 3 beschuitjes/ crackers/ knäckebröd (niet volkoren/ zonder zaden/ pitten). Dun besmeerd met halvarine. Beleg: honing, jam, vruchtenhagel, (appel)stroop, (basterd)suiker. | 3 beschuitjes/ crackers/ knäckebröd (niet volkoren/ zonder zaden/ pitten). Dun besmeerd met halvarine. Beleg: honing, jam, vruchtenhagel, (appel)stroop, (basterd)suiker. | 1 beker (drink)bouillon. 3 beschuitjes/ crackers/ knäckebröd (niet volkoren/ zonder zaden/ pitten). Dun besmeerd met halvarine. Beleg: honing, jam, vruchtenhagel, (appel)stroop, (basterd)suiker. 1 schaaltje appelmoes. | 2 x 1 biscuitje. | Water, thee, 1 glas helder vruchtensap |
Stap 3
| Ontbijt | Lunch | Warme maaltijd | Tussendoor | Drinken |
| 3 beschuitjes/ crackers/ knäckebröd (niet volkoren/ zonder zaden/ pitten). Dun besmeerd met halvarine. Beleg: honing, jam, vruchtenhagel, (appel)stroop, (basterd)suiker. Hartig beleg: magere vleeswaren (kip/kalkoenfilet, achterham). | 3 beschuitjes/ crackers/ knäckebröd (niet volkoren/ zonder zaden/ pitten). Dun besmeerd met halvarine. Beleg: honing, jam, vruchtenhagel, (appel)stroop, (basterd)suiker. Hartig beleg: magere vleeswaren (kip/kalkoenfilet, achterham). | 1 beker (drink)bouillon. 1 opscheplepel gekookte rijst met een klontje margarine of klein beetje magere jus. 1 opscheplepel gekookte wortel/broccoli/bloemkool of witlof. 1 schaaltje appelmoes. | 2 x tussendoortje: 1 beschuitje/ cracker/ knäckebröd (niet volkoren/ zonder zaden/ pitten). Dun besmeerd met halvarine. Beleg: honing, jam, vruchtenhagel, (appel)stroop, (basterd)suiker. Hartig beleg: magere vleeswaren (kip/kalkoenfilet, achterham) of 2-3 biscuitjes. | Water, thee, 1 glas helder vruchtensap, 1 glas limonade. |
Stap 4
| Ontbijt | Lunch | Warme maaltijd | Tussendoor | Drinken |
| 1 snee lichtbruin brood + 2 beschuitjes/ crackers/ knäckebröd (niet volkoren/ zonder zaden/ pitten). Dun besmeerd met halvarine. Beleg: honing, jam, vruchtenhagel, (appel)stroop, (basterd)suiker. Hartig beleg: magere vleeswaren (kip/kalkoenfilet, achterham), plakje kaas, smeerkaas | 1-2 snee lichtbruin brood + 2 beschuitjes/ crackers/ knäckebröd (niet volkoren/ zonder zaden/ pitten). Dun besmeerd met halvarine. Beleg: honing, jam, vruchtenhagel, (appel)stroop, (basterd)suiker. Hartig beleg: magere vleeswaren (kip/kalkoenfilet, achterham), plakje kaas, smeerkaas | 1/2 portie (50 gram) kip/kalkoenfilet bereiden in weinig plantaardig vet of mager gestoofde vis. 1 opscheplepel gekookte aardappel met klein beetje magere jus. 2 opscheplepels gekookte wortel/broccoli/bloemkool of witlof. 1 schaaltje appelmoes. | 2 x tussendoortje: 1 beschuitje/ cracker/ knäckebröd (niet volkoren/ zonder zaden/ pitten). Dun besmeerd met halvarine. Beleg: honing, jam, vruchtenhagel, (appel)stroop, (basterd)suiker. Hartig beleg: magere vleeswaren (kip/kalkoenfilet, achterham) of 2-3 biscuitjes. 1 portie rijp, geschild fruit zonder pitjes (geen citrus). | Water, thee, 1 glas helder vruchtensap, 1 glas limonade, (drink)bouillon. |
Stap 5
| Ontbijt | Lunch | Warme maaltijd | Tussendoor | Drinken |
