Klinische Genetica Laboratorium

Het klinische laboratorium van het Erasmus MC verricht diagnostiek naar erfelijke en genetische ziekten, met de volgende drie expertisegebieden:

• Genoomdiagnostiek oncogenetica:
  Erfelijke vormen van kanker, tumorsyndromen, en verkregen afwijkingen bij hematologische maligniteiten
• Genoomdiagnostiek aanleg & ontwikkeling:
  Alle andere genetische aandoeningen, prenataal en postnataal (waaronder aangeboren afwijkingen en cardiovasculaire, metabole, neurologische aandoeningen) en reproductieve genetica
• Genetische Metabole en Enzymdiagnostiek
  Metabole aandoeningen

Aanvullende informatie over ons laboratorium:

• Ons laboratorium is ISO15189 (M105) geaccrediteerd. De verrichtingen die onder onze accreditatie vallen vind u hier
• Onze laboratoriumspecialisten zijn geregistreerd bij de VKGL (Vereniging Klinisch Genetische Laboratoria), NVKC (Nederlandse Vereniging Voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde) en/of European Board of Medical Genetics
• Als academisch laboratorium werken we intensief samen met toonaangevende onderzoeksgroepen om innovaties sneller te vertalen naar diagnostiek die direct van waarde zijn voor patiëntenzorg
• Klinische Genetica is een vakgebied dat zich snel ontwikkelt. Het laboratorium is leidend in het direct implementeren van nieuwe ontwikkelingen in het diagnostische traject. Lees hierover meer bij het aandachtsgebied Translationele genetische diagnostiek

Op onderstaande aanvraagformulieren zijn de algemene voorwaarden van toepassing. Deze kunt u vinden op de landingspagina Laboratoriumdiagnostiek van het Erasmus MC. 

Onze interne aanvraagformulieren vindt u op intranet (Agora). Log hier eerst in en klik vervolgens op aanvraagformulieren.

Genoomdiagnostiek

• Cytogenetisch onderzoek
  Prenataal Cytogenetisch Onderzoek (pdf, digitaal invulbaar)
  Postnataal Cytogenetisch Onderzoek (pdf, digitaal invulbaar)
  Tumorcytogenetisch Onderzoek (pdf, digitaal invulbaar)
  
  
• DNA- en sequencing-onderzoek
  Next Generation Sequencing (pdf, digitaal invulbaar)
  Instructie HPO aanvragen (pdf)
  DNA onderzoek (pdf, digitaal invulbaar)
  NIPT cellfree DNA (pdf, digitaal invulbaar)
  
  
• Metabool, enzym en functioneel onderzoek
  Metabool / Basisdiagnostiek (pdf, digitaal invulbaar)
  Diagnostisch Enzym, Functioneel en RNA Genetisch Onderzoek (pdf, digitaal invulbaar)
  
  
• Engelstalige formulieren
  Functional Genetic Analysis Request Form (pdf, digitally fillable)
  Request Form Laboratory Clinical Genetics (pdf, digitally fillable)
  
  

Informed consent by Whole Genome Sequencing (WGS). 
Bij het aanvragen van WGS-gebaseerde diagnostiek is informed consent van de patiënt vereist in verband met de kans op een nevenbevinding. Gebruik hiervoor het toestemmingsformulier uitgebreid DNA-onderzoek hieronder. Voor meer informatie zie: Informatie uitgebreid DNA-onderzoek. Ondersteunend informatiemateriaal is tevens beschikbaar via VKGN. 

Toestemmingsformulieren uitgebreid DNA-onderzoek (per taal)

• Nederlands
• Engels
• Arabisch
• Turks

Patiëntinformatie:
Informatie uitgebreid DNA onderzoek - Patiënt NL

Om een goede uitslag te kunnen garanderen is het noodzakelijk dat het materiaal:

• Goed wordt afgenomen
• Bij de juiste temperatuur wordt bewaard
• Goed verpakt en getransporteerd wordt

Daarvoor zijn Afname- en verzendinstructies (pdf) opgesteld.

