Laboratoriumspecialisme

Klinische Chemie

Bij de afdeling Klinische Chemie doen we laboratoriumonderzoek naar bloed en andere lichaamseigen stoffen. Dit onderzoek helpt bijvoorbeeld om uw gezondheid te bepalen of om het effect van een behandeling te volgen.

Over dit specialisme

Wat we doen

Onze laboratoriumspecialisten doen onderzoek naar de vele stoffen in het lichaam van een mens: van onder andere bloed, urine, feces, haar, beenmerg en traanvocht.

Jaarlijks voeren wij ongeveer zes miljoen bepalingen uit. We richten ons daarbij altijd op bepaalde kenmerken. We tellen bijvoorbeeld de hoeveelheid witte bloedcellen of meten een eventueel tekort aan een vitamine. De resultaten kunnen iets zeggen over uw gezondheid of behandeling.

Onderzoek doen we altijd in opdracht, meestal van uw huisarts of een arts van het Erasmus MC. Daarom werken we in de Klinische Chemie altijd nauw samen met collega’s van andere specialismen.

We kunnen ons voorstellen dat u nog vragen heeft. Kijk dan eens op www.uwbloedserieus.nl. Daar vindt u informatie over allerlei testen en antwoord op veelgestelde vragen. 

Waarom naar het Erasmus MC?

Ons laboratorium voert elk jaar ongeveer zes miljoen bepalingen uit. Wij zijn dan ook in staat om 24 uur per dag, zeven dagen per week onderzoek te doen.

Als expertise centrum voeren we ook bijzondere testen uit:

  • Actief vitamine B12 (tekorten opsporen).
  • Niersteenanalyse met röntgendiffractie.
  • Biochemische analyses voor aantonen of uitsluiten van taaislijmziekte.
  • DNA-testen naar de effectiviteit van medicijnen (farmacogenetica). 

Download hier onze referentie intervallen.

Download hier ons jaarverslag Verhalen Klinische Chemie Erasmus MC 2019 en productiecijfers 2016-2019.

Onze laboratoriumspecialisten

Praktisch

Voor alle informatie omtrent onze laboratoriumdiagnostiek verwijzen wij u graag naar de overzichtspagina van de laboratoriumdiagnostiek pagina van het Erasmus MC. 
Op deze pagina kunt u uitgebreide informatie vinden omtrent ons aanbod in de bepalingenwijzer, evenals bijbehorende voorwaarden en tarieven, alsmede de benodigde aanvraagformulieren en aanwijzingen om materiaal goed en veilig naar ons te versturen.

Aandachtsgebieden / Expertises

Centrale Bloedafname

Bij de Centrale Bloedafname kunt u zowel bloed laten afnemen als materiaal inleveren waarvoor u in de polikliniek instructies en afnamemateriaal heeft ontvangen.

 

Materiaal kan bijvoorbeeld urine, ontlasting of speeksel zijn. Indien u patiënt bent bij het Erasmus MC kunt u zonder afspraak bij de bloedafname terecht.

Op beide locaties van de Centrale Bloedafname (Ne-1 en Ng-1) bevindt zich een afgifteloket.

Patiënten kunnen hier materiaal inleveren. Naast deze mogelijkheid kan een transportmedewerker van het laboratorium ook patiëntmateriaal afgenomen bij de poliklinieken ophalen. De transportmedewerker levert dit af bij de frontoffice op Nb-4. De kliniek kan materiaal conform de buispost instructie naar de centrale front-office sturen.

 

Openingstijden

De Centrale Bloedafname kent twee locaties, Ne-1 en Ng-1. De openingstijden zijn van 07:30 tot 17:30 uur.

De locatie Ng-1 sluit om 16:30 uur; patiënten worden via een informatiebord verwezen naar de locatie Ne-1. Tot 17:15 uur kunnen patiënten, alleen mét order in HIX, worden doorgestuurd.

 

Naast de beide centrale bloedafnames is er een bloedafname poli in het Sophia Kinderziekenhuis. De bloedafname van het Sophia Kinderziekenhuis is geopend van 08:00 tot 16:30 uur.

 

Contactgegevens:

De Centrale Bloedafname is tussen 7.30 en 17.30 uur telefonisch bereikbaar via telefoonummer 37903 (locatie Ng-1) en 37904 (locatie Ne-1).

 

Bloedafname voor studies

De studie dient van te voren te zijn aangemeld bij het triallab. Dit kan via trial.lab@erasmusmc.nl.

 

Naast de bloedafname kan ook de verwerking door het triallaboratorium van de Klinische Chemie worden verzorgd. Hiervoor wordt in samenspraak een overeenkomst opgesteld.

 

Bloedafname poliklinieken klinische thema’s

Voor enkele patiëntengroepen kan een bloedafname medewerker naar de poli komen.