| 2 snee lichtbruin brood/ (volkoren) beschuit. Dun besmeerd met halvarine. Beleg: honing, jam, vruchtenhagel, (appel)stroop, (basterd)suiker, chocolade hagelslag. Hartig beleg: magere vleeswaren (kip/kalkoenfilet, achterham), plakje kaas, smeerkaas | 2 snee lichtbruin brood/ (volkoren) beschuit. Dun besmeerd met halvarine. Beleg: honing, jam, vruchtenhagel, (appel)stroop, (basterd)suiker, chocolade hagelslag. Hartig beleg: magere vleeswaren (kip/kalkoenfilet, achterham), plakje kaas, smeerkaas. 100 ml magere yoghurt met suiker of 100 ml karnemelk of 100 ml drinkyoghurt. | 1 portie kip/kalkoenfilet, mager rund of varkensvlees bereiden in weinig plantaardig vet of mager gestoofde vis. 2 opscheplepels gekookte aardappel/rijst met klein beetje magere jus. 2 opscheplepels gekookte groente naar keuze. 100 ml magere yoghurt + suiker | 2 x tussendoortje: 1 beschuitje/ cracker/ knäckebröd (niet volkoren/ zonder zaden/ pitten). Dun besmeerd met halvarine. Beleg: honing, jam, vruchtenhagel, (appel)stroop, (basterd)suiker. Hartig beleg: magere vleeswaren (kip/kalkoenfilet, achterham) of 2-3 biscuitjes. 1 portie rijp, geschild fruit zonder pitjes (geen citrus). 5 zoute stengels of 1 tuc koekje. | Water, thee, 2 glazen vruchtensap (geen citrus), 2 glazen limonade, (drink)bouillon |
Stap 6
| Ontbijt | Lunch | Warme maalitjd | Tussendoor | Drinken |
| 2 snee lichtbruin brood/ (volkoren) beschuit. Dun besmeerd met halvarine. Beleg: honing, jam, vruchtenhagel, (appel)stroop, (basterd)suiker, chocolade hagelslag. Hartig beleg: magere vleeswaren (kip/kalkoenfilet, achterham), plakje kaas, smeerkaas. | 2 snee lichtbruin brood/ (volkoren) beschuit. Dun besmeerd met halvarine. Beleg: honing, jam, vruchtenhagel, (appel)stroop, (basterd)suiker, chocolade hagelslag. Hartig beleg: magere vleeswaren (kip/kalkoenfilet, achterham), plakje kaas, smeerkaas. 150 ml magere yoghurt met suiker of 150 ml karnemelk of 150 ml drinkyoghurt. | 1 portie kip/kalkoenfilet, mager rund of varkensvlees bereiden in weinig plantaardig vet of mager gestoofde vis. 2 opscheplepels gekookte aardappel/rijst met klein beetje magere jus. 2 opscheplepels gekookte groente naar keuze. 1 schaaltje magere yoghurt + suiker. | 2 x tussendoortje: 1 beschuitje/ cracker/ knäckebröd (niet volkoren/ zonder zaden/ pitten). Dun besmeerd met halvarine. Beleg: honing, jam, vruchtenhagel, (appel)stroop, (basterd)suiker. Hartig beleg: magere vleeswaren (kip/kalkoenfilet, achterham) of 2-3 biscuitjes. 1 portie rijp, geschild fruit zonder pitjes (geen citrus). 5 zoute stengels of 1 tuc koekje. | Water, thee, 2 glazen vruchtensap, 2 glazen limonade, (drink)bouillon, waterijsje |
Stap 7
| Ontbijt | Lunch | Warme maaltijd | Tussendoor | Drinken |
| 2-3 snee lichtbruin brood/ (volkoren) beschuit. Dun besmeerd met halvarine. Beleg: honing, jam, vruchtenhagel, (appel)stroop, (basterd)suiker, chocolade hagelslag. Hartig beleg: vleeswaren, kaas, smeerkaas. | 2-3 snee lichtbruin brood/ (volkoren) beschuit. Dun besmeerd met halvarine. Beleg: honing, jam, vruchtenhagel, (appel)stroop, (basterd)suiker, chocolade hagelslag. Hartig beleg: vleeswaren, kaas, smeerkaas. 150ml volle yoghurt met suiker of 200 ml karnemelk of 200 ml drinkyoghurt. | 1 portie kip/kalkoenfilet, mager rund of varkensvlees bereiden in weinig plantaardig vet of mager gestoofde vis. 2 opscheplepels gekookte aardappels/rijst/pasta. 1 portie jus. 2-3 opscheplepels gekookte groente naar keuze. 1 schaaltje vanillevla. | 2 x tussendoortje: 1 beschuitje/ cracker/ knäckebröd (niet volkoren/ zonder zaden/ pitten). Dun besmeerd met halvarine. Beleg: honing, jam, vruchtenhagel, (appel)stroop, (basterd)suiker. Hartig beleg: magere vleeswaren (kip/kalkoenfilet, achterham) of 2-3 biscuitjes. 1-2 porties rijp, geschild fruit zonder pitjes (geen citrus). 5 zoute stengels of 1 tuc koekje of handje tortillachips of japanse mix of popcorn. | Water, thee, 2 glazen vruchtensap, 2 glazen limonade, (drink)bouillon, waterijsje. Vruchtensap (ook citrus). |