Voor de verschillende onderzoeken hanteren we de volgende uitslagtermijnen:

• Genoomdiagnostiek (prenataal en postnataal): 2 tot 8 weken*, **
• Genetische Metabole Diagnostiek: maximaal 5 weken
• Genetische Enzymdiagnostiek: afhankelijk van het onderzoek; 2 tot 12 weken*
• Diagnostische Functionele Genetica: afhankelijk van het onderzoek; 2 tot 16 weken

* Spoedindicatie: 2 werkdagen tot 2 weken (spoedWGS prenataal: 9-18 dagen; spoedWGS postnataal maximaal 24 dagen)
**WGS: 12 weken (m.u.v. Clinical Genome analyses: 17 weken)

Voor meer specifieke informatie: zie uitslagtermijnen (pdf)

Voor alle informatie over onze laboratoriumdiagnostiek verwijzen wij u naar de overzichtspagina Laboratoriumdiagnostiek van het Erasmus MC. Op deze pagina vindt u uitgebreide informatie over onze aanbod in de bepalingenwijzer, evenals bijbehorende voorwaarden en tarieven, de benodigde aanvraagformulieren en instructies voor het correct en veilig opsturen van materiaal naar ons laboratorium. 

Meer informatie per aandachtsgebied vindt u hieronder en op de website van de Vereniging Klinische Genetica Nederland.

• Bent u verwijzer en heeft u een vraag over de verwijzing van uw patiënt? Bezoek onder verwijzers website
• Bent u patiënt en wilt u meer weten over het specialisme Klinische Genetica? Bezoek de website voor patiënten 

Wij bieden een breed palet aan genoomdiagnostiek, variërend van single genes, targeted next generation (NGS) en whole genome / exome sequencing (WGS/WES). U kunt ook aanvragen indienen op aandoening of indicatie.

Bij de bewegingsstoornissen- en neuro-degeneratiepanels wordt tevens een analyse van repeat-expansies uitgevoerd. Een overzicht van de geteste aandoeningen en genen vindt u in de onderstaande tabel onder ''Movement disorders'' en Neurodegeneration''. De repeat regio's in deze genen worden bij alle aanvragen voor deze panels standaard onderzocht; u hoeft dit niet apart aan te vragen'. 

Raadpleeg de onderstaande tabel voor meer informatie over de tests die we aanbieden, inclusief technische informatie en overzichten van genen.

Whole Genome Sequencing (WGS) short read

Next Generation		Technical information and overview genes
Amyloidosis		Info file v4
Aneurysm		Info file v16
Autoinflammatory diseases		Info file v10
Cardiomyopathy		Info file v15
Cardiomyopathy children		Info file v7
Ceroïdlipofuscinosis (CLN)		Info file v4
Cholestase and liver failure		Info file v1
Ciliopathy		Info file v17
Clinical Genome		Info file v5
Collagenopathy		Info file v6
Congenital Heart Defects (CHD)		Info file v11
Craniosynostosis		Info file v12
Disorders of Sex Development (DSD)		Info file v15
DNA repair		Info file v5
Epilepsy		Info file v14
Familial Hemophagocytic Lymphohistiocytosis (fHLH)		Info file v7
Female Infertility		Info file v1
Hearing impairment		Info file v18
Hereditary Congenital Defects		Info file v11
Idiopathic Pulmonary Fibrosis (IPF)		Info file v13
Intellectual disability		Info file v21
Kidney abnormalities		Info file v5
Limb anomaly		Info file v7
Male infertility		Info file v3
Metabolic disorders		Info file v17
Multiple congenital anomaly		Info file v19
Neuro-inflammatory diseases		Info file v2
Neuronal migration disorder		Info file v16
Noonan / RASopathies (postnatal)		Info file v7
Oncogenetics		Info file v11
Orofacial Cleft		Info file v5
Pancreatitis		Info file v6
Parkinson		Info file v8
Phosphate handling		Info file v4
Preconception Carrier Test (PCT)		Info file v3
Premature Ovarian Insufficiency		Info file v1
Prenatal		Info file v11
Primary Immunodeficiency Disorders (PID)		Info file v18
Pulmonary Arterial Hypertension		Info file v4
Severe Combined Immune Deficiency (SCID)		Info file v9
Skeletal Dysplasia		Info file v12
Very early onset inflammatory bowel disease congenital diarrhea (Early-onset enteropathy)		Info file v9
Vision disorders		Info file v18

Whole Genome Sequencing (WGS) Long read

Movement disorders		Info file v17 Movement disorder repeat expansies v1
Neudegeneration		Info file 13 Neurodegeneration repeat expansies v1

Targeted NGS panels

BAP1 tumor predisposition syndrome		Info file v1
Birt hogg dube syndrome		Info file v1
Cylindromatose		Info file v1
Cystic fibrosis		Info file v3
DICER1 syndrome		Info file v1
Hereditary breast and ovarian cancer		Info file v6
Hereditary diffuse gastric cancer		Info file v1
Hereditary leiomyomatosis and renal cell cancer		Info file v1
Hereditary pancreatic cancer		Info file v4
Hereditary Prostate Cancer		Info file v3
Legius syndroom		Info file v3
Li-fraumeni syndrome		Info file v1
Multiple Meningiomatosis		Info file v3
Multiple Schwannomatosis		Info file v5
Neurofibromatosis type 1 + Legius syndroom		Info file v3
Neurofibromatosis type 2		Info file v3
Paraganglioma and pheochromocytoma		Info file v1
Paraganglioma		Info file v1
Peripheral nerve sheath tumor		Info file v1
PTEN related disorders		Info file v1
Rhabdoid tumor predisposition syndrome		Info file v1
Tuberous sclerosis complex		Info file v3
Von hippel lindau syndrome		Info file v1

