Lof der Geneeskunst

• Opening Lof der Geneeskunst en introductie van het thema
• Hub Zwart laat zien hoe DNA-onderzoek sinds de ontrafeling van het menselijk genoom onze kijk op de mens heeft veranderd.
• Ype Elgersma laat zien hoe genetisch onderzoek helpt om ziekten beter te begrijpen, op te sporen en wanneer mogelijk te behandelen.
• Sam Riedijk gaat in op de ethische grenzen van nieuwe DNA-technieken, en welke waarden daarbij voor de samenleving belangrijk zijn. 
• Afsluiting
• Receptie 

Afgewisseld met muziek-, dans-, en circusoptredens door studenten van Codarts

DNA is goed te vergelijken met een taal. De letters vormen woorden, de woorden vormen zinnen, en samen vertellen ze iets over hoe je lichaam is opgebouwd, werkt en reageert. We leren de taal van DNA steeds beter lezen. Elke dag doen onderzoekers nieuwe ontdekkingen die ons helpen om meer te begrijpen over erfelijkheid, ziekte en behandeling. Tijdens Lof der Geneeskunst ontdek je hoe DNA-onderzoek ons helpt om beter naar je lichaam te luisteren. En hoe we met nieuwe technieken zoals CRISPR zelfs foutjes in die taal kunnen aanpassen. 

We kijken met onderzoekers Ype Elgersma, Hub Zwart en Sam Riedijk hoe DNA-onderzoek in de afgelopen decennia is doorgedrongen in het Erasmus MC en de samenleving. Het ligt aan de basis van fundamentele ontdekkingen in het laboratorium, nieuwe toepassingen in de diagnostiek en talloze innovatieve behandelingen. Genetisch onderzoek heeft de geneeskunde ingrijpend veranderd, en zal dat blijven doen.    

Tegelijkertijd roept DNA-onderzoek ook nieuwe vragen op. Wat betekent die groeiende kennis voor de samenleving? Kijken we anders naar onszelf? En als we steeds meer kunnen, hoe ver willen we dan gaan? Willen we DNA alleen begrijpen, of ook aanpassen? Tijdens Lof der Geneeskunst laten onderzoekers van het Erasmus MC en de Erasmus Universiteit Rotterdam zien hoe ze samen met maatschappelijke partners antwoorden zoeken op deze vragen. 

Hub Zwart, hoogleraar filosofie (Erasmus Universiteit Rotterdam), neemt het publiek mee naar 26 juni 2000: de dag waarop het menselijk genoom voor het eerst werd gepresenteerd vanuit het Witte Huis. Welke verwachtingen waren er toen rond DNA? En hoe kijken we daar nu op terug? Hij staat stil bij hoe DNA-onderzoek onze kijk op de mens heeft veranderd. Want als DNA iets zegt over wie wij zijn, verandert nieuwe kennis over DNA ook de manier waarop we naar onszelf kijken. 

Ype Elgersma, hoogleraar moleculaire neurobiologie (Erasmus MC), laat zien wat DNA-onderzoek betekent voor de gezondheidzorg. Van de 8.000 verschillende zeldzame aandoeningen, heeft 80% een genetische oorzaak. Doordat we DNA nu beter begrijpen, leren we hoe genetische aandoening ontstaan en begrijpen we de biologische mechanismen achter de ziekten. De ontwikkelingen bevinden zich in een stroomversnelling: waar we vroeger alleen konden vaststellen welke afwijking in het DNA zat, kunnen we in sommige gevallen ook iets doen met die kennis. Nieuwe technieken maken het mogelijk om genetische fouten te verminderen of zelfs te repareren.  

Sam Riedijk, medisch psycholoog, universitair hoofddocent en projectleider van DNA-dialogen (Erasmus MC), ziet in haar werk hoe keuzes rondom zwangerschappen veranderen door technologische veranderingen in DNA-onderzoek. Vooral de technologie CRISPR-Cas, waarmee DNA van embryo's kan worden aangepast, brengt morele dilemma's met zich mee. Wat gaan we hier wel mee doen en wat niet?  Met DNA-Dialogen heeft Sam onderzocht wat de waarden en perspectieven zijn van burgers, patiënten, journalisten en beleidsmakers. 

Bekijk hier de vorige edities van Lof der Geneeskunst terug

2025: Gezonde planeet, gezonde mens.

Op zoek naar balans.

 

2024: De spreekkamer van de toekomst

Welkom in het team!

 

2023: Match voor het leven 

Orgaantransplantatie nu en in de toekomst