bandage
Aandoening

Chronische middenoorontsteking met cholesteatoom

Chronische otitis media met cholesteatoom

Bij een cholesteatoom is het trommelvlies in de richting van het middenoor en/of het rotsbeen gegroeid. Er blijven dan huidschilfers op het trommelvlies zitten, waardoor een chronisch ontstekingsproces kan ontstaan en aantasting van bot optreedt. Dit veroorzaakt een loopoor en een gehoorverlies.

Over deze aandoening

Wat is het?

Een cholesteatoom geeft een continu loopoor en een gehoorverlies. Dit komt doordat het middenoor is gevuld met vocht en ontstekingsweefsel in plaats van met lucht en omdat aantasting van bot optreedt, ook van de gehoorbeentjes. Soms wordt ook het evenwichtsorgaan of het slakkenhuis aangetast, wat uitval van het gehoor en evenwichtsklachten kan veroorzaken. Als een cholesteatoom lang onbehandeld blijft, kan zelfs uitval van de gezichtszenuw optreden en kan het onstekingsproces zich uitbreiden naar de hersenen, maar dit is gelukkig tamelijk zeldzaam.

Hoe vaak komt het voor?

Cholesteatoom treedt naar schatting jaarlijks op bij 9 tot 13 per 100.000 volwassenen en bij 3 tot 15 per 100.000 kinderen. In Nederland zijn dat ongeveer 1500 tot 2200 volwassenen en 500 tot 2250 kinderen per jaar. Cholesteatoom komt iets vaker bij mannen dan bij vrouwen voor.

Soorten

De meeste cholesteatomen ontstaan doordat het trommelvlies naar het middenoor intrekt of groeit. De huidschilfers die normaal vanaf het trommelvlies via de gehoorgang naar buiten toe worden afgevoerd, blijven zitten en vormen een massa die een voedingsbodem voor baceriën biedt. Dit wordt een verworven cholesteatoom genoemd.Soms ontstaat een cholesteatoom al tijdens de ontwikkeling van het embryo en bevindt het zich achter het trommelvlies in het middenoor. Dit wordt een congenitaal cholesteatoom genoemd.

Oorzaak

De precieze oorzaak van een cholesteatoom is onbekend, maar er zijn meerdere mechanismen te noemen. Vaak heeft het ontstaan van cholesteatoom te maken met een verminderde functie van de buis van Eustachius, waardoor een onderdruk in het middenoor ontstaat en het trommelvlies naar binnen trekt. Soms ontstaat een cholesteatoom na een operatie aan het trommelvlies, wanneer huid in het middenoor is achtergebleven. Dat kan ook gebeuren wanneer een cholesteatoom operatief is verwijderd.

Symptomen en gevolgen

Meestal is er langdurig een loopoor met gehoorverlies. Naarmate het cholesteatoom langer bestaat kan het gehoorverlies toenemen. Als het evenwichtsorgaan wordt aangetast ontstaat (draai)duizeligheid en bij aantasting van het slakkenhuis kan doofheid optreden. In zelfdzame gevallen kan de gezichtszenuw door een cholesteatoom worden beschadigd waardoor een scheef gezicht kan ontstaan. Nog zeldzamer is het optreden van een hersenvliesontsteking (meningitis) of een hersenabces.

Wat wij voor u doen

Onderzoek en diagnose

De KNO-arts onderzoekt het oor en laat het gehoor meten. Om de plaats en de uitbreiding van het cholesteatoom te kunnen bepalen is een CT-scan nodig. Bij twijfel over de aanwezigheid van cholesteatoom kan ook een MRI-scan nodig zijn. Deze wordt ook gemaakt nadat een ooroperatie is verricht om cholesteatoom te verwijderen. Hiermee kan worden beoordeeld of het cholesteatoom definitief is verwijderd of is teruggekomen. Een cholesteatoom moet altijd operatief worden verwijderd. Dit gebeurt door middel van een sanerende ooroperatie, die in narcose wordt verricht.

Met wie heeft u te maken?

De diagnose wordt gesteld door de KNO-arts. Alleen bij complicaties zoals hersenvliesontsteking wordt mede behandeld door de neuroloog of de neurochirurg.
Checklist

Komt u binnenkort bij ons op bezoek?

Hoe bereidt u uw gesprek voor? Wat neemt u mee? Alles wat u moet weten in een handig overzicht.

Bereid u voor