Discontinued targeted panels

These targeted panels are no longer offered in our lab and are replaced with NGS exome sequencing + gene package for filtering.

Next Generation Sequencing Panels

Next Generation Sequencing Panels	Technical information and overview genes	Replaced by exome sequencing gene package (see above):
Ataxia	Info file v1	Movement disorders
Autism	Info file v5.2	Intellectual disability
Cardiomyopathy	Info file v6	Cardiomyopathy
Ceroïdlipofuscinose (CLN)	Info file v1	Ceroïdlipofuscinose (CLN)
Ciliopathie, incl. Bardet Biedl syndroom	Info file v1	Ciliopathy
Dementie, incl. FTD/ALS	Info file v1	Neurodegeneration
Hereditary Breast Cancer	Info file v1.2	Hereditary breast and ovarian cancer
Hereditary Ovarian Cancer	Info file v1.1	Hereditary breast and ovarian cancer
Neurodegeneration with Brain Iron Accumulation (NBIA))	Info file v1	Neurodegeneration
Neuronal migration disorder	Info file v2	Neuronal migration disorder
N.G.S. Targeted NF1	Info file v1	NF1 + Legius
Noonan / RASopathies (prenatal)	Info file v4	Prenatal
Parkinson/parkinsonisme	Info file v1	Movement disorders / Neurodegeneration
Paroxismale dyskinesie	Info file v1	Movement disorders

Raadpleeg de onderstaande tabel voor oudere versies over de tests die we aanbieden, inclusief technische informatie en overzichten van genen.

Whole Genome Sequencing (WGS) Long read
Movement disorders		Info file v17 Movement disorder repeat expansies v1
Neudegeneration		Info file 13 Neurodegeneration repeat expansies v1
Targeted NGS panels
BAP1 tumor predisposition syndrome		Info file v1
Birt hogg dube syndrome		Info file v1
Cylindromatose		Info file v1
Cystic fibrosis		Info file v2 Info file v1
DICER1 syndrome		Info file v1
Hereditary breast and ovarian cancer		Info file v5 Info file v4 Info file v3.1 Info file v2
Hereditary diffuse gastric cancer		Info file v1
Hereditary leiomyomatosis and renal cell cancer		Info file v1
Hereditary pancreatic cancer		Info file v3 Info file v2.1 Info file v2
Hereditary Prostate Cancer		Info file v2 Info file v1.4 Info file v1.3 Info file v1.2 Info file v1.1 Info file v1
Legius syndroom		Info file v2 Info file v1
Li-fraumeni syndrome		Info file v1
Multiple Meningiomatosis		Info file v2
Multiple Schwannomatosis		Info file v4 Info file v3 Info file v1.1 Info file v1
Neurofibromatosis type 1 + Legius syndroom		Info file v2 Info file v1
Neurofibromatosis type 2		Info file v2 Info file v1.1 Info file v1
Paraganglioma and pheochromocytoma		Info file v1
Paraganglioma		Info file v1
Peripheral nerve sheath tumor		Info file v1
PTEN related disorders		Info file v1
Rhabdoid tumor predisposition syndrome		Info file v1
Tuberous sclerosis complex		Info file v2 Info file v1.1 Info file v1
Von hippel lindau syndrome		Info file v1
Discontinued targeted panels These targeted panels are no longer offered in our lab and are replaced with NGS exome sequencing + gene package for filtering.
Next Generation Sequencing Panels	Technical information and overview genes	Replaced by exome sequencing gene package (see above):
Ataxia	Info file v1	Movement disorders
Autism	Info file v5.1 Info file v5 Info file v4 Info file v3.1 Info file v3 Info file v2.2 Info file v2.1 Info file v2 Info file v1	Intellectual disability
Cardiomyopathy	Info file v5 Info file v4 Info file v3	Cardiomyopathy
Ceroïdlipofuscinose (CLN)	Info file v1	Ceroïdlipofuscinose (CLN)
Ciliopathie, incl. Bardet Biedl syndroom	Info file v1	Ciliopathy
Dementie, incl. FTD/ALS	Info file v1	Neurodegeneration
Hereditary Breast Cancer	Info file v1.1 Info file v1	Hereditary breast and ovarian cancer
Hereditary Ovarian Cancer	Info file v1.1 Info file v1	Hereditary breast and ovarian cancer
Neurodegeneration with Brain Iron Accumulation (NBIA))	Info file v1	Neurodegeneration
Neuronal migration disorder	Info file v1	Neuronal migration disorder
N.G.S. Targeted NF1	Info file v1	NF1 + Legius
Noonan / RASopathies (prenatal)	Info file v3 Info file v2 Info file v1.3 Info file v1.2 Info file v1.1 Info file v1	Prenatal
Parkinson/parkinsonisme	Info file v1	Movement disorders / Neurodegeneration
Paroxismale dyskinesie	Info file v1	Movement disorders

