Hoe leid je maatschappelijk betrokken artsen op die verder kijken dan de spreekkamer? Binnen het vierde projectonderwijs van Erasmusarts 2030 buigen studenten zich over de spreiding van zorg en de vraag hoe hoogwaardige zorg toegankelijk en betaalbaar kan blijven. Coördinator en universitair docent Renée Scheepers: ‘Artsen leveren niet alleen de zorg van vandaag, maar spelen ook een belangrijke rol in het vormgeven en organiseren van de zorg van morgen.’
Tijdens het vierde projectonderwijs leren studenten hoe zorg in Nederland het beste georganiseerd kan worden, ‘goede zorg ontstaat door goede artsen die kunnen werken in een goed georganiseerd zorgsysteem’, legt Renée Scheepers uit. Aan het einde van het project geven zij advies over de spreiding van spoedeisende hulp, oncologische zorg, kinderhartchirurgie of de geboortezorg.
Uitdagende oplossingen
Werken aan deze vraagstukken is niet eenvoudig: er bestaan vaak nog geen duidelijke oplossingen. Juist daarom zijn ze volgens Renée zo waardevol. Studenten leren om belangen af te wegen en tot een oplossingsrichting te komen die recht doet aan de publieke doelen van de zorg. ‘Studenten keken echt verder dan hun toekomstige rol als arts en leerden verschillende belangen af te wegen,’ vertelt Renée. ‘Hoe weeg je de belangen van patiënten, beleidsmakers en zorgprofessionals tegen elkaar af en kom je tot een oplossing die ook de publieke doelen van de zorg dient?’
‘Ik heb geleerd dat er voor veel problemen geen juiste oplossing bestaat, maar dat een goede balans moet worden gevonden tussen de belangen van verschillende stakeholders en publieke doelen.’ – Tweedejaarsstudent
Voorbeelden van oplossingen
- Kinderhartchirurgie: Een hybride ‘hub-and-spoke’-model: hierbij worden hoogcomplexe operaties geconcentreerd in twee expertisecentra, terwijl pre- en postoperatieve zorg regionaal georganiseerd blijft.
- Geboortezorg: Als oplossingsrichting voor de verminderde toegankelijkheid van de geboortezorg in Zeeland wordt voorgesteld om een goede samenwerking met ziekenhuizen in België te versterken en telemonitoring met bijbehorende predictiemodellen te realiseren.
- Oncologische zorg: Een combinatie van regionale netwerkzorg en hybride zorg. Complexe behandelingen blijven hierbij geconcentreerd in gespecialiseerde centra, terwijl diagnostiek, controles en nazorg zoveel mogelijk regionaal of digitaal worden georganiseerd.
- Spoedeisende hulpzorg: drie oplossingsrichtingen: (1) versterking van huisartsenposten (HAP) en spoedpleinen, (2) zorg op afstand via telezorg en (3) optimalisatie van de infrastructuur. Het advies is een geïntegreerde aanpak waarbij laagcomplexe zorg gedecentraliseerd blijft via HAP's en spoedpleinen, terwijl hoogcomplexe zorg wordt geconcentreerd in regionale centra. Investeringen in kwaliteitsregistratie en regionale samenwerking zijn daarvoor onmisbare randvoorwaarden.
Informeren van peers
Als eindopdracht schreven de studenten een discussieartikel dat kan worden aangeboden aan het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (NTvG). Hiermee leren studenten hun visie op complexe zorgvraagstukken te verwoorden en te delen met hun toekomstige beroepsgroep. ‘Later werken deze studenten mogelijk als arts,’ vervolgt Renée. ‘De vraagstukken die zij in de dagelijkse praktijk tegenkomen, kunnen van invloed zijn op de kwaliteit van zorg. Mogelijk willen zij hun beroepsgroep hierover en over mogelijke oplossingsrichtingen informeren.’
Paneldiscussie succesvol
Tijdens het Projectonderwijs was de paneldiscussie een van de meest waardevolle en levendige onderdelen. Studenten leren hier hoe perspectieven op zorgvraagstukken van elkaar verschillen én waar ze elkaar kunnen versterken. Ze kregen de kans om hun vragen direct te stellen aan verschillende stakeholders en zo inzicht te krijgen in uiteenlopende perspectieven. Vertegenwoordigers van patiënten, beleidsmakers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, zorgprofessionals zoals een gynaecoloog en kinderhartchirurg, en bestuurders uit het Erasmus MC waren aanwezig.
Juist die diversiteit maakte zichtbaar waar visies elkaar raken of juist uiteenlopen, met name als het gaat om publieke doelen in de zorg en mogelijke oplossingsrichtingen. ‘Studenten konden tijdens de paneldiscussie hun vragen stellen en ervaren hoe perspectieven van stakeholders van elkaar verschilden of overeenkwamen,’ zegt Renée. De hoge opkomst en actieve deelname benadrukten de waarde van deze uitwisseling.
'Het leukst vond ik om samen met de andere groep kritische vragen naar elkaar te vuren en samen te brainstormen om onze eindoplossing te verbeteren.’ - Tweedejaarsstudent
