De fietsproeftuin

 

Voor mensen met een aandoening aan het zitvlak kan het pijnlijk zijn om te fietsen. Wij proberen deze mensen weer terug in het zadel te helpen en hebben hiervoor een speciale proeftuin ingericht. In deze proeftuin geven we informatie over het fietsen en staat er een hometrainer klaar waarmee mensen fiets-hulpmiddelen kunnen testen. 

Let op: de Fietsproeftuin is gericht op stadsfietsen en toertochten (rechtop zittend), niet op sportief (voorover geleund) gebruik van de fiets.

Voor wie is de proeftuin? 

In de proeftuin kan iedereen terecht die pijn heeft bij het fietsen door een medische aandoening. Pijn bij het fietsen kan veel verschillende oorzaken hebben, zoals:

• Behandeling van kanker van de geslachtsdelen
• Operaties of bestralingen van de anus of endeldarm
• Fistels (ziekte van Crohn)
• Huidaandoeningen rondom het zitvlak
• Een bevalling

Hoe werken wij? 

Wij geloven dat een individuele oplossing het beste werkt. Persoonlijke ervaring staat daarom centraal, en de patiënt krijgt zelf de leiding in het vinden van een oplossing. In de proeftuin geven we informatie over het fietsen en kunt u verschillende middelen uittesten die het fietscomfort kunnen verhogen. Denk hierbij aan verschillende zadels en andere afstellingen van de fiets.

De opzet van de Fietsproeftuin

Aanmelden voor een afspraak?

Herkent u de beschreven klachten tijdens het fietsen? Dan kunt u zich aanmelden voor een afspraak in de fietsproeftuin. Tijdens de afspraak kunt u vier verschillende zadels uitproberen op de hometrainer.

Als u zich wilt aanmelden voor een afspraak kunt u het contactformulier onderaan deze pagina invullen. Vul bij opmerkingen in wat uw diagnose is of waar u last van heeft tijdens het fietsen. We zullen dan contact met u opnemen voor het maken van een afspraak. 

• “Lang niet gefietst. Nu niet probleemloos, maar ik heb het gevoel dat fietsen weer kan. Heel fijn!”
• “Ik had het fietsen opgegeven, maar fiets nu weer 20-40 km.”
• “Korte ritten zijn gelukt!”
• “Omdat ik in een dorp woon is dit zeer belangrijk voor me.”
• “Tot 1.5 uur fietsen ging erg goed!
• “Ik bleef soms wakker door de pijn na het fietsen, dat probleem is ook verholpen!”
• “Ik moest wennen aan de druk bij de zitbotjes, maar het bevalt me goed!”
• “Dit maakt het een stuk makkelijker om mijn zoon op te zoeken!”
• “Is gewoon heerlijk, vrijheid terug!”
• “Ik ben grotendeels tevreden. Het verlicht het probleemgebied, maar ik heb wel meer last bij de zitbotjes.”
• “Ik ben erg tevreden, maar moet het zadel gebruiken in combinatie met fietsbroek”.

Uw houding bij het fietsen is erg belangrijk en vaak bepalend voor zadelpijn. Verspreid door het land zijn er locaties waar u uw fiets op maat kunt laten afstellen. Deze zogeheten 'bike fitters' richten zich vaak op de sport, maar er zijn uitzonderingen. Van de locaties in het kaartje hieronder weten wij dat ze ervaren zijn in het afstellen van stadsfietsen, en dat medewerkers gedreven zijn om patiënten met (medische) pijnklachten te helpen. Hun service is vaak wel betaald.

Tip: als u in het kaartje hieronder op een locatie klikt ziet u de adresgegevens en een link naar de website.