 

Discontinued Whole Genome sequencing + gene package for filtering
Next Generation		Technical information and overview genes
Amyloidosis		Info file v3 Info file v2 Info file v1.1 Info file v1.2 Info file v1
Aneurysm		Info file v15 Info file v14 Info file v13 Info file v12 Info file v11 Info file v10.1 Info file v10 Info file v9 Info file v8 Info file v7 Info file v6.1 Info file v6 Info file v5 Info file v4 Info file v3.1 Info file v3 Info file v2 Info file v1
Autoinflammatory diseases		Info file v9 Info file v8 Info file v7 Info file v6 Info file v5.1 Info file v5 Info file v4 Info file v3 Info file v2 Info file v1
Cardiomyopathy		Info file v14 Info file v13 Info file v12 Info file v11.1 Info file v11 Info file v10 Info file v9 Info file v8.1 Info file v8 Info file v7 Info file v6
Cardiomyopathy children		Info file v5 Info file v4 Info file v2 Info file v1
Ceroïdlipofuscinosis (CLN)		Info file v3 Info file v2 Info file v1.6 Info file v1.5 Info file v1.4 Info file v1.3 Info file v1.2 Info file v1.1 Info file v1
Ciliopathy		Info file v16 Info file v15 Info file v14 Info file v13 Info file v12 Info file v11 Info file v10 Info file v9 Info file v8 Info file v7 Info file v6 Info file v5.1 Info file v5 Info file v4 Info file v3 Info file v2.1 Info file v2 Info file v1
Clinical Genome		Info file v4 Info file v3
Collagenopathy		Info file v5 Info file v4 Info file v3 Info file v2 Info file v1.1 Info file v1
Congenital Heart Defects (CHD)		Info file v10 Info file v9 Info file v8 Info file v7 Info file v6.3 Info file v6.2 Info file v6.1 Info file v6 Info file v5 Info file v4.1 Info file v4 Info file v3 Info file v2 Info file v1.1
Craniosynostosis		Info file v11 Info file v10 Info file v9 Info file v8 Info file v7 Info file v6 Info file v5 Info file v4 Info file v3.1 Info file v3 Info file v2.2 Info file v2.1 Info file v2 Info file v1.1 Info file v1
Disorders of Sex Development (DSD)		Info file v14 Info file v13 Info file v12 Info file v11 Info file v10.2 Info file v10.1 Info file v10 Info file v9 Info file v8.1 Info file v8 Info file v7 Info file v6 Info file v5.1 Info file v5 Info file v4 Info file v3
DNA repair		Info file v4 Info file v3 Info file v2 Info file v1
Epilepsy		Info file v13 Info file v12 Info file v11 Info file v10 Info file v9 Info file v8 Info file v7 Info file v6 Info file v5.1 Info file v5 Info file v4.1 Info file v4 Info file v3 Info file v2.1 Info file v2 Info file v1
Familial Hemophagocytic Lymphohistiocytosis (fHLH)		Info file v6 Info file v5 Info file v4 Info file v3.1 Info file v3 Info file v2 Info file v1.1 Info file v1
Hearing impairment		Info file v17 Info file v16 Info file v15 Info file v14 Info file v13 Info file v12 Info file v11 Info file v10 Info file v9 Info file v8 Info file v7 Info file v6.1 Info file v6 Info file v5 Info file v4 Info file v3.1 Info file v3 Info file v2
Hereditary Congenital Defects		Info file v10 Info file v9 Info file v8 Info file v7 Info file v6 Info file v5.3 Info file v5.2 Info file v5.1 Info file v5 Info file v4.1 Info file v4 Info file v3.1 Info file v2
Idiopathic Pulmonary Fibrosis (IPF)		Info file v12 Info file v11 Info file v10 Info file v9 Info file v8 Info file v7 Info file v6 Info file v5.1 Info file v5 Info file v4.2 Info file 4.1 Info file v4 Info file v3 Info file v2 Info file v1.1 Info file v1
Intellectual disability		Info file v20 Info file v19 Info file v18 Info file v17 Info file v16 Info file v15 Info file v14 Info file v13 Info file v12 Info file v11 Info file v10 Info file v9.1 Info file v9 Info file v8.1 Info file v8 Info file v7 Info file v6 Info file v5.1 Info file v5 Info file v4
Kidney abnormalities		Info file v4 Info file v3 Info file v2 Info file v1
Limb anomaly		Info file v6 Info file v5 Info file v4 Info file v3 Info file v2 Info file v1
