Naar topnavigatiemenu Naar hoofdnavigatiemenu Naar hoofdinhoud
Patiëntenfolder

Met pijnstillers naar huis

Polikliniek anesthesiologie

Hier vindt u informatie die u kan helpen bij het gebruik van pijnstillers als u naar huis gaat. U krijgt informatie over de medicijnen die uw pijn kunnen verlichten en hoe u deze medicijnen veilig kunt gebruiken tijdens uw herstel. Daarbij krijgt u advies over wat u zelf kan doen om uw herstel te bevorderen.

Download PDF

Pijn na een operatie heet acute pijn en kan verlicht worden met pijnstillers. Het is normaal om na een operatie pijn te voelen. De hoeveelheid pijn is voor iedereen anders.

Als u merkt dat bewegen na een operatie pijnlijk is, krijgt u de neiging om minder te gaan bewegen. Dit is een normale reactie. Toch is het beter om te proberen wél te bewegen. Daardoor gaat geleidelijk alles in uw lichaam weer werken als gebruikelijk en herstelt u sneller. U zult merken dat u zich beter voelt en uw zelfvertrouwen toeneemt. Pijnstillers kunnen u hierbij helpen. Welke pijnstillers u krijgt is afhankelijk van uw persoonlijke situatie.

Het doel van pijnstillers is om uw herstel te bevorderen. Met goede pijnbestrijding is bijvoorbeeld hoesten minder pijnlijk, en gaat bewegen gemakkelijker. Hierdoor zullen de negatieve gevolgen van de operatie beperkt worden. Zo wordt het risico op bijvoorbeeld een longontsteking of een trombose kleiner.

Zodra u zich beter en sterker voelt, is het belangrijk om anders om te gaan met uw pijnstillers. Eerst kan de hoeveelheid pijnstillers verminderd worden. Nadien kunnen deze gestopt worden. In de meeste gevallen is dit binnen een week is. Als er toch meer pijn blijft dan verwacht, neem dan contact op met uw zorgverleners.

  • Van paracetamol wordt gedacht dat deze medicatie pijn vermindert door chemische signalen in de hersenen en het ruggenmerg te remmen.
  • Niet-steroïde anti-ontstekingsmiddelen (NSAID’s, zoals ibuprofen, naproxen, arcoxia en diclofenac) remmen de productie van bepaalde stoffen die ontstekingen en pijn veroorzaken.
  • Opioïden (zoals tramadol, morfine, oxycodon, fentanyl en buprenorfine) verminderen de pijn door in het ruggenmerg en de hersenen pijnsignalen te remmen. Opioïden worden gezien als één van de krachtigste pijnstillers die er bestaan.
Het is verstandig om uw opioïden verantwoord te gebruiken en snel af te bouwen en te stoppen. Maar in ieder geval moet u stoppen of afbouwen op de datum welke is afgesproken met uw zorgverleners. Dit is belangrijk, omdat u anders het risico loopt om er afhankelijk van te worden of verslaafd aan te raken. U zult beter herstellen als u opioïden alleen gebruikt wanneer dat nodig is.

Langdurig gebruik leidt uiteindelijk tot meer pijn en een lagere kwaliteit van leven. Als u het moeilijk vindt om te stoppen met het gebruik van opioïden, vraag dan uw zorgverleners om hulp.

Meestal krijgt u pijnmedicatie voorgeschreven die u op vaste tijdstippen moet innemen met daarbij soms nog medicatie die u zo nodig in kan nemen. De pijnmedicatie voor vaste tijdstippen kunt u het beste over gelijke delen over de dag verdelen, bijvoorbeeld:

4x per dag: 7.00–12.00–18.00–22.00

3x per dag: 7.00–15.00–22.00

2x per dag: 7.00–18.00 of 10.00–22.00

Daarnaast wordt vaak extra medicatie voorgeschreven ter voorkoming van bijwerkingen, zoals obstipatie en maagklachten.

Het is van belang dat u begint met het verminderen van pijnstillers zodra de pijn voor u draaglijk is. Als u meerdere pijnstillers gebruikt begint u altijd met het verminderen van het sterkste medicijn. Verminder en stop als laatste het minst sterke medicijn.
  • Sterkste pijnstiller: opioiden (tramadol, morfine, oxycodon, fentanyl en buprenorfine)
  • Middel sterke pijnstiller: NSAID (ibuprofen, naproxen, arcoxia en diclofenac)
  • Minst sterke pijnstiller: Paracetamol
Tijdens het herstel na uw operatie kunt u gebruik maken van een afbouwschema.

