Algemene informatie en adviezen
Een HIPEC-operatie is een zware ingreep, met kans op complicaties. Een mogelijke complicatie is dat de maag en darmen na de operatie langzaam op gang komen. Daarom krijgt u tijdens de operatie een maaghevel om maagsappen af te voeren. Ook plaatsen we een darmsonde om sondevoeding te kunnen geven. Hoe lang u deze slangen nodig heeft, hangt af van hoe snel uw maag en darmen weer gaan werken. De diëtist is in deze periode betrokken en helpt u met het opbouwen van het eten.
Na de operatie kan de maag tijdelijk minder goed werken. Voedsel blijft dan langer in de maag. Hierdoor kunt u klachten krijgen, zoals: misselijkheid, snel vol gevoel, overgeven, druk op de maag, opgeblazen gevoel, opboeren of brandend maagzuur, weinig of geen honger. Deze klachten gaan meestal vanzelf over. De adviezen hieronder zijn tijdelijk. Ze gaan over hoe u eet en wat u eet.
Hoe u eet:
Hoe u eet:
- Draag geen strak zittende kleding.
- Eet vaak kleine beetjes. Probeer iedere 1,5 tot 2 uur iets te eten.
- Eet rustig en kauw goed.
- Blijf minimaal 60 minuten rechtop zitten.
- Maak een rustige wandeling na de maaltijd.
- Kies voor licht verteerbare voeding. Dit betekent:
- Minder vetrijk eten. Wees zuinig met het gebruik van (halvarine)smeervetten, bak- en braadvetten, (room)sausjes. Vetten in zuivel geven meestal geen extra klachten. U mag dus volle melk, yoghurt of kwark blijven gebruiken. Alleen bij klachten kunt u voor halfvolle of magere varianten kiezen.
- Minder vezels eten. Kies voor beschuit, cracottes, (licht) bruinbrood zonder zaden en pitten, goed gaar gekookte groenten en geschild fruit. Heeft u veel klachten? Kies dan voor witbrood (eventueel zonder korst), witte rijst, witte pastasoorten, gepureerde groenten en gepureerd fruit.
- Minder rood, draderig en taai vlees. Kies liever mager zacht vlees, kip, tofu of vis.
- Geen pittige kruiden, koolzuur en gasvormende voeding (zoals koolsoorten, paprika, prei, ui en knoflook).
- Vaste voeding kan langer in de maag blijven dan vloeibare voeding. Krijgt u meer klachten van vast eten? Kies dan (deels) voor vloeibare voeding, zoals havermoutpap, yoghurt of soep.
- Als er geen sondevoeding meer is, kan andere medische voeding gestart worden (dit wordt later in deze folder uitgelegd).
Adviezen voor de herstelperiode: eiwit- en energieverrijkt
Na de operatie heeft uw lichaam meer voeding dan normaal nodig om te kunnen herstellen, terwijl het nu juist moeilijk kan zijn om te eten. Als uw lichaam te weinig voeding binnenkrijgt, ontstaat er een tekort aan voedingsstoffen en zult u afvallen. Dit gewichtsverlies is niet alleen vet, maar ook spieren. Hierdoor kan ondervoeding ontstaan. Ondervoeding zorgt onder andere voor een slechtere wondgenezing, een hoger risico op infecties en een langzamer herstel. Het is daarom belangrijk om uw gewicht zoveel mogelijk stabiel te houden en uw spieren te blijven gebruiken door in beweging te blijven. Houd er wel rekening mee dat gewichtsverlies niet altijd te voorkomen is na deze operatie.
Het advies is om wekelijks te wegen. Doe dit bij voorkeur op een vaste dag in de week voor het ontbijt, op dezelfde weegschaal en in dezelfde kleding. Het doel is om het gewichtsverlies zo snel mogelijk te stoppen. Als u blijft afvallen, neemt dan contact op met uw diëtist.
Tijdens het herstel van de operatie heeft uw lichaam extra eiwitten en energie nodig. Eiwitten zijn de bouwstenen van het lichaam. Ze helpen bij de opbouw en het herstel van spieren, organen en weefsels. Ook spelen ze een belangrijke rol in het immuunsysteem en ze zorgen ervoor dat het lichaam goed functioneert. Eiwitrijke voedingsmiddelen zijn: vlees, gevogelte, vis, melk, yoghurt, kwark, kaas, ei, soja, noten, pitten en zaden, peulvruchten (zoals kikkererwten, linzen en bonen) en vegetarische vleesvervangers.
Probeer per dag gebruik te maken van ongeveer 1,5 gram eiwitten per kilogram lichaamsgewicht. Om een idee te krijgen van hoeveel eiwit overal in zit, kunt u gebruik maken van het onderstaande overzicht:
Om gewichtsverlies zoveel mogelijk te beperken, is extra energie nodig. Energie is de brandstof van het lichaam en dit wordt uitgedrukt in kilocalorieën (kcal).