Male infertility		Info file v2 Info file v1
Metabolic disorders		Info file v16 Info file v15 Info file v14 Info file v13 Info file v12 Info file v11 Info file v10 Info file v9 Info file v8 Info file v7 Info file v6 Info file v5.1 Info file v5 Info file 4.1 Info file v4 Info file v3 Info file v2 Info file v1.1
Movement disorders		Info file v16 Info file v15 Info file v14 Info file v13 Info file v12 Info file v11 Info file v10.1 Info file v10 Info file v9 Info file v8 Info file v7 Info file v6.1 Info file v6 Info file v5 Info file v4 Info file v3.1 Info file v3 Info file v2 Info file v1
Multiple congenital anomaly		Info file v18 Info file v17 Info file v16 Info file v15 Info file v14 Info file v13 Info file v12 Info file v11 Info file v10 Info file v9 Info file v8.1 Info file v8 Info file v7.1 Info file v7 Info file v6 Info file v5 Info file v4.1 Info file v4 Info file v3
Neurodegeneration		Info file v12 Info file v11 Info file v10 Info file v9 Info file v8 Info file v7 Info file v6.1 Info file v6 Info file v5.1 Info file v5 Info file v4.1 Info file v4 Info file v3 Info file v2.1 Info file v2 Info file v1
Neuro-inflammatory diseases		Info file v1
Neuronal migration disorder		Info file v15 Info file v14 Info file v13 Info file v12 Info file v11 Info file v10 Info file v9 Info file v8 Info file v7 Info file v6.1 Info file v6 Info file v5.1 Info file v5 Info file v4 Info file v3 Info file v2.1 Info file v2 Info file v1
Noonan / RASopathies (postnatal)		Info file v6 Info file v5 Info file v4 Info file v3 Info file v2 Info file v1.3 Info file v1.2 Info file v1.1 Info file v1
Oncogenetics		Info file v10 Info file v9 Info file v8 Info file v7 Info file v6 Info file v5 Info file v4.1 Info file v4 Info file v3.1 Info file v3 Info file v2.2 Info file v2.1 Info file v2 Info file v1.1 Info file v1
Orofacial Cleft		Info file v4 Info file v3 Info file v2 Info file v1
Pancreatitis		Info file v5 Info file v4 Info file v3 Info file v2 Info file v1.3 Info file v1.2 Info file v1.1 Info file v1
Parkinson		Info file v7 Info file v6 Info file v5 Info file v4 Info file v3 Info file v2.1 Info file v2 Info file v1.3 Info file v1.2 Info file v1.1 Info file v1
Phosphate handling		Info file v3 Info file v2 Info file v1
Preconception Carrier Test (PCT)		Info file v2 Info file v1
Prenatal		Info file v10 Info file v9 Info file v8 Info file v7 Info file v6 Info file v5 Info file v4 Info file v3 Info file v2 Info file v1
Primary Immunodeficiency Disorders (PID)		Info file v17 Info file v16 Info file v15 Info file v14 Info file v13 Info file v12 Info file v11 Info file v10 Info file v9 Info file v8 Info file v7 Info file v6.1 Info file v6 Info file v5.1 Info file v5 Info file v4 Info file v3 Info file v2.1 Info file v2
Pulmonary Arterial Hypertension		Info file v3 Info file v2 Info file v1.4 Info file v1.3 Info file v1.2 Info file v1.1 Info file v1
Severe Combined Immune Deficiency (SCID)		Info file v8 Info file v7 Info file v6 Info file v5 Info file v4 Info file v3.1 Info file v3 Info file 2 Info file v1.1
Skeletal Dysplasia		Info file v11 Info file v10 Info file v9 Info file v8 Info file v7 Info file v6 Info file v5 Info file v4 Info file v3 Info file v2.2 Info file v2.1 Info file v2 Info file v1
Very early onset inflammatory bowel disease congenital diarrhea (Early-onset enteropathy)		Info file v8 Info file v7 Info file v6 Info file v5.2 Info file v5.1 Info file v5 Info file v4 Info file v3.1 Info file v3 Info file v2 Info file v1
Vision disorders		Info file v17 Info file v16 Info file v15 Info file v14 Info file v13 Info file v12 Info file v11 Info file v10 Info file v9 Info file v8 Info file v7 Info file v6.1 Info file v6 Info file v5 Info file v4 Info file v3.1 Info file v3 Info file v2

