Over de drain
Wat is een drain?
Een drain is een medisch hulpmiddel dat wordt gebruikt om overtollig vocht, pus, of andere afscheidingen uit het lichaam te verwijderen. Dit gebeurt vaak na een operatie of ingreep, om complicaties zoals infecties of ophoping van lichaamsvloeistoffen te voorkomen.
Welke drains zijn er?
Er zijn verschillende soorten drains, afhankelijk van de aandoening die wordt behandeld.
Abcesdrain
Deze drain wordt geplaatst in een vochtcollectie, zoals een abces, om vocht af te voeren en om het abces eventueel schoon te spoelen. De drain ligt opgekruld in de vochtcollectie en wordt gefixeerd met een hechtdraad. Het drainvocht kan in de eerste dagen wat bloederig zijn. Dit is normaal, aangezien er vaak pus of geïnfecteerd vocht uit het abces komt. Er kan ook sereus (geel/helder vocht) of pussige afvloed uit de drain komen. Ook dit is normaal.Wond/Abdominale drain
Een abdominale drain, is een drain welke na een buik operatie in het operatie gebied wordt geplaatst om overtollig wondvocht af te voeren uit de peritoneale holte, de ruimte tussen de buikwand en de organen. Het vocht uit een wonddrain is meestal sereus, wat betekent dat het een mengsel van helder vocht (gelige/oranje kleur), soms met een klein beetje bloed vermengd. Dit komt vaak voor na een operatie.Ascitesdrain
Een drain die wordt geplaatst bij patiënten met een ophoping van vocht in de buik (ascites), vaak als gevolg van leverziekten of tumoren.Het drainvocht is doorgaans geel van kleur. Dit komt doordat het vocht uit de buikholte vaak helder of licht geel is (ascites).PTC- (galweg) drain
Deze drain is nodig wanneer de normale afvoer van gal niet goed werkt, bijvoorbeeld door een verstopping. Er zijn twee soorten galwegdrains. Een afhangende drain, waarbij gal via een drain in de buik afloopt in een zakje of een inwendig drainerende, of geïnternaliseerde drain waarbij er een slangetje loopt van de galwegen naar de darmen. De drain is dan aan de buitenkant afgesloten met een dopje. Het vocht dat uit een PTC-drain komt, is vaak gallig of groen van kleur, omdat het gal is. Het kan ook troebel zijn. Dit is normaal.Over de drainzorg
Drainverzorging
Controleer dagelijks de huid rondom de draininsteek op mogelijke infectieverschijnselen zoals roodheid, zwelling of pijn.
Vervang de drainzak, koppelstuk, en drainfixatie 1x per week
Houdt de productie en eventuele bijzonderheden over 24 uur bij en noteer deze in bijlage I. Dit kan helpen bij het monitoren van de situatie en wordt vaak gevraagd tijdens controlebezoeken. Kies elke dag een vast tijdstip (bijvoorbeeld voor het naar bed gaan) om de drainzak te legen en de productie te monitoren.
Zorg ervoor dat de drainzak lager ligt dan het lichaam, dit helpt het vocht af te voeren en voorkomt dat het vocht terugstroomt.
Als u twijfelt of vragen hebt, neem dan contact op met uw zorgverlener.
Vervang de drainzak, koppelstuk, en drainfixatie 1x per week
Houdt de productie en eventuele bijzonderheden over 24 uur bij en noteer deze in bijlage I. Dit kan helpen bij het monitoren van de situatie en wordt vaak gevraagd tijdens controlebezoeken. Kies elke dag een vast tijdstip (bijvoorbeeld voor het naar bed gaan) om de drainzak te legen en de productie te monitoren.
Zorg ervoor dat de drainzak lager ligt dan het lichaam, dit helpt het vocht af te voeren en voorkomt dat het vocht terugstroomt.
Als u twijfelt of vragen hebt, neem dan contact op met uw zorgverlener.
Flushen en spoelen
Flushen
Flushen is het eenmalig doorspoelen van de drain met vloeistof, vaak om de drain schoon te maken en/of verstoppingen te voorkomen. Het is een éénrichtingsbeweging waarbij de vloeistof enkel door de drain wordt gespoeld, maar er niet uit gehaald wordt.Spoelen
Bij spoelen spuit u de vloeistof in en trekt u het daarna weer eruit. Dit betekent dat u de vloeistof inbrengt om te reinigen. Het is dus een twee-richtingsbeweging, waarbij de vloeistof zowel naar binnen als naar buiten gaat.Stappenplan
Benodigdheden:- Handalcohol
- Steriel gaas (10x10cm)
- Chloorhexidine 0.5% in alcohol 70%
- Alcohol 70%
- Celstofmatje (kan bij de drogist gehaald worden, eventueel kan ook een handdoek gebruikt worden).
