Effectieve uitwisseling van medische gegevens begint met een uniforme en veilige toestemmingsregistratie. De landelijke toestemmingsvoorziening Mitz maakt dit mogelijk, maar werkt pas écht wanneer alle zorgverleners in de keten meedoen. ‘Alleen door gezamenlijke adoptie kan de patiënt erop vertrouwen dat zijn toestemmingskeuze ook bruikbaar is’, zegt Maarten Wittop Koning, directeur van RijnmondNet. ‘Daar zetten wij ons dus voor in.’
Tot voor kort werd toestemming voor het delen van medische gegevens fragmentarisch en per instelling geregeld. ‘Dat veroorzaakte problemen’, vertelt Erik Zwarter, manager Transmurale Zorg bij het Erasmus MC. ‘Een patiënt kan toestemming hebben gegeven in het Erasmus MC en denken dat het daarmee geregeld is. Maar bij andere zorginstellingen is de toestemming anders of helemaal niet vastgelegd. Hierdoor kan bijvoorbeeld onze SEH niet beschikken over belangrijke informatie, wat een snelle en veilige behandeling in de weg staat. Daarom is Mitz ontwikkeld, als landelijke toestemmingsvoorziening. Patiënten kunnen hun keuze voor gegevensuitwisseling voor de gehele keten op één plek registreren. Het Erasmus MC is op 20 januari overgestapt. En dankzij het voorbereidende werk is de weg nu ook vrijgemaakt voor de rest van de ziekenhuizen in de regio.’
Eén keuze, eigendom van de patiënt
Mitz is belangrijk om meerdere redenen. Allereerst biedt het één uniforme toestemmingsvraag aan de patiënt. Geen vijf verschillende vragen op vijf verschillende plekken, maar helderheid over waar iemand precies toestemming voor geeft. Die toestemming wordt centraal opgeslagen in een landelijke voorziening, los van het bronsysteem of de leverancier en ook los van het medisch dossier. ‘Dat is een fundamentele verandering’, vertelt Maarten. ‘De regie over toestemming ligt bij de patiënt, niet bij het EPD of de softwareleverancier. Een toestemming wijzigen moet eenvoudig zijn. En als een instelling wisselt van systeem, mag dat nooit betekenen dat toestemmingen opnieuw moeten worden vastgelegd.’ Daarnaast is Mitz sectoroverstijgend opgezet. ‘Niet alleen ziekenhuizen, maar ook huisartsen, apotheken, diagnostische centra – en uiteindelijk de VVT en GGZ – kunnen aansluiten. Juist die breedte maakt het mogelijk om gegevens veilig en efficiënt door de hele keten te delen, ook over regiogrenzen heen.’
De regio als vliegwiel
RijnmondNet is al ruim twee jaar bezig met de voorbereiding. Samen met VZVZ dat Mitz ontwikkelt namens de zorgkoepels, pakte RijnmondNet de rol van regionale implementatiepartner. Dat betekende: gesprekken faciliteren tussen leveranciers zoals ChipSoft en Mitz, ziekenhuizen bij elkaar brengen en gezamenlijk concluderen: dit moeten we samen doen. Het Erasmus MC nam als eerste ChipSoft-ziekenhuis het voortouw. Erik: ‘We hebben privacy- en securityaspecten en juridische aspecten uitgebreid getoetst, DPIA’s uitgevoerd en samen met ChipSoft de technische inbedding in HiX gerealiseerd. Daarmee is de weg vrijgemaakt voor de rest van de ziekenhuizen in de regio.’ Maarten knikt: ‘Franciscus volgt over enkele weken. En de komende maanden sluiten ook de andere ziekenhuizen in de regio aan. Ook de eerste lijn wordt nu actief voorbereid. Daarvoor werken we nauw samen met RijnmondDokters en de Regionale Apothekersvereniging. Het tempo is bewust hoog. Want naarmate er meer partijen zijn aangesloten, neemt de meerwaarde voor de patiënt en de zorgverlener steeds verder toe.’
Randvoorwaarde voor goede zorg
Mitz is geen doel op zich, maar een randvoorwaarde voor betere zorg, betoogt Maarten. ‘Landelijke programma’s zoals Medicatieoverdracht (waarbij uniforme medicatiegegevens veilig door de hele keten beschikbaar zijn) zijn zonder centrale toestemmingsvoorziening nauwelijks uitvoerbaar. En juist hier zit de winst voor de patiënt: minder fouten, betere overdrachten en dus hogere kwaliteit van zorg, met privacy en informatiebeveiliging als uitgangspunt. Mitz is daarom ook geen individuele IT-keuze, maar een gezamenlijke verantwoordelijkheid in het zorgveld. Alleen door samen op te trekken, werkt het systeem zoals bedoeld. Voor de patiënt én voor de zorgketen als geheel.’