Preconceptie Dragerschapsonderzoek (PDO) voor hoog risicogroepen 
Sinds 2025 is bij de afdeling Klinische Genetica bij het Erasmus MC een brede preconceptie dragerschapstest mogelijk voor koppels met verhoogd risico op een autosomaal recessief overervende aandoening. Autosomaal recessief wil zeggen dat iemand van beide ouders een aanleg geërfd moet hebben om de aandoening te krijgen. Voorbeelden van autosomaal recessief overervende aandoeningen zijn cystic fibrosis (taaislijmziekte), stofwisselingsstoornissen en aandoeningen die leiden tot verstandelijke en lichamelijke beperkingen. 

Paren die kinderwens hebben en bloedverwant zijn van elkaar, hebben een verhoogde kans om allebei drager te zijn van dezelfde aandoening. Bij deze paren is een groter deel van hun DNA identiek, omdat het afkomstig is van hun gezamenlijke voorouders. Hoe nauwer de verwantschap is, hoe groter de kans dat ze drager zijn van dezelfde aandoening. Bij ongeveer 30% van de wensouders die een neef-nicht relatie hebben, wordt gedeeld dragerschap aangetoond van één of meer autosomaal recessief overervende aandoeningen. Bij paren die geen familierelatie hebben, is dat ongeveer 1-2%. Wensouders die drager zijn van dezelfde aandoening, hebben bij iedere zwangerschap een hoog risico (25%) op een kind met deze aandoening.  

Als er sprake is van gedeeld dragerschap, dan zal de klinisch geneticus of verpleegkundig specialist met het paar in gesprek gaan om hen in staat te stellen om op basis van deze informatie een weloverwogen keuze te maken ten aanzien van hun kinderwens en reproductieve mogelijkheden (zoals het risico accepteren, invasieve diagnostiek of pre-implantatie genetische test). 

Wie kan verwezen worden voor dit onderzoek?  
Wensouders (of zwangere vrouwen met hun partner) van wie u weet dat zij bloedverwant zijn van elkaar, kunnen verwezen worden naar de afdeling klinische genetica. 

Koppels kunnen ook tot een hoog-risico groep behoren vanwege etnische of geografische afkomst. U kunt contact opnemen als een dergelijke situatie zich voordoet om te overleggen of een paar in aanmerking komt voor deze test. 

Overleggen kan telefonisch via 06-11037367 of 010-7036915 of per mail naar ervo@erasmusmc.nl 

Wanneer wensouders niet zeker weten of zij een preconceptionele dragerschapstest willen, maar hier wel vragen over hebben, dan kan het paar verwezen worden naar onze afdeling voor uitleg over de inhoud en mogelijke gevolgen van de test. 

Wat doen wij? 
Een klinisch geneticus of verpleegkundig specialist heeft een gesprek met het paar over de inhoud van de test, mogelijke uitkomsten en de gevolgen daarvan. Wanneer een paar de test wenst, zal er een bloedafname plaatsvinden bij zowel meneer als mevrouw. In het laboratorium wordt een uitgebreide DNA-analyse uitgevoerd. Er wordt gekeken naar een paar duizend autosomaal recessief overervende aandoeningen waarover er landelijk consensus is om deze op te nemen in het onderzoek. Er wordt een analyse uitgevoerd die gericht is op het opsporen van gedeeld dragerschap. Alleen als zowel de man als de vrouw drager is van dezelfde aandoening wordt dit gemeld. Er wordt dus geen individuele uitslag gegeven. De uitslag wordt besproken door de klinisch geneticus of de verpleegkundig specialist. De kosten worden gedeclareerd op de ziektekostenverzekering van de vrouw.  De tarieven voor de DNA-analyse en de gesprekken met de arts volgen de richtlijnen van de NZA. 

Andere hoog risicogroepen 
Er zijn wensouders die volgens de Preconceptie Dragerschapsonderzoek (PDO) Richtlijn tot een andere hoogrisicogroep behoren en daardoor voor ander preconceptioneel dragerschapsonderzoek in aanmerking komen. In de PDO richtlijn staat welke paren dit zijn en welk onderzoek passend is. 

