Rituximab bij interstitiële longziekten (ILD)

Interstitiële longziekten (ILD) is een zeldzame ziekte dus het komt niet vaak voor. Er zijn ongeveer 150 soorten ILD. De cellen tussen de longblaasjes en bloedvaten in de longen zijn beschadigd. Dit zorgt voor ontstekingen en littekens. Hierdoor worden de longen stijver en krijgt u minder goed zuurstof in uw longen. U kunt dan last krijgen van benauwdheid, kortademigheid en hoesten.

Het immuunsysteem is de afweer van het lichaam en helpt u om niet ziek te worden door het aanvallen van bacteriën en virussen. Dit gebeurt door het maken van afweerstoffen door cellen van het immuunsysteem. Dit zijn B-cellen en horen bij de groep van witte bloedcellen. Bij een auto-imuunziekte valt het lichaam zichzelf aan. De B-cellen maken teveel afweerstoffen aan. Uw afweercellen vallen daardoor ook gezonde cellen aan.

Voorbeelden van auto-immuunziekten zijn:

• reumatoïde artritis (reuma met ontsteking in de gewrichten)
• polymyositis (ontsteking van de spieren)
• dermatomyositis (ontsteking van de spieren en huid)
• antisynthetase syndroom (zeldzame ziekte met ontstekingen in spieren en longen)
• de ziekte van Sjögren
• systemische sclerose

Heeft u een auto-immunziekte? Dan kunt u ook longklachten krijgen. Er zijn verschillende longproblemen die kunnen ontstaan. Voorbeelden hiervan zijn ILD en longfibrose.

Rituximab is een behandeling voor verschillende ziektes. Eerst was het een behandeling voor sommige vormen van lymfeklierklanker. Later bleek dat het medicijn ook goed werkt bij verschillende auto-immuunziekten.

Rituximab is een medicijn dat bepaalde afweercellen (de B-cellen) uitschakelt. Dit zijn de cellen die teveel afweerstoffen maken en uw eigen lichaam aanvallen. Zo worden er minder afweerstoffen gemaakt en uw eigen lichaam niet aangevallen. Hierdoor krijgt u minder ontstekingen in uw longen.


De B-cellen helpen ook met de gezonde afweer om u te beschermen tegen bacteriën en virussen en bij vaccinaties. Het medicijn remt ook de B-cellen bij de gezonde afweer. De andere cellen van het afweersysteem blijven gewoon werken.

Rituximab is een speciaal medicijn dat gemaakt moet worden. Hierdoor is het een duur medicijn.

Heeft u eerder ritixumab gebruikt? Laat het ons dan weten als u bijwerkingen heeft gehad.

Bent u gestart met nieuwe medicijnen sinds uw laatste ritixumab behandeling? Vertel dit dan aan ons.

Geeft het bij ons aan als u medicijnen gebruikt. De meeste medicijnen kunt u blijven gebruiken tijdens de behandeling.

Gebruikt u medicijnen tegen hoge bloeddruk zoals plastabletten? Dan mag u deze 12 uur voor de behandeling niet nemen:

• Bijvoorbeeld: is uw behandeling om 8.00 uur ‘s ochtends? Dan mag u vanaf de avond van tevoren om 20.00 uur tot aan de behandeling geen medicijnen tegen hoge bloeddruk meer nemen.

Ook kunt u ritixumab niet gebruiken bij 1 van de volgende medicijnen:

• Avtozma®, RoActemra®, Tyenne® (tocilizumab)
• Cimzia® (certolizumab pegol)
• Enbrel® (etanercept)
• Humira® (adalimumab)
• Kineret® (anankinra)
• Remicade® (infliximab)
• Symponi® (golimumab)
• Orencia® (abatacept)

Ook kunt u ritixumab niet gebruiken bij andere biologicals. Dat zijn medicijnen zoals ritixumab die speciaal gemaakt worden.

Vruchtbaar

We raden aan om een voorbehoedmiddel zoals een condoom of de pil te gebruiken tijdens de behandeling en tot 12 maanden na de behandeling. Er is niet bekend dat rituximab invloed heeft op de werking van de pil.

Zwangerschap

Bent u zwanger? Of denkt u zwanger te zijn? Dan raden we de behandeling af, vooral in het tweede en derde trimester (vanaf 13 weken tot aan de bevalling).