Stap 8
| Ontbijt | Lunch | Warme maaltijd | Tussendoor | Drinken |
| 2-3 snee lichtbruin brood/ (volkoren) beschuit. Dun besmeerd met halvarine. Beleg: zoet/hartig. 200 ml halfvolle melk. | 2-3 snee lichtbruin brood/ (volkoren) beschuit. Dun besmeerd met halvarine. Beleg: zoet/hartig. 200 ml halfvolle melk. | 1 portie kip/kalkoenfilet, mager rund of varkensvlees bereiden in weinig plantaardig vet of mager gestoofde vis. 2-3 opscheplepels gekookte aardappels/rijst of pasta. portie jus. 2-3 opscheplepels gekookte groente naar keuze. 1 schaaltje vanillevla. | 2 x tussendoortje: 1 beschuitje/ cracker/ knäckebröd (niet volkoren/ zonder zaden/ pitten). Dun besmeerd met halvarine. Beleg: honing, jam, vruchtenhagel, (appel)stroop, (basterd)suiker. Hartig beleg: magere vleeswaren (kip/kalkoenfilet, achterham) of 2-3 biscuitjes. 1-2 porties rijp, geschild fruit zonder pitjes (geen citrus). 5 zoute stengels of 1 tuc koekje of handje tortillachips of japanse mix of popcorn. | Water, thee, 2 glazen vruchtensap, 2 glazen limonade, (drink)bouillon, waterijsje. Vruchtensap (ook citrus). |
Streef na stap 8 naar een gezonde voeding volgens de schijf van 5 van het Voedingscentrum.
Indien u klachten ervaart zoals een opgeblazen gevoel, buikpijn of misselijkheid kan het helpen om onderstaande voedingsmiddelen te beperken of te vermijden. Deze voedingsmiddelen worden over het algemeen minder goed verdragen:
- In de categorie vezelrijk: Volkorenproducten zoals volkoren brood, roggebrood, zilvervliesrijst, volkorenmacaroni en volkorenspaghetti. Zwaarder verteerbare groente zoals koolsoorten (rode-, groene-, witte-, spits-, zuurkool), rauwe groenten/rauwkost, uien, prei, peulvruchten (witte/bruine bonen, linzen, kapucijners). En onrijp fruit en fruit met pit en schil zoals grapefruit, pruimen, sinaasappel, dadels, vijgen, krenten, rozijnen, pinda`s en noten.
- In de categorie lactose: melkproducten in grotere hoeveelheden dan aangegeven in het schema.
- In de categorie vette voedingsmiddelen en gerechten: gebakken aardappelen, patat frites, gefrituurde snacks (frikadel, kroket, etc), gevulde koek, pizza, worst soorten, volvette kaas.
Medische voeding kan vergoed worden door uw verzekeringsmaatschappij. De diëtist dient hiervoor een aanvraagformulier in bij een facilitair bedrijf dat met uw verzekeringsmaatschappij samenwerkt. Als u voor vergoeding in aanmerking komt, wordt de medische voeding bij u thuis bezorgd. Tijdens de looptijd van uw vergoeding moet u zelf contact opnemen met het facilitair bedrijf voor het leveren van nieuwe medische voeding. Als er een sonde bij u geplaatst wordt, zullen de sondevoeding en de bijhorende materialen bij u thuis geleverd worden. Een verpleegkundige van het facilitair bedrijf zal u leren hoe de sondevoeding toegediend moet worden.
Heeft u vragen? Of heeft u meer informatie nodig? Of wilt u een afspraak maken met een diëtist?
Dan kunt u ons bereiken via:
- (010) 7033055 van maandag t/m vrijdag van 8.30 tot 12.30 uur.
- dietetiek@erasmusmc.nl.