- Luerlock- en/of blaasspuiten (afhankelijk van de soort drain) 50cc
- Spoelvloeistof NaCl 0.9%
- Bekkentjes of bekers
Werkwijze:
- Was uw handen eerst goed.
- Leg een celstofmatje onder de drain slang, bij het koppelpunt
- Zuig de voorgeschreven hoeveelheid NaCl 0.9% spoelvloeistof op in de spuit.
- Draai de drainslang van de connector af, zo dicht mogelijk bij de patiënt. Desinfecteer het doorspuitpunt met alcohol 70%. Laat dit 30 seconden drogen.
- Spuit de drain geleidelijk door met de afgesproken hoeveelheid.
- Nadat de spuit leeg is, mag u rustig de hoeveelheid proberen terug te trekken (alleen als u de drain mag spoelen volgt u deze stap en stap 7). Dit lukt niet altijd volledig.
- Herhaal deze handeling totdat het spoelvloeistof zo helder mogelijk terugkomt.
- Indien u flinke weerstand voelt of flinke pijn aanwezig is, trek dan niet meer terug en spoel niet verder.
Aandachtspunten
- Persoonlijke hygiëne: Houd de huid rondom de drain schoon en droog. Vermijd contact met de drain met ongewassen handen. Was goed uw handen voor en na het verzorgen van de drain. Gebruik een desinfecterend middel zoals hand alchohol
- Douchen: U kunt met een drain douchen. Let er wel op dat u geen zeepresten achterlaat rondom de insteekopening. De huid rondom de insteekopening kunt u droog deppen met een schone handdoek.
- Baden: Vermijd baden, zwemmen en sauna, omdat dit de wond kan irriteren en de kans op infectie vergroot.
- Sporten: Lichaamsbeweging en sporten kunnen doorgaans gewoon worden gedaan, maar vermijd activiteiten die de drain kunnen beschadigen of pijn veroorzaken.
Contact
Wanneer moet ik contact opnemen
Neem contact op met de arts bij de volgende symptomen:
- Houd het vocht dat uit de drain komt goed in de gaten. Als het vocht plotseling bloederig is, of als de kleur of consistentie verandert, neem dan direct contact op met uw arts. Dit kan een teken zijn van een complicatie. Raadpleeg het kopje ‘Aandachtspunten’ voor meer informatie over het drainvocht.
- Als er weerstand is tijdens het spoelen/flushen of er komt geen vocht meer uit de drain, kan deze verstopt zijn (hoeft niet altijd het geval te zijn). Neem contact op met uw arts of de poli voor advies.
- Als er vocht uit de insteekopening lekt, kan dit verschillende oorzaken hebben. Bij ascites kan de buik overvol zijn, bij een abces of wonddrain kan de drain verstopt of niet goed geplaatst zijn, of er kan sprake zijn van een infectie. Als de lekkage aanhoudt of gepaard gaat met pijn, koorts of andere verontrustende symptomen, neem dan direct contact op met uw arts. In andere gevallen kunt u tijdens kantooruren contact opnemen met de polikliniek voor advies.
- Als u pijn voelt in de buikholte op de plek waar de drain ligt, kan dit normaal zijn, vooral in de eerste dagen. De pijn is vaak houdingsafhankelijk en kan verergeren bij inspanning. Bij bijvoorbeeld het opstaan uit een stoel is het advies om de buik te ondersteunen door krachtig uit te ademen met een getuite mond of een kussen tegen de buik aan te drukken. Als de pijn aanhoudt of te hevig is, bespreek dan de mogelijkheid van pijnstilling met uw arts.
- Wanneer u ziet dat de huid rondom de insteekopening gezwollen, rood, pijnlijk is of er pus uit de opening komt, kan dit wijzen op een infectie. In eerste instantie hoeft u hiervoor niet direct contact op te nemen, maar het is wel belangrijk om het in de gaten te houden. Als u echter koorts heeft (boven 38,5°C) of zich onwel voelt, neem dan direct contact op met uw arts. In andere gevallen kan het wachten tot de poli voor controle of overleg.
- Als de drain uitvalt, zal de insteekopening waarschijnlijk gaan lekken. In dit geval kunt u gazen/verband of een stoma-/fistelzakje gebruiken om het lekkende vocht op te vangen. Neem contact op met uw arts voor verdere instructies en om te zorgen voor een juiste afhandeling.
Contactgegevens
Heeft u een van bovenstaande klachten of symptomen, bel dan het telefoonnummer op het kaartje dat u meegekregen heeft bij ontslag. Heeft u specifieke vragen over het verzorgen of spoelen van de drain of over de materialen hiervoor, dan kunt u contact opnemen met de afdeling HPB (RG/NG11) via (010) 7040440.