Probeer per dag gebruik te maken van ongeveer 1,5 gram eiwitten per kilogram lichaamsgewicht. Om een idee te krijgen van hoeveel eiwit overal in zit, kunt u gebruik maken van het onderstaande overzicht:
| Brood, crackers en graanproducten | Eiwit (gram) |
| 1 rijstwafel/cracotte/cream cracker | 0 |
| 1 knäckebröd/beschuit/ontbijtkoek | 1 |
| 1 snee brood | 3 |
| 1 portie (40 gram) muesli/cornflakes | 3 |
| 1 broodje/bolletje | 4 |
| 1 portie (40 gram) havermout | 5 |
| Melk, yoghurt en kwark | Eiwit (gram) |
| 1 schaaltje (150 ml) vla | 3 |
| 1 glas (150 ml) melk/karnemelk/ yoghurtdrink/chocolademelk/sojamelk | 5 |
| 1 schaaltje (150 ml) (Griekse) yoghurt | 6 |
| 1 schaaltje (150 ml) kwark | 11 |
| 1 schaaltje (150 ml) ijslandse yoghurt (Skyr) | 16 |
| 1 bakje (200 ml) proteïne-kwark uit de supermarkt (bijv. van Melkunie of HiPRO) | 20 |
| Beleg | Eiwit (gram) |
| 1 portie roomboter/margarine/halvarine | 0 |
| 1 portie zoet beleg (bijvoorbeeld jam, vruchtenhagelslag, honing) | 0 |
| 1 portie smeerkaas/hüttenkäse/hummus/slaatje (bijvoorbeeld eiersalade, tonijnsalade, kipsalade) | 2 |
| 2 plakjes vleeswaren | 4 |
| 1 portie pindakaas | 5 |
| 1 ei | 6 |
| 1 voorgesneden plak kaas | 7 |
| Tussendoortjes | Eiwit (gram) |
| 1 portie fruit/fruitsmoothie/fruitmoes | 0 |
| 1 portie rauwkost | 0 |
| 1 portie snoep/waterijs | 0 |
| 1 koekje/chocolaatje/roomijsje | 1 |
| 1 klein zakje chips | 2 |
| 3 falafel-balletjes | 4 |
| 1 handje (25 gram) noten | 5 |
| 1 handje (25 gram) geroosterde kikkererwten | 5 |
| 1 babybel/cheesetring/cheese dippers | 5 |
| 1 schep eiwitpoeder | 5 |
| 1 bifi worstje | 6 |
| 1 easy-to-eat | 8 |
| 1 bouwsteentje | 9 |
| 1 haring | 13 |
| 1 eiwitreep | 10 tot 15 |
| Warme maaltijd | Eiwit (gram) |
| 1 portie boter/olie | 0 |
| 100 gram groenten | 2 |
| 100 gram aardappelen/rijst/pasta | 2 tot 5 |
| 100 gram vegetarisch (zoals peulvruchten, tofu, kant-en-klaar vegetarisch product) | 10 tot 20 |
| 100 gram vis | 20 |
| 100 gram vet vlees (zoals schnitzel, hamburger, saucijs, worst) | 20 |
| 100 gram mager vlees (zoals kipfilet, tartaar, ossenhaas, rosbief) | 30 |
Om gewichtsverlies zoveel mogelijk te beperken, is extra energie nodig. Energie is de brandstof van het lichaam en dit wordt uitgedrukt in kilocalorieën (kcal).
- Eet bij een vol gevoel liever iedere 1,5-2 uur een kleine hoeveelheid, in plaats van een paar keer per dag een grote maaltijd.
- Wanneer de geur van (het bereiden van) eten tegenstaat, zorg dan voor een goed geventileerde ruimte of maak gebruik van koude gerechten, zoals een koude pastasalade.
- Breng variatie aan in uw voeding. In plaats van een boterham kunt u ook een cracker, tosti, wentelteefje of havermoutpap nemen.
- Smeer ruim boter of margarine, of vervang boter eens door mayonaise.
- Vervang zoet broodbeleg (zoals jam) door hartig broodbeleg (zoals kaas), of behoud het zoete beleg en eet daarnaast nog hartig beleg uit het vuistje. Neem eventueel dubbel beleg zoals een kipfilet met ei, kaas met avocado, hüttenkäse met zalm, geitenkaas met walnoten of pindakaas met banaan.
- Voeg noten, pitten en zaden toe aan de yoghurt of kwark, zoals walnoten, pompoenpitten en hennepzaad.
- Vervang water en thee door melk, karnemelk, sojamelk en dergelijke.
- Voeg melk toe aan de koffie, zodat het een koffie verkeerd, cappuccino of latte macchiato wordt.
- Vervang een koekje bij de koffie eens door een handje ongezouten noten.
- Gebruik bij iedere warme maaltijd een eiwitbron, zoals vlees, gevogelte, vis of vegetarisch. Denk bij vegetarische voedingsmiddelen aan peulvruchten, soja, tofu, tahoe, tempé, kaas, ei, noten en vegetarische vleesvervangers zoals vegetarische rulstukjes of een vegetarische burger.
Eiwitrijke voeding is meestal tot 3 maanden na de operatie nodig, zodat uw wonden goed kunnen genezen en uw spieren stabiel of sterker worden. Energierijke voeding is nodig totdat uw gewicht stabiel is. Het kan voorkomen dat u toch langer extra eiwitten en energie nodig heeft. Uw diëtist zal hierover advies geven.
Als het niet lukt om voldoende te eten en uw gewicht stabiel te krijgen, dan kan de diëtist adviseren om gebruik te maken van medische voeding. Er is een groot assortiment aan medische voeding verkrijgbaar, zoals drankjes, siropen, poeders en gels. Deze producten zijn niet verkrijgbaar in de supermarkt, maar worden door uw diëtist geregeld.
Adviezen voor de herstelfase: beweging
Voeding alleen is niet genoeg voor het herstel. Beweging is ook belangrijk. Door elke dag te bewegen behoudt en verbetert u uw spiermassa en spierkracht. Lees hier verder over de leefregels en bewegen na de HIPEC-operatie. Wilt u meer informatie? Of wilt u een training? Dan kunt u terecht bij onze fysiotherapeut of een oncologische-fysiotherapeut bij u in de buurt.
Contact
Heeft u vragen? Of heeft u meer informatie nodig? Of wilt u een afspraak maken met een diëtist? Dan kunt u ons bereiken via:
- (010) 7033055 van maandag t/m vrijdag van 8.30 tot 12.30 uur
- dietetiek@erasmusmc.nl