Voorbeeld van een afbouwschema:

Hieronder leest u de afbouwschema's van Oxycodon, Naproxen en Paracetamol. Heeft u een persoonlijk afbouwschema gekregen? Volg dan dat afbouwschema als u naar huis gaat.

Oxycodon Retard (Oxycodon MGA of Oxycontin) en Oxycodon Immediate release (Oxycodon IR Oxynorm)

Het verminderen van de langwerkende oxycodon (Oxycontin) en kortwerkende oxycodon (Oxynorm) gebeurt tegelijkertijd. Bij pijn

Oxycontin®Oxynorm®
Stap 18.00 en 20.00 uur:
2x per dag 20mg
10 mg per inname
Maximaal 6 keer per dag, zonder vaste tijden
Stap 28.00 en 20.00 uur:
2x per dag 10mg
5 mg per inname
Maximaal 6 keer per dag, zonder vaste tijden
Stap 38.00 en 20.00 uur:
2x per dag 5mg
5 mg per inname
Maximaal 6 keer per dag, zonder vaste tijden
Stap 4Stop met het gebruik van Oxycontin®5 mg per inname, maximaal 3 keer per dag. Stop met het gebruik van Oxynorm® als u geen pijnpieken meer heeft.


Let op:
  • Bij het gebruik van oxycodon moet u een laxerend middel gebruiken. Een laxerend middel zorgt ervoor dat u minder last krijgt van verstopping in de darmen. Wanneer u stopt met oxycodon, kun u ook met het laxerende middel stoppen. Het beste is te stoppen met het laxerende middel als de ontlasting weer normaal is. In uitzonderlijke gevallen, bijvoorbeeld bij diarree, is een laxerend middel niet nodig.
  • Heeft u alleen kortwerkende oxycodon gekregen? Volg dan stap 4.
  • U mag de oxycodon retard (oxycodon MGA of Oxycontin) tabletten niet breken.
Naproxen

7.00 uur14.00 uur22.00 uur
Stap 1250 mg250 mg250 mg
Stap 2250 mg250 mg
Stap 3250 mg
Stap 4Stop met het gebruik van Naproxen


Let op:
  • U mag bij het gebruik van Naproxen in 1 keer stoppen als de pijn draaglijk is.
  • Als u een maagbeschermer heeft gekregen bij het gebruik van Naproxen? Stop hier dan ook mee als u stopt met de Naproxen.
  • Heeft u naproxen 500mg voor 2 keer per dag gekregen? Begin dan met afbouwen door 1 tablet per dag in te nemen. Als de pijn draaglijk blijft mag u ook in één keer stoppen.
Paracetamol

7 .00 uur12.00 uur18.00 uur22.00 uur (Voor het slapen)
Stap 11000 mg1000 mg1000 mg 1000 mg
Stap 21000 mg 1000 mg
Stap 31000 mg
Stap 4Stop met het gebruik van paracetamol

Let op:
  • U mag bij het gebruik van paracetamol in één keer stoppen als de pijn draaglijk blijft.
  • Als u 500mg in plaats van 1000mg per keer gebruikt, dan kunt u de stappen in de tabel volgen en 1000mg vervangen door 500mg.