Soms kunt u ervoor kiezen om wel een behandeling te krijgen tijdens de zwangerschap. U kunt een gezonde baby krijgen, maar uw kind kan tijdelijk een minder goede afweer hebben.

Borstvoeding

We raden aan geen borstvoeding te geven met deze behandeling, omdat rituximab in de moedermelk kan komen. Soms kan u met uw arts bespreken om wel borstvoeding te geven.

Bent u een man met een kinderwens? We raden aan om met uw arts te overleggen of u deze behandeling kunt krijgen.

Bent u ziek geweest? U mag rituximab niet krijgen als u een erge infectie heeft. Dat is een ontsteking door bacteriën of virussen, zoals een verkoudheid. Daarom stellen we u vragen over uw gezondheid:

• Geef het aan uw of kort geleden ziek bent geweest of antibiotica heeft gebruikt.
• Geef het aan als u 1 van de volgende klachten heeft:
• koorts (hoger dan 38.5 graden Celcius)
• blaasontsteking. U merkt dit door pijn bij het plassen of vaak kleine beetjes plassen.
• diarree
• hoesten
• moeite met ademhalen (benauwdheid of kortademigheid)
• pijn op de borst bij sporten
• verkoudheid

Heeft u hartproblemen? Laat het ons weten. U kunt de behandeling dan misschien niet krijgen.

Testen

Doordat rituximab op de afweer werkt, doen we een aantal testen.

Voor tuberculose doen we een:

• Huidtest
• Bloedtest
• En soms maken we ook een röntgenfoto van de longen.

Voor hepatitis B doen we een bloedtest.

Wilt u een vaccinatie? Het hangt af van de vaccinatie of u deze mag hebben met de behandeling.

De volgende vaccinaties mogen wel:

• Vaccin voor griep
• Vaccin voor hepatitis B

Andere vaccins die geen levende virussen of bacteriën bevatten. We raden aan om de vaccinatie minimaal 4 weken voor de behandeling te nemen.

De volgende vaccinaties mogen niet:

• Bof, mazelen, rode hond (BMR)
• Gele koorts
• Poliovaccin dat u via de mond krijgt. Poliovaccin met een prik (injectie) mag wel.
• Tyfusvaccin dat u via de mond krijgt. Tyfusvaccin met een prik (injectie) mag wel.
• Vaccin tegen tuberculose (BCG-vaccin).
• De meeste COVID-19 vaccins. U kunt overleggen of uitzonderingen zoals het COVID-19 vaccin van Novavax (Nuvaxovid®) wel mag.
• Twijfelt u over het vaccin? Overleg dan met ons.

Heeft u een operatie gepland? Plan de operatie dan voordat u de behandeling krijgt. Als dit niet lukt kunt u ook 3 maanden wachten na de behandeling. De reden is dat rituximab ervoor kan zorgen dat u minder goed hersteld van een operatie.

U mag alcohol blijven gebruiken als u dit wilt.

Zorg ervoor dat iemand u met de auto komt ophalen, want na de behandeling mag u niet autorijden.

Neem mee:

• Uw medicijnen voor 1 dag

Voor de behandeling moet u eerst bloed laten prikken bij de Centrale Bloedafname. We kijken dan bijvoorbeeld of u geen ontsteking heeft. Zo weten we zeker dat u de behandeling kunt krijgen.

Medicijnen

U krijgt een infuus (slangetje) in uw arm. U krijgt een aantal medicijnen tegen de bijwerkingen van rituximab via het infuus:

• Clemastine (Tavegyl®). Dit is een medicijn tegen allergie.
• Prednison. Dit is een medicijn tegen ontsteking.

Verder krijgt u een tablet paracetemol. Dit is een medicijn dat kan helpen tegen koorts.

We geven u het medicijn ritixumab via dit infuus. Dit duurt de 1e keer ongeveer 4 tot 6 uur.

Heeft u last van allergie, koorts of 1 van de andere bijwerkingen tijdens het krijgen van rituximab? (Dit leest u in het kopje ‘Bijwerkingen’ hieronder.) Of krijgt u nieuwe klachten? Geef dit dan direct aan. We kunnen dan de behandeling tijdelijk stop zetten.

Het kan een paar weken duren voordat u merkt dat het medicijn helpt.

