Kanker Instituut

Stethoscoop
Behandeling

Bestraling borst

Mammacarcinoom

Radiotherapie is één van de behandelmethodes om tumoren te behandelen en klachten te verminderen. Het wordt ook wel bestraling genoemd.

Over deze behandeling

Wat we gaan doen

Wat is het?

Letterlijk betekent radiotherapie: behandeling met behulp van straling. Het is één van de methodes om tumoren te behandelen en soms symptomen en klachten te bestrijden. Radiotherapie kan de groei van tumoren stoppen omdat tumorcellen gevoelig zijn voor straling. Door bestraling worden eventueel achtergebleven tumorcellen gedood. De tumorcellen gaan dood terwijl de gezonde cellen zich herstellen.

De stralenbundel bestaat uit sterke röntgenstralen en is onzichtbaar. De straling wordt precies gericht op het gedeelte van het lichaam waar de straling nodig is.

Een behandeling met radiotherapie bestaat meestal uit meerdere bestralingen en kan variëren van 5 tot 20 keer. Het aantal bestralingen is afhankelijk van de aard en omvang van de tumor.

Het bestralingsapparaat dat gebruikt wordt, wordt een lineaire versneller genoemd.

Hoe gaan we te werk?

De behandeling bestaat uit de volgende stappen:

  • Een gesprek met de radiotherapeut
  • Het maken van een CT scan
  • Bestraling op een lineaire versneller

Tijdens de bestralingsbehandeling heeft u controle afspraken met de radiotherapeut.

In de voorlichtingsfilm over bestraling bij borstkanker worden de verschillende onderdelen stap voor stap wordt toegelicht.

Verdere informatie over de bestraling en bijwerkingen vindt u hier.

Soms besluit de radiotherapeut dat u een ademhalingsgestuurde borstbestraling nodig heeft. Deze behandeling heet ook wel 'breath hold' of 'deep inspiration breath hold'-bestraling. Hiervoor krijgt u een afspraak voor ademhalingsinstructie. U kunt onderstaande film bekijken voor informatie over ademhalingsinstructie.

Het kan zijn, dat bij u bestraling van een beperkt deel van de borst mogelijk is. Dit wordt dan met u besproken. 

In sommige gevallen kan het voorkomen dat ondanks de verschillende bestralingstechnieken waarover wij beschikken, het nodig blijkt te zijn om u met protonen te bestralen. Dit gebeurt alleen als met protonenbestraling betere sparing van het hart mogelijk is en het resultaat van protonenbestraling aantoonbaar beter is. Mocht dit het geval zijn dan verwijzen wij u in overleg naar het protonencentrum in Delft.

Wat is het doel?

Radiotherapie kan groei van kankercellen stoppen, omdat de cellen van een tumor gevoeliger zijn voor straling dan gezonde cellen. Door bestraling worden de kankercellen gedood.  Radiotherapie wordt na een operatie toegepast om eventueel achtergebleven cellen te vernietigen.

Voorbereiding

Voor het eerste bezoek bij uw radiotherapeut kunt u de voorlichtingsfilm bekijken en de folder lezen.

Tijdens dit bezoek krijgt u informatie over welke behandeling het beste voor u is en is er tijd om vragen te beantwoorden. Om voorbereid te zijn op uw afspraak, kunt u vooraf de vragen opschrijven. Het is aan te bevelen om iemand mee te nemen naar dit gesprek.

In sommige gevallen kan aansluitend na de afspraak met uw arts gestart worden met de voorbereiding van de behandeling (zoals het maken van een CT scan).

Bijwerkingen & complicaties

Tijdens de behandeling

Vermoeidheid is een bijwerking die regelmatig voorkomt. Probeer zoveel mogelijk uw normale dagritme aan te houden en uw conditie op peil te houden zolang dat mogelijk is. Ook komen reacties van de huid voor.

Binnenkort vindt u hier meer informatie over de eventuele bijwerkingen bij bestraling van de borst.

Thuis

Bijwerkingen van de bestraling nemen niet direct af na de laatste bestraling. De reactie op de huid en eventueel slijmvlies neemt meestal gedurende de eerste week na de bestraling nog iets toe. Ook andere bijwerkingen zoals steken in de borst en gevoeligheid van de borst verdwijnen meestal een paar weken na beëindigen van de bestraling.

Indien nodig kunt u contact opnemen met uw behandelend arts.

Algemeen

Indien u tijdens uw behandeling last heeft van bijwerkingen van de bestraling kunt u dit overleggen met de radiotherapeutisch laboranten op het bestralingstoestel.

Daarnaast werken op de zorgpost van de Radiotherapie verpleegkundigen die speciaal opgeleid zijn voor zorg aan patiënten die bestraald worden en die kunnen adviseren bij bijwerkingen.

Gedurende de behandeling heeft u ook afspraken met uw radiotherapeut waarin u de klachten van de behandeling kunt bespreken.

Voor alle dringende vragen buiten kantoortijden en tijdens het weekend kunt u contact opnemen met het Erasmus MC via het algemene telefoonnummer (010) 704 07 04 en vragen naar de dienstdoende radiotherapeut.

Resultaat

De bestraling van de borst na de borstsparende operatie wordt vrijwel altijd uit voorzorg gedaan. Er kan daarom na afloop van de bestraling geen onderzoek gedaan worden om te zien of het gewerkt heeft.

U krijgt na afloop van de bestraling een controle afspraak bij de radiotherapeut om eventuele bijwerkingen te bespreken.

Deze afspraak is een aantal weken na de laatste bestraling omdat het gevolg van de behandeling niet direct te meten is.

Veelgestelde vragen

Heeft u vragen? In deze folder over bestraling van de borst leest u de meest voorkomende vragen en antwoorden.


Met wie heeft u te maken?

Checklist

Komt u binnenkort bij ons voor een onderzoek, behandeling of operatie?

Wat kunt u verwachten? Wat neemt u mee? Alles wat u moet weten in een handig overzicht.

Bereid u voor