Portiegroottes
Na een slokdarm- of maagresectie is het belangrijk om kleine porties te eten en te drinken, vooral in de eerste weken van het herstel zodat de naad goed kan genezen. Daarbij is de maagopslag verminderd of weg. Het kost tijd om te wennen aan de nieuwe situatie en om een nieuw eetpatroon aan te leren. Het advies is om iedere 1,5-2 uur een portie van ongeveer 150 ml/gr te eten of te drinken. Zodra het lukt om minimaal zes keer per dag een portie van 150 ml/gr te eten of te drinken, kan geleidelijk worden uitgebreid in portiegrootte. De maximale portiegrootte is uiteindelijk meestal rond de 250-300 ml/gr per keer, maar dit kan per persoon verschillen.
Wat is een gemalen dieet
Een gemalen dieet betekent zachte en kleingesneden voeding. De voeding mag niet hard, taai, plakkerig of draderig zijn. Denk bij harde voeding bijvoorbeeld aan rauwe wortel en noten, bij taaie voeding aan sla en biefstuk, bij plakkerige voeding aan brood en snoepjes en bij draderige voeding aan sperziebonen en mandarijn. Gebruik deze voeding dus niet!
Bij een gemalen dieet moet de voeding makkelijk plat te drukken zijn met een vork of het moet makkelijk uit elkaar vallen zodra er speeksel bij komt. Als u gebitsproblemen heeft of uit gewoonte snel eet en/of niet goed kauwt, kunt u voor de zekerheid een blender of staafmixer gebruiken.
Bij een gemalen dieet moet de voeding makkelijk plat te drukken zijn met een vork of het moet makkelijk uit elkaar vallen zodra er speeksel bij komt. Als u gebitsproblemen heeft of uit gewoonte snel eet en/of niet goed kauwt, kunt u voor de zekerheid een blender of staafmixer gebruiken.
Ideeën voor gemalen gerechten
Ontbijt en lunch
- Beschuit en luchtige crackers, zoals cracottes (let op: brood mag nog niet!)
- Zuivel: yoghurt, kwark en pap (bijvoorbeeld havermoutpap, brinta en rijstepap)
- Ei: omelet, roerei of scrambled eggs (let op: gekookt ei mag nog niet!)
- Smoothie op basis van fruit en zuivel
- Pannenkoek: zachte pannenkoekjes, zoals American Pancakes
Maak eens ‘’overnight oats’’. Meng een paar lepeltjes havermout met 100-150 ml volle melk of yoghurt, breng het op smaak met toppings en zet het een nacht in de koelkast. De volgende dag is het zacht geworden en ingedikt. Voorbeelden van toppings:
- een halve banaan met 1 theelepel smeuïge pindakaas zonder stukjes
- een klein handje aardbeien met cacaopoeder
- geraspte appel met kaneel
Beleg
- Kaas: smeerkaas, plakjes kaas en zachte kaassoorten, zoals roomkaas, brie, camembert, mozzarella, boursin
- Vleeswaren: kipfilet, kipsalade, smeerworst, paté, boterhamworst, gebraden gehakt, leverworst, ragout, vulling van een kroket
- Vis: zalmmouse, tonijnsalade, vis uit blik
- Vegetarisch: avocado, hummus, hüttenkäse, sandwichspread, ei
- Zoet: appelstroop, honing, jam, chocoladepasta (let op: zoet beleg bevat geen eiwitten)
Vervang boter eens door mayonaise of pesto en gebruik dubbel beleg voor extra eiwitten en energie (kcal). Zoals kaas en kipfilet of ei en avocado.
Warme maaltijd (vlees, vis en vegetarisch)
- Vlees: kies voor zachte vleessoorten, zoals gehakt(bal), kip(pendij), worst zonder vel en stoofvlees. De bereidingswijze heeft invloed op de zachtheid, probeer het vlees langzaam te garen (stoven, pocheren, koken) en zorg voor extra vet of vocht bij de bereiding zodat het vlees niet uitdroogt. Het vlees kan ook zachter worden gemaakt met behulp van saus, zoals jus, tomatensaus en kokosmelk.
- Vis: kies voor ongepaneerde zachte vis, zoals zalm, kabeljauw, forel, paling en haring. Let goed op het verwijderen van eventuele graatjes!
- Vegetarisch: denk aan ei, tofu, peulvruchten (zoals bruine bonen, kikkererwten en linzen) en zachte vegetarische burgers of balletjes. Breng tofu op smaak met sojasaus, ketjap of pindasaus en stoof mee in een curry. Linzen kunnen gepureerd worden tot een linzensoep en van kikkererwten kan hummus worden gemaakt. Vegetarische burgers en balletjes worden snel droog, maak ruim gebruik van olie en saus.
Warme maaltijd (groenten)
- Kies voor groenten die door middel van koken, stomen en stoven zacht worden. Denk aan wortel, bloemkool, broccoli, pompoen, paprika, tomaat zonder vel, pastinaak, knolselderij en rode biet.
- Vaak zijn diepvriesgroenten al wat zachter
- Groenten kunnen gepureerd worden tot een saus of een soep
Warme maaltijd (aardappel en graansoorten)
- Aardappel: gekookte aardappel, aardappelpuree en aardappel zonder schil uit de oven. Probeer ook eens zoete aardappel. Voeg ook eens melk, kaas of boter toe en breng het op smaak met kruiden.
- Pasta: kook de pasta iets langer dan normaal zodat het zacht wordt. Voeg extra olie, kookvocht en saus toe en snijd het fijn in kleine stukjes. Het is belangrijk dat de pasta zacht is en niet compact/plakkerig.
- Coursous: is een zachte graansoort. Maak het volledig zacht door het goed te wellen en te stomen of koken en voeg extra bouillon en saus toe zodat het niet droog of korrelig wordt.
- Rijst: rijst moet zacht en makkelijk te pletten met een vork zijn, zodat er geen harde korrels of droge structuur is. Wees voorzichtig met risotto en kleefrijst, dit kan te plakkerig zijn.
Fruit
- Fruitmoes en knijpfruit
- Smoothie (voeg zuivel toe voor extra eiwitten en avocado voor extra energie)
- Denk bij vers fruit aan banaan, perzik, nectarine, pruim, peer, mango, meloen, aardbei. Let op dat het fruit rijp en daardoor zachter is en eet nog geen schil!
Tussendoortjes (met mate)
- Zachte koek zoals speculaas en lange vinger
- Zachte cake of muffin
- Roomijs of milkshake
- Slagroomsoesje
- Chocolademousse
Contact
Heeft u nog vragen?
Bij vragen en voor het maken van een poliklinische afspraak is het secretariaat van de afdeling Diëtetiek bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 08:30 - 12:30 uur op 010-7033055. Voor vragen kunt u ook mailen naar dietetiek@erasmusmc.nl.