  • Verdeel uw activiteiten goed over de dag
    • Probeer om niet te veel in één keer te doen, omdat u misschien een ‘goede dag’ hebt. Overbelasten is niet goed voor uw herstel. U kunt er oververmoeid van raken, waardoor u de volgende dag niets kunt doen.
    • Het is beter om uw activiteiten te verdelen over de dag. Kies activiteiten die u fit houden en voer ze gedurende de dag op vaste tijdstippen uit. Als u kiest voor activiteiten die u leuk of waardevol vindt, zult u die gemakkelijker vol kunnen houden. Vergeet niet om regelmatig rust te nemen en stop altijd voordat u oververmoeid raakt.
  • Blijf actief
    • Werk aan uw lichaamsbeweging en voer plezierige dagelijkse bezigheden uit. Dit soort activiteiten zullen u afleiden van de pijn. U kunt bijvoorbeeld:
      • Regelmatig een rustige wandeling maken
      • Voer plezierige hobby’s uit, of doe activiteiten binnenshuis of in de tuin (houdt rekening met de grenzen van uw herstel)
  • Afleiding en andere technieken
    • Kijk boeiende films of tv-series
    • Doe aan mindfulness, doe puzzels, pak een mindfulness kleurboek, of probeer yoga, ontspanningsoefeningen en ademhalingstechnieken
U zult beter herstellen als u opioïden alleen gebruikt wanneer dat nodig is. Dan zult u meer dagelijkse bezigheden kunnen doen en de oefeningen kunnen uitvoeren die u van uw fysiotherapeut hebt gekregen.

Bedenk bij welke activiteiten uw pijn waarschijnlijk zal toenemen (bijvoorbeeld door een lange wandeling of een uitje met vrienden).

U kunt rekening houden met deze pijn door uw opioïden in te nemen vóór de activiteit. Dit zal u helpen de pijn onder controle te houden.

Wanneer u geleidelijk verder herstelt, kunt u het gebruik van pijnstillers afbouwen. U moet altijd proberen eerst te stoppen met het gebruik van opioïden en daarna met de andere pijnstillers zoals paracetamol.

Obstipatie (verstopping): een vaak voorkomende bijwerking van opioïden

Verstopping is de meest voorkomende bijwerking van opioïden en kan een negatief effect hebben op uw stoelgang. De beste manier om verstopping tegen te gaan, is om het gebruik van opioïden aan te pakken vóórdat u ernstig verstopt raakt.

3 dingen die u kunt doen tegen verstopping:
  1. Genoeg drinken helpt. Probeer veel vocht binnen te krijgen.
  2. Eet dingen waarvan u weet dat ze bij u helpen tegen verstopping. Bij sommige mensen helpen vijgen, pruimen, ontbijtgranen, sinaasappels, bonen of peulen. Voor iedereen is dat anders.
  3. Neem iedere dag een laxeermiddel in om ervoor te zorgen dat uw ontlasting zacht blijft en regelmatig komt.
Er zijn 2 soorten laxeermiddelen: de ene soort zorgt ervoor dat uw ontlasting zachter wordt en de andere soort zorgt ervoor dat de ontlasting makkelijker door de darmen heen gaat. U moet misschien beide gebruiken. Bijna iedereen die opioïden gebruikt, moet laxeermiddelen gebruiken totdat ze stoppen met het gebruik van opioïden.

Veiligheid wanneer u na uw operatie opioïden gebruikt

Opioïden vallen onder categorie II medicijnen, wat het volgende betekent voor deelname aan het verkeer:
  • Incidenteel of kortdurend gebruik: eerste 12 uur niet rijden, erna pas rijden als bijwerkingen verdwenen zijn.
  • Langer dan 2 weken: na de laatste dosisophoging en bereiken onderhoudsdosering: eerste 2 weken niet rijden, erna pas rijden als bijwerkingen verdwenen zijn.
Bewaar opioïden altijd op een veilige afgesloten plek, uit de buurt van kinderen.

Als u voor de operatie geen of maar weinig opioïden gebruikte, is het verstandig om al binnen enkele dagen na ontslag met het afbouwen van de opioïden te beginnen.

Bewaar overgebleven opioïden nooit bij u thuis. Gooi ze niet in de prullenbak. Breng overgebleven opioïden altijd naar uw apotheek of de milieustraat, zodat ze veilig kunnen worden vernietigd.

Zorg ervoor dat uw mantelzorgers weten dat ze 112 moeten bellen als ze u niet wakker kunnen maken of als uw ademhaling erg langzaam is. Zorg ervoor dat ze aan dokters of ambulancepersoneel vertellen dat u opioïden gebruikt voor uw pijn.


Wij hopen dat u voldoende informatie heeft gekregen. Als u nog vragen heeft, kunt u contact opnemen met de afdeling waar u opgenomen bent geweest. Tijdens de eerstvolgende controle bij uw arts, kunt u nog vragen stellen over uw medicijngebruik of eventuele pijnklachten.



In samenwerking met:
Logo's met pijn naar huis