 

Wij verrichten ook onderzoek op chromosomaal niveau, door middel van karyotypering (chromosoomonderzoek met bandering) en/of FISH (fluorescentie-in-situ-hybridisatie). Dit onderzoek is geïndiceerd bij een vermoeden van een grote chromosomale verandering, zoals winst of verlies van een (deel van een) chromosoom, of uitwisseling van chromosoomdelen (translocatie). Ook wordt het ingezet bij:

• Herhaalde miskramen (beide partners worden onderzocht)
• Verdenking op trisomie: syndroom van Down (+21), syndroom van Edwards (+18) of syndroom van Patau (+13)
• Syndroom van Klinefelter (+X bij een man) of syndroom van Turner (-X bij een vrouw)
• Mannelijke en vrouwelijke fertiliteitsproblemen
• Dragerschapsonderzoek bij bekende chromosomale afwijkingen

Bij patiënten zonder specifieke syndromale verdenking kan een submicroscopische afwijking aanwezig zijn, zoals een microdeletie of -duplicatie. Hiervoor gebruiken wij een SNP-array, die ook wordt ingezet om winst of verlies van hele chromosomen of grote chromosoomdelen op te sporen.

FISH-onderzoek passen wij met name toe bij zeer gerichte vraagstellingen, bijvoorbeeld om een gebalanceerde translocatie aan te tonen (die met karyotypering moeilijk zichtbaar is), of om snel het genotypisch geslacht te bepalen bij pasgeborenen met ambigue genitaliën.

Erfelijke Tumoren

Wij bieden gerichte diagnostiek (targeted NGS) aan voor een breed scala aan erfelijke tumorsyndromen, waaronder: 

• Borst- en ovariumkanker (o.a. ATM, BARD1, BRCA1, BRCA2, BRIP1, CHEK2, PALB2, RAD51C, RAD51D)
• Darmkanker, waaronder familiaire adenomateuze polyposis/FAP-MAP (APC, MUTYH, NTHL1) en Lynch-syndroom/HNPCC (MLH1, MSH2, MSH6)
• Pancreaskanker (o.a. ATM, BRCA1, BRCA2, CDKN2A, PALB2, STK11)
• Prostaatkanker (o.a. ATM, BRCA1, BRCA2, CHEK2, HOXB13, PALB2)
• Li-Fraumeni syndroom (TP53)
• Von Hippel-Lindau syndroom
• Paragangliomen en feochromocytomen
• Neurofibromatose type 1/2, Legius syndroom en schwannomatose (inclusief multiple meningeomen/schwannomen)
• Niercelcarcinoom (FH, FLCN/Birt-Hogg-Dubé)
• Maagkanker, diffuus type
• BAP1 tumorpredispositiesyndroom (inclusief erfelijk uveamelanoom)
• PTEN Hamartoma Tumor syndroom (PHTS)
• DICER1-syndroom
• Rhabdoïde tumorpredispositiesyndroom
• Tubereuze sclerose complex
• Cylindromatose / Brooke-Spiegler syndroom

Aanvraag van targeted NGS-panels verloopt via het NGS-aanvraagformulier. Voor een aantal van deze syndromen (o.a. borst- en ovariumkanker, pancreaskanker) is naast de volledige panelanalyse ook losse MLPA-analyse mogelijk voor deletie-/ duplicatieonderzoek in specifieke genen.

Primaire Immuun Deficiënties (PID) 

Voor PID genereren wij WGS-data en analyseren wij deze met het aangevraagde gen-panel als uitgangspunt. Hierbij gebruiken wij de Human Phenotype Ontology (HPO) om patiëntkenmerken te koppelen aan mogelijke genetische oorzaken. Deze HPO-termen moeten worden aangeleverd; hoe specifieker en beter gedefinieerd de termen zijn, hoe betrouwbaarder het analyseresultaat wordt [Instructie HPO-termen inleveren bij het aanvragen van genetisch onderzoek].

Tumorcytogenetisch onderzoek

Tumorcytogenetisch onderzoek voeren wij uit door middel van karyotypering, FISH en SNP-array. Wij verrichten dit onderzoek op chromosomaal niveau met karyotypering (chromosoomonderzoek door middel van bandering) en/of FISH (fluorescentie-in-situ-hybridisatie). Tevens worden winst en verlies van (delen van) chromosomen gedetecteerd m.b.v. SNP-array. 

Tumorcytogenetisch onderzoek is geïndiceerd bij een vermoeden van een hematologische maligniteit en wordt bijna altijd samen met andere vormen van diagnostiek zoals cytomorfologie, moleculaire diagnostiek, immunofenotypering en pathologisch onderzoek verricht. Hiervoor wordt door diverse afdelingen binnen het Erasmus MC nauw samengewerkt met één aanvraagformulier en een brochure waarbij per ziektebeeld vermeld is wie wat doet. Acute leukemie (AL), waaronder AML en ALL.