Poliklinieken van de klinische thema’s kunnen dan contact opnemen via locatie Ng-1 37903 en locatie Ne-1 37904. De volgende typen patiënten komen hiervoor in aanmerking:

 

  • Isolatiepatiënten
  • Ambulance patiënten (niet SEH)
  • Patiënten die komen voor lumbaalpuncties en beenmergpuncties
  • Gedetineerden

Farmacogenetica

Farmacogenetica is het onderzoek van DNA om in te schatten hoe snel geneesmiddelen worden afgebroken door het lichaam.

Doel: Vaststellen wat de juiste dosering is per persoon, op basis van een DNA-profiel: Medicatie op Maat.


Lees meer >

Niersteenanalyse

Hoe ontstaat een niersteen?
Nierstenen (urinewegstenen) kunnen ontstaan in alle delen van de urinewegen, bij alle mensen van alle leeftijden en worden al eeuwen lang wereldwijd gevonden. Kristalvorming is een dynamisch proces, waarbij kernvorming, groei, aggregatie en oplossing een rol spelen (bij iedereen worden kristallen gevormd en meestal ook weer opgelost). De voornaamste oorzaak van nierstenen is een onvoldoende vochtopname, waardoor de urine verzadigd resp. oververzadigd raakt met bepaalde kristallen.
Hierbij spelen de ionsterkte, de aanwezigheid van complexvormers en -remmers (citraat, oxalaat, urinezuur, magnesium, pyrofosfaat, eiwit), het volume en de pH van de urine (bv. alkalivorming door ureumsplitsende bacteriën zoals Proteus) een belangrijke rol.

 


Factoren die een rol spelen bij de vorming van Nierstenen:

 

  1. Dieet
    Calcium: De meeste stenen bevatten calcium welke ontstaan door een te hoog calciumgehalte in de urine. Dit calcium komt niet zozeer in de urine terecht door calciumrijk voedsel maar door factoren die direct of indirect de uitscheiding van calcium naar de urine bevorderen (zoals zout, eiwitten  koolhydraten en parathormoon).
    Oxalaat: Vormt met calcium wheweliet en weddeliet en zit in vele voedingsstoffen (zoals: thee, cola, witte wijn, rabarber, aardbeien, frambozen, tomaten, chocolade, noten, bieten spinazie…)
    Calcium vormt in de darmen een complex met oxalaat en voorkomt zo dat oxalaat in de nieren terecht komt, waardoor er geen kristallen gevormd kunnen worden.
    Citroenzuur: Ondermeer aanwezig in citrusvruchten. Gaat de vorming van stenen tegen.
    Urinezuur: Bij een verhoogd gehalte aan urinezuur in de urine (hyperuricosurie) kunnen er ook nierstenen ontstaan. Urinezuur is afkomstig van purines die aanwezig zijn in cellulair materiaal: proliferatie van lichaamscellen, voedingsmiddelen (zoals: vlees, zeevruchten, orgaanvlees, linzen, gevogelte…)

     

  2. Urineweginfecties
    Veroorzaken vaak fosfaatstenen zoals apatiet, brushiet, struviet en eventueel whitlockiet.

     

  3. Stofwisselingsstoornissen
    Hierbij zijn er enzymdefecten of transportdeffecten die kunnen leiden tot een verhoogde concentratie van een metaboliet waardoor de oplosbaarheid overschreden wordt en er kristallen gevormd kunnen worden:

 

Samenstelling nierstenen

Enkele Nederlandse gegevens: mensen hebben met stenen te maken resp. te maken gehad en ca. 175.000 lopen er onbewust mee rond.

Waarvan:
1. 30-35% nierstenen
2. Ca. 60% ureterstenen
3. Rest blaasstenen
4. Verhouding man : vrouw = ca. 2 : 1
5. Voorkomen bij volwassenen = 4.4%
6. Voorkomen van "stille stenen" = 1.1%

 

Om de samenstelling van de steen vast te stellen wordt op de afdeling Klinische Chemie gebruik gemaakt van röntgendiffractieanalyse.

Foliumzuur en Vitamine B12

Eén van de speerpunten van de afdeling klinische chemie is het 1-koolstof metabolisme. Belangrijke biomarkers binnen dit metabolisme zijn foliumzuur, vitamine B12 en homocysteïne.

 

Koolstof-metabolisme

 

Vitamine B12 deficiëntie

Een tekort aan vitamine B12 gaat veelal gepaard met vermoeidheid en neurologische klachten zoals tinteling in vingers en tenen. Het vaststellen van een tekort aan vitamine B12 kan doormiddel van een aantal diagnostische testen.

 

Vitamine B12

Vitamine B12 gehalte in bloed. Bij een waarde <148 pmol/L in combinatie met duidelijke klinische klachten is de kans groot dat er sprake is van een vitamine B12 tekort.

 

Actief B12

Vitamine B12 gebonden aan transcobalamine II (holotranscobalamine). Deze test heeft een betere diagnostische sensitiviteit dan vitamine B12 voor het opsporen van een B12 tekort (actief B12 <32 pmol/L).