Krijgt u later een 2e behandeling? Dan duurt het ongeveer 1,5 tot 2 uur om het medicijn te geven.

Voelt u zich goed genoeg na de behandeling? U gaat dan naar huis.

Rituximab

U kunt last krijgen van:

• Benauwdheid
• Blaasontsteking. U merkt dit door pijn bij het plassen of vaak kleine beetjes plassen.
• Duizeligheid
• Erg moe zijn
• Hartkloppingen. U merkt dit doordat uw hart veel te snel klopt.
• Hoesten
• Hoofdpijn
• Huidproblemen zoals jeuk en rode bultjes (galbulten)
• Jeuk
• Koorts (hoger dan 38.5 graden Celcius)
• Kortademigheid
• Koude rillingen
• Lage of hoge bloeddruk
• Maag- en darmklachten
• Meer vocht in uw lichaam
• Misselijk zijn
• Oorsuizen (tinnitus)
• Spierpijn
• Pijn aan uw gewrichten
• Verandering in uw stemming zoals somber zijn (depressie) of angst

U heeft meer kans op ontstekingen (infecties) als u ouder bent of meer behandelingen krijgt. U kunt bijvoorbeeld last krijgen van:

• Verkoudheid, keelontsteking
• Ontsteking van de longen (bronchitis)
• Koortslip (herpes simplex)
• Gordelroos (herpes zoster)
• Ontsteking van urinewegsysteem zoals de blaas of andere urinewegen

Ook is er een hele kleine kans op een ontsteking in de hersenen. U kunt last krijgen van:

• Problemen met uw geheugen
• Minder of niet goed zien
• Erge spierzwakte
• Minder gevoel in het lichaam, of een dof gevoel (gevoelsstoornissen)

Neem direct contact op als u deze klachten heeft die horen bij een ontsteking in de hersenen (voor contactgegevens zie het kopje ‘Contact’).

Clemastine (Tavegyl®)

U kunt suf of slaperig worden van clemastine (Tavegyl ®). Dat is de reden dat u niet mag autorijden na de behandeling.

Voor de behandeling

Heeft u een erge ontsteking (infectie)? Neem dan contact met ons op. U mag de behandeling niet krijgen als u een erge ontsteking heeft.

Tijdens de behandeling

Zeg het tegen ons als u klachten krijgt tijdens de behandeling.

Na de behandeling

Neem meteen contact op als u klachten krijgt die kunnen passen bij een ontsteking in de hersenen (dit leest u in het kopje ‘Bijwerkingen’ hierboven).

Als u een infectie heeft die langer duurt of erger is dan u gewend bent, kunt u contact met ons opnemen. U kunt dan antibiotica krijgen. U kunt ook contact opnemen met de huisarts hierover.

Als u andere vragen heeft kunt u ons ook bellen.

Heeft u vragen? Dan kunt u contact met ons opnemen via de chat in de Digizorg app.

• Telefoon: 010 703 48 62 (maandag t/m vrijdag van 8.00 - 16.00 uur;

U spreekt dan met de secretaresse van de afdeling Longgeneeskunde)

Levensgevaar?

• Telefoon: 112 (of uw huisarts)

Dringende vragen? Bijvoorbeeld over klachten en bijwerkingen [tussenkop]

• Telefoon: 010 703 48 62 (maandag, woensdag, vrijdag van 10.00 - 16.00 uur, dinsdag en donderdag van 8.00 - 16.00;

U spreekt dan met de secretaresse van de afdeling Longgeneeskunde)

Dringende vragen en buiten kantooruren?

• Telefoon: 010 703 53 49 keuze 3 voor Longgeneeskunde (doordeweeks na 16.00 uur of in het weekend;

U spreekt dan met Erasmus MC en kiest voor keuze 3 voor de afdeling Longgeneeskunde)

Telefonisch spreekuur? Bijvoorbeeld over klachten en bijwerkingen

• Telefoon: 06 282 879 06 (maandag, woensdag en vrijdag van 9.00 - 10.00 uur;

Telefonisch spreekuur van de specialistisch verpleegkundige)

Afspraken wijzigen

• Telefoon: 010 704 0562 (maandag t/m vrijdag van 8.30 - 16.00 uur;

U spreekt dan met de Polikliniek Longgeneeskunde)