Naar topnavigatiemenu Naar hoofdnavigatiemenu Naar hoofdinhoud
bandage
Aandoening

Subarachnoidale bloeding

Een subarachnoïdale bloeding (afgekort als SAB) is een hersenvliesbloeding. Patiënten krijgen plotselinge, zeer heftige hoofdpijn.

Over deze aandoening

Wat is het?

De hersenen worden omgeven door de schedel met daaronder drie hersenvliezen, die van buiten naar binnen toe de dura, de arachnoïdea en de pia worden genoemd.

De subarachnoïdale ruimte is de ruimte  tussen de arachnoïdea en de pia. Hierin bevinden zich de bloedvaten die de hersenen van bloed voorzien.

Bij een bloeding in deze ruimte spreken we van een subarachnoïdale bloeding. Het bloed zit dan dus niet in de hersenen zelf, maar in de ruimte daaromheen. Soms komt het bloed door de hoge druk toch ook in het hersenweefsel zelf terecht.

Hoe vaak komt het voor?

Een subarachnoïdale bloeding komt maar bij een klein deel van de patiënten met een beroerte voor. Het gaat om jongere patiënten met een gemiddelde leeftijd van 55 jaar.

Soorten

De meeste SAB’s worden veroorzaakt door een gebarsten aneurysma. U kunt hier meer over lezen onder ‘Oorzaak’.

Een apart type bloeding met bloed in de subarachnoïdale ruimte is de perimesencephale bloeding. Bij deze patiënten zit het bloed vooral rond de hersenstam.

Patiënten hebben in het begin dezelfde klachten als patiënten met een SAB. Het verschil is dat deze patiënten een kenmerkende verdeling van het bloed hebben én dat zij geen aneurysma hebben.

De oorzaak van een perimesencephale bloeding is nog niet goed bekend, maar de prognose is relatief gunstig en nieuwe bloedingen treden bij deze patiënten niet op. De patiënten worden kortdurend opgenomen voor pijnstilling en observatie.

Oorzaak

De oorzaak van een SAB is een aneurysma. Een aneurysma is een uitstulping van een slagader en bevindt zich vaak aan de onderkant van de hersenen.

Een aneurysma ontstaat bij een dunne plek in de wand van een slagader. Onder invloed van bloeddruk wordt de dunne plek in de vaatwand een soort ballonnetje dat met de jaren steeds groter wordt.

Meestal geeft het aneurysma zelf geen klachten. Het aneurysma geeft pas symptomen als het is gebarsten en er een SAB is opgetreden. Elke acute hevige hoofdpijn is reden om naar een arts te gaan.

Symptomen en gevolgen

Symptomen

Patiënten met een SAB hebben een plotse, zeer heftige hoofdpijn, die zij omschrijven als de ergste hoofdpijn die zij ooit hebben meegemaakt. Sommige  mensen voelen vlak daaraan voorafgaand een knapje in de nek of het achterhoofd. Naast de ernstige hoofdpijn hebben patiënten vaak last van misselijkheid en braken. Een aanzienlijk deel van de patiënten raakt buiten bewustzijn door de hoge druk in het hoofd. Ook kunnen patiënten verlammingsverschijnselen hebben.

Gevolgen

Patiënten overlijden vaak aan dit type bloeding, soms direct door de hoge druk die er ontstaat, en soms door complicaties.

Het aneurysma kan opnieuw gaan bloeden. Ook kan er een herseninfarct ontstaan, waardoor de hersenen beschadigd raken.

Patiënten krijgen soms een hydrocefalus. Bij een hydrocefalus zijn de hersenholtes verwijd, omdat het hersenvocht niet goed wordt afgevoerd doordat het wordt geblokkeerd door het bloed tussen de hersenvliezen.

Wat wij voor u doen

Onderzoek en diagnose

1. ONDERZOEKEN

Computer Tomografie (CT)

Een CT-scan wordt gemaakt als een patiënt klachten heeft waarbij wordt gedacht aan een beroerte. Bijvoorbeeld bij plotse, hevige hoofdpijn of uitvalsverschijnselen.