• Chronische myeloïde leukemie (CML)
• Plasmacelaandoeningen (MM, MGUS, Amyloidose)
• Myelodysplastisch syndroom (MDS)
• Myeloproliferatieve neoplasie (MPN)
• Hypereosinofiel syndroom (HES)
• Lymfoom
• Overige tumoren

Het onderzoek kan op verschillende momenten in het ziekteverloop worden aangevraagd, bijvoorbeeld bij diagnose, follow-up, recidief, remissie of blastencrisis, of na stamceltransplantatie (SCT).

Bij een verdenking op erfelijke stofwisselingsziekten (genetische afwijkingen in het metabolisme) voeren we biochemische diagnostiek uit. 

Hiervoor gebruiken we metabolomics: kwantitatieve en kwalitatieve analyse van een groot aantal metabolieten in urine, plasma of liquor, met state-of-the-art analytisch-chemische technieken zoals tandem massaspectrometrie en hoge-resolutie massaspectrometrie. Een afwijkende metaboliet(concentratie) kan wijzen op een verstoring in het metabolisme, passend bij een erfelijke metabole ziekte.

Bij een verdenking op een erfelijke metabole ziekte met een bekend enzymdefect kan enzymdiagnostiek worden uitgevoerd. In ons enzymlaboratorium kan van meer dan 100 verschillende erfelijke metabole ziekten het enzymdefect worden vastgesteld. Afhankelijk van het type ziekte is verschillend materiaal nodig: bloed, huidbiopt of gekweekte huidfibroblasten, spier of lever. 

Ook voor de meeste erfelijke metabole ziekten is prenatale diagnostiek mogelijk, meestal via direct onderzoek van chorionvilli (11^e/12^e week); soms zijn gekweekte villuscellen of vruchtwater(cellen) nodig. 

Bij genetisch onderzoek worden regelmatig varianten gevonden waarvan niet met zekerheid gezegd kan worden of deze pathogeen zijn. Zulke variants of uncertain clinical significance (VUS) hebben vaak een effect op transcriptie of mRNA-splicing. Met RNA-onderzoek kunnen wij nagaan of een genetische variant leidt tot afwijkende mRNA-splicing. De resultaten kunnen bijdragen aan een betere interpretatie en, waar relevant, aan herclassificatie van de variant.

Daarnaast zetten wij RNA-onderzoek in bij patiënten bij wie DNA-onderzoek geen relevante genetische oorzaak heeft opgeleverd. Zowel één of enkele genen, gen-panels als HPO-termen kunnen hierbij als uitgangspunt dienen voor dit transcriptoom-onderzoek.

RNA-onderzoek is in vrijwel alle gevallen mogelijk: op RNA uit bloed (PAX-buizen), uit fibroblasten verkregen via een huidbiopt, of door middel van een exon-trapping assay, waarbij geen patiëntmateriaal nodig is.

Voor een aantal relatief frequente genetische aandoeningen bieden wij gericht diagnostisch VUS-eiwitonderzoek aan:

• PTEN-hamartoomtumorsyndroom (PHTS) — varianten in PTEN
• Lynch-syndroom — varianten in MSH2, MSH6, PMS2, MLH1
• Neurofibromatose — varianten in NF1, SPRED1
• Tubereuze sclerose en mTOR-pathieën — varianten in TSC1, TSC2, MTOR, GATOR-complex

Door gebruik te maken van nieuwe sequencingtechnieken zoals long-read nanopore sequencing krijgen wij beter inzicht in de moleculaire oorzaken van genetische en erfelijke aandoeningen. Long-read nanopore sequencing zetten wij inmiddels in voor:

• Ultrarapid diagnostiek bij ernstig zieke kinderen op de intensive care, waarbij een snelle diagnose direct van invloed kan zijn op de behandeling (Smits et al., European Journal of Human Genetics, 2026)
• Neurodegeneratieve aandoeningen en bewegingsstoornissen, met name voor de detectie van repeat-expansies (short tandem repeats, STR's)

Daarnaast ontwikkelen wij toepassingen voor methylatie-analyse in de diagnostiek, als aanvulling op de bestaande mogelijkheden binnen long-read sequencing.

Verder ligt een sterke focus op het maximaal benutten van omics-technieken en van beschikbare WGS- en omics-data, met als doel meer patiënten met een zeldzame, nog onopgeloste aandoening alsnog een diagnose te kunnen geven.