 

Transcobalamine

Specifieke marker voor de onverzadigde bindingscapaciteit van het vitamine B12 transporteiwit transcobalamine.

 

Methylmalonzuur (MMA)

Specifieke test voor het aantonen van een vitamine B12 tekort op cellulair niveau. Aanbevolen ter bevestiging van een vitamine B12 tekort indien B12<300 pmol/L of actief B12<32 pmol/L.

 

Homocysteïne

Sensitieve test voor het opsporen van o.a. een vitamine B12 of foliumzuur tekort op cellulair niveau. Homocysteïne is niet specifiek voor een B12 tekort.

 

Foliumzuur

Test meet het folaat gehalte in het bloed of erytrocyten. Deze test wordt vaak in combinatie met het vitamine B12 aangevraagd om de oorzaak van een macrocytaire anemie te verklaren.

 

Vragen?
Voor inhoudelijke vragen over bovengenoemde biomarkers kunt u contact opnemen met: mw. Dr. S.G. Heil. Telefoon 010 70 33493 of via e-mail s.heil@erasmusmc.nl.

 

Bloedtransfusie

Voor een consult met de Bloedtransfusiedienst kunt u op werkdagen tussen 09:00 - 17:00 uur contact opnemen met:

 

Consult Bloedtransfusie
Consulten aangaande Bloedtransfusie lopen niet via de Consultzoemer.
Voor consulten Bloedtransfusie dient overdag (ma-vrij 09:00-17:00 uur) contact opgenomen te worden met de Bloedtransfusiedienst:

 

- tel: 06-39012510 of intern 40327
bloedtransfusiedienst@erasmusmc.nl

 

Buiten kantoortijden en in het weekeinde en op feestdagen dient contact opgenomen te worden met de achterwacht Klinische Chemie via de receptie.

 

Leden bloedtransfusiedienst
De bloedtransfusiedienst van het Erasmus MC bestaat uit de volgende leden:

- Prof. Dr. Y.B. de Rijke, afdelingshoofd
- Dr. H. Russcher, Laboratoriumspecialist Klinische Chemie
- Dr. P.A.W. te Boekhorst, internist-hematoloog/transfusiespecialist
- Dr. E.J. Huisman, kinderarts-hematoloog/transfusiespecialist

Triallab

Het Triallab van de afdeling Klinische Chemie ondersteunt onderzoekers bij het afnemen van monsters, de pre-analytische verwerking van lichaamsvloeistoffen, het opzetten van biobanken, het analyseren van bepalingen voor wetenschappelijk onderzoek en het uitvoeren van commerciële studies. Bij het opzetten en uitvoeren van diagnostische studies en bijzondere bepalingen kan het Triallab adviseren of als partner deelnemen. Voor specifiek advies zijn de laboratoriumspecialisten klinische chemie beschikbaar. De afdeling is ISO-gecertificeerd, de biobank coördinator is in het bezit van het BROK-certificaat en er wordt gewerkt volgens IATA en GLP-regels. Alle opslagkasten zijn aangesloten op een 24/7 temperatuurbewakingssysteem, waarvan de rapportage opgevraagd kan worden.

Uiteraard kunt u met vragen altijd terecht bij het Triallabteam via telefoonnummer 010-7031472 of emailadres trial.lab@erasmusmc.nl

Aanmelden studie
Het aanmelden van een studie bij het triallab, of opvragen van informatie, kan via het emailadres trial.lab@erasmusmc.nl. U krijgt een Intakeformulier toegestuurd waarop u uw wensen kenbaar kunt maken. Aan de hand van het intakeformulier wordt een prijsopgave samengesteld, deze ontvangt u binnen 3 weken. Indien advies of aanvullende informatie nodig is wordt voorafgaand  een afspraak voor een gesprek met de onderzoeker gemaakt. Als de prijsopgave akkoord is bevonden, worden de werkzaamheden ingepland. Voor een standaard studie hebben we drie weken nodig om de start van de studie voor te bereiden. U ontvangt, indien van toepassing, een bloedafnameformulier voor de betreffende studie, dat u aan de studiedeelnemer mee kunt geven. De studiedeelnemer meldt zich bij de bloedafname, het materiaal wordt afgenomen en doorgestuurd naar het Triallab waar de pre-analyse plaatsvindt, gevolgd door aliquotering, analyses, opslag en/of verzending. Uiteraard verzorgt het Triallab ook de codering van de samples.

Contact

Contactgegevens afdelingssecretariaat

Bezoekadres
Erasmus MC
Dr. Molewaterplein 40
3015 GD  Rotterdam

Tel: 010-7035514 (Frontservice)
Fax: 010-7032796

Afdelingshoofd Prof. Dr. Y.B. de Rijke
Tel.nr. secretaresse afdelingshoofd: 010-7033543

Tel.nr. secretariaat algemeen: 010-7032433
Tel.nr. secretariaat farmacogenetica: 010-7035284

Postadres
Erasmus MC
Afdeling Klinische Chemie, NB-415
Postbus 2040
3000 CA  Rotterdam