Lees verder op: patiëntenfolder CT-scan

Diagnostische Angiografie

Om de oorzaak van de bloeding te onderzoeken, wordt er een diagnostische angiografie gemaakt om de bloedvaten goed in beeld te krijgen.

Lees verder op: patiëntenfolder Neuro-angiografie

Magnetic Resonance Imaging (MRI)

Bij sommige patiënten kan er met een CT-scan nog geen zekere diagnose worden gesteld, of is de diagnose wel duidelijk, maar de oorzaak nog niet bekend. Dan kan een MRI-scan extra informatie geven.

Lees verder op: patiëntenfolder MRI-scan

Ruggenprik

Bij sommige patiënten wordt het hersenvocht onderzocht. Het doel hiervan is om te bepalen of er bijvoorbeeld een ontsteking is of een bloeding. Met een ruggenprik kan het hersenvocht worden afgenomen.

Lees verder op: patiëntenfolder lumbaalpunctie

Bloedonderzoek

Bloedonderzoek is nodig om directe behandeling mogelijk te maken en om de oorzaak van de beroerte te weten te komen. Op www.uwbloedserieus.nl vindt u de meest voorkomende testen en antwoorden op veel gestelde vragen.

Overige diagnostiek

Om de oorzaken en gevolgen van de beroerte goed te onderzoeken, werken we nauw samen met andere specialisten zoals de internist, cardioloog en neuropsycholoog.

 

2. BEHANDELING

Medicijnen

Bij een hersenbloeding moet het lichaam zelf de bloeding laten stoppen. Hier zijn geen medicijnen voor.

  • Tegenwerkers van bloedverdunners.

Een uitzondering is er voor patiënten die bloedverdunnende medicijnen gebruiken. Zij krijgen soms medicijnen om het effect van de bloedverdunners tegen te gaan.

  • Nimodipine (Nimotop).

Aan patiënten met een SAB wordt in de eerste drie weken nimodipine gegeven. Dit medicijn zorgt voor een grotere kans op goed herstel door de kans op het ontstaan van een herseninfarct te verminderen. Zolang de nimodipine gebruikt wordt, adviseren wij om per dag in totaal 3 liter vocht te drinken.

Afsluiten van het aneursyma

Om te voorkomen dat een aneurysma nog een keer gaat bloeden kan er worden gekozen voor een hersenoperatie (clipping) of coiling.

  • Coiling van een hersenaneurysma.

De meeste aneurysma’s worden tegenwoordig behandeld met coiling. Bij een coiling wordt met een katheter via de lies, het aneurysma behandeld door het op te vullen met kleine metalen draadjes, zogenaamde coils.

Lees verder op: patiëntenfolder Coiling van een aneurysma in de hersenen

  • Clippen van een hersenaneurysma

Bij het clippen wordt via een operatie van buitenaf een soort knijpertje (de ‘clip’) op het aneurysma gezet, zodat het wordt afgesloten.

  • Bypass

In sommige gevallen kan het nodig zijn om een bypass aan te leggen tussen verschillende hersenbloedvaten om het aneurysma goed te behandelen.

Drain in het hoofd (externe ventrikel drain)

Als door een bloeding de afvoer van hersenvocht wordt belemmerd, kan daardoor te veel druk op de hersenen komen. Hierdoor kan de patiënt achteruit gaan. Het plaatsen van een drain in het hoofd (externe ventrikel drain) kan helpen om het te veel aan hersenvocht af te voeren.

Lees verder op: patiëntenfolder Externe liquordrainage

Operatie

Als een bloeding door zwelling zoveel ruimte inneemt dat de patiënt het bewustzijn verliest, kan een operatie waarbij de schedel wordt geopend en ruimte wordt gemaakt voor de hersenen, levensreddend zijn.

Preventie

Leefstijl veranderen is minstens zo effectief als de medicijnen die u slikt. Wanneer u een gezond gewicht heeft, elke dag een half uur beweegt, niet rookt en weinig alcohol drinkt, heeft u minder kans op een beroerte.

Checklist

Komt u binnenkort bij ons op bezoek?

Hoe bereidt u uw gesprek voor? Wat neemt u mee? Alles wat u moet weten in een handig overzicht.

Bereid u voor