 

Effectiviteit Fietsproeftuin

De resultaten van de eerste 50 deelnemers aan de Fietsproeftuin zijn inmiddels gepubliceerd. Deelnemers hadden een aandoening aan de vulva, zoals lichen sclerosus, lichen planus of na behandeling van vulvakanker. Zij testten vier drukverlagende fietszadels op een hometrainer en konden vervolgens één zadel thuis uitproberen op de eigen fiets voor enkele maanden. De resultaten waren duidelijk: het aantal problemen met fietsen daalde sterk van 76% naar 30%. Zeven op de tien deelnemers bereikten hun persoonlijke fietsdoel en waren tevreden met het gekozen zadel. Uiteraard neemt een nieuw fietszadel de onderliggende aandoening niet weg en kunnen klachten in de tijd blijven schommelen. Toch laat de studie zien dat een persoonlijk gekozen fietszadel voor veel vrouwen het fietsen weer mogelijk en comfortabeler maakt.

van de Berg et al., Personalised cutout saddle selection reduces perineal pain and improves cycling comfort in women with vulvar skin conditions, Applied Ergonomics, 135, 104759, 2026.

Fietsen met lichen sclerosus en lichen planus

In een vragenlijst-studie onder 603 vrouwen met lichen sclerosus of lichen planus onderzochten we de kwaliteit van leven, mobiliteit, en de problemen bij het fietsen. De zelf waargenomen kwaliteit van leven en gezondheid waren lager dan gemiddeld. Veel deelnemers werden door de aandoening beperkt in het fietsen (76%), waarbij matige tot ernstige klachten voorkwamen bij 48% van de deelnemers. We zagen ook dat de dagelijkse fysieke activiteit in deze groep juist bovengemiddeld hoog was en dat 57% voldeed aan de beweegrichtlijn van het RIVM. Een groot deel van deze groep gebruikte wekelijks de fiets (72%), ondanks de ervaren klachten.

Dietz et al. Impact of vulvar lichen sclerosus and lichen planus on quality of life, mobility, bicycling, physical activity, and health, Maturitas, 199, 108651, 2025.

Fietsen na de behandeling voor vulvakanker 

In een vragenlijst studie onder 84 vrouwen die behandeld zijn voor vulvakanker onderzochten we de kwaliteit van leven, mobiliteit, en de problemen met fietsen. De zelf-gerapporteerde gezondheid, mobiliteit en lichamelijke activiteit in deze groep waren lager dan gemiddeld.  We zien dat dit vaak gepaard gaat met matige of ernstige problemen met fietsen of het niet kunnen fietsen (40%). Er wordtminder tijd besteden aan wandelen, fietsen en sport. Toch is het zo dat de wens om weer vaker of langer te fietsen ook in deze groep groot blijft (57%).

van de Berg NJ et al. Patient-reported mobility, physical activity, and bicycle use after vulvar carcinoma surgery, Cancers, 15(8), 2324, 2023.

Afdeling Gynaecologische Oncologie

• Nick van de Berg
• Lena van Doorn
• Ramon Smolders
• Marianne Maliepaard
• Heleen van Beekhuizen

Verder werken wij ook nauw samen met: 

• Het Erasmus MC Kanker Instituut
• Specialisme Maag-, Darm-, en Leverziekten
• Rijndam Revalidatie
• Ikazia Ziekenhuis
• Bravis Ziekenhuis
• Stichting Lichen Sclerosus (patiëntenorganisatie)
• Lichen Planus Vereniging (patiëntenorganisatie)
• Crohn & Colitis NL (patiëntenorganisatie)
• Stichting Olijf (patiëntenorganisatie)

• Fietstips van de ANWB voor het afstellen van zadel en stuur voor de ideale zithouding.
• Fietstips van de ANWB: kies voor het juiste zadel
• Tips en ervaringsverhalen van de Fietsersbond: zadelpijn voorkomen en verhelpen.
• Programma Doortrappen: FietsFit oefeningen om soepel en sterk te blijven 
• Veilig Verkeer Nederland: advies over het gebruik van hulpmiddelen in het verkeer (helm, spiegels), balans op de fiets, en het leren omgaan met een e-bike.