target menu
 

DPYD / DPD

Capacetabine, 5-FU

DPYD is het gen dat codeert voor dihydropyrimidine dehydrogenase (DPD).

Bepaling
DPYD genotypering
Varianten: *2A, *13, 2846A>T, 1236G>A  

Klinische informatie
DPD is betrokken bij het metabolisme van 5-FU, capecetabine en tegafur. Een verlaagde DPD activiteit geeft risico op ernstige bijwerkingen bij gebruik van 5-FU, capecitabine of tegafur, zoals arrhytmieeen en myelosupressie, en kan leiden tot overlijden van de patiënt.

In de Caucische populatie heeft ongeveer 3-5% van de bevolking een intermediaire DPD activiteit, en 0.2% een volledige DPD deficiëntie. Het meest voorkomende variant allel is het *2A, dat codeert voor inactief DPD. Het heeft een minor allelfrequentie (MAF) van 2% in de Caucasische bevolking. Sensitiviteit van DPYD*2A voor toxiciteit is 5.5% met ene positief voorspeleldne warde van 46%. De frequentie in de Aziatische en Afrikaanse bevolking is lager. Andere klinisch relevante polymorfismen zijn het *13 allel (c.1679T>G rs55886062; MAF = 0.1%: geen activiteit), de SNP 2846A>T (rs67376798; MAF=1%: verminderde activiteit) en de SNP 1236G>A (rs56038477; MAF=1.4%: verminderde activiteit)

Betrokken geneesmiddelen (o.a.)
5-FU, capecitabine, tegafur

Methode
Taqman en PCR-RFLP (duplo-bepaling)

Materiaal
EDTA-bloed (4 mL). Opslag in koelkast (max 4 dagen), verzenden kan bij kamertemperatuur.

Uitkomst van de test
Activiteitsscore: een optelsom van active (waarde 1), inactieve (waarde 0) en verminderd actieve allelen (waarde 0.5).

Activiteitsscore 2.0:  
NORMAAL metabolisme (*2A, *13, 2846A>T, 1236G>A, allen afwezig)

Activiteitsscore 1.5:  
INTERMEDIAIR metabolisme (2846AT of 1236GA heterozygoten)

Activiteitsscore 1.0:  
INTERMEDIAIR metabolisme (2846TT, 1236AA, 2646AT/1236GA compound heterozyoot, *1/*2A en *1/*13 heterozygoten)

Activiteitsscore 0.5:
TRAAG metabolisme (2846AT/*2A, 1236GA/*2A, 2846AT/*13, 1236GA/*13)  

Activiteitsscore 0.0:  
TRAAG metabolisme (*2A/*2A, *2A/*13, *13/*13) 

Referentiewaarden
95%   NORMAAL metabolisme
2-5% INTERMEDIAIR metabolisme
0.2% TRAAG metabolisme

Interpretatie en consequenties voor therapie:
Activiteitsscore 2.0:   standaard dosering
Activiteitsscore 1.5:   75% van standaard
Activiteitsscore 1.0:   50% van standaard
Activiteitsscore 0.5:   overweeg alternatief  
Activiteitsscore 0.0:   overweeg alternatief 

(bron: KNMP-Kennisbank; 14-12-2015).

Gevoeligheid en beperkingen
De aanwezigheid van andere (minder frequent voorkomende) variant allelen kan niet worden uitgesloten. Een negatieve bevinding voor de onderzochte SNPs sluit een lage DPYD activiteit dus niet uit.

Bepalingsfrequentie:
2x per week (dinsdag/donderdag).
Indien maandag binnen, uitslag woensdag voor 14:00 bekend.
Indien woensdag binnen, uitslag vrijdag voor 14:00 bekend

Literatuur:

Translating DPYD genotype into DPD phenotype: using the DPYD gene activity score.
Henricks LM 1,2, Lunenburg CA 3, Meulendijks D 1,2, Gelderblom H 3, Cats A 4, Swen JJ 5, Schellens JH 1,2,6, Guchelaar HJ 5.
Pharmacogenomics. 2015;16(11):1277-86. doi: 10.2217/pgs.15.70. Epub 2015 Aug 12.

 

(RvS 30-